tickets
Asset 14

Tikkie terug

De wereld wordt beheerst door commerciële belangen en de lucky few worden hier ontzettend rijk van. Zo ook in het moderne voetbal. Van de oude volkssport voor en door het volk is weinig meer over. Maar het is nog niet te laat. Rutger komt met een idee om zijn favoriete sport, en misschien zelfs de wereld, te redden.

Topvoetballer Gareth Bale verdient in 1 seconde genoeg om uitgebreid bij Subway te lunchen. In 36 minuten verzamelt hij een jaar collegegeld bij elkaar. De sterspeler van Real Madrid, die vorig jaar voor 100 miljoen euro van Tottenham Hotspur werd gekocht, verdient 300.000 euro per week, 42.857 euro per dag, 29,80 euro per minuut. Als je dit stuk uit hebt, heeft Bale genoeg verdiend om je hippe bril van je gezicht te kopen. De transfer zorgde destijds voor ophef. Collega-voetballer en Rafael van der Vaart, wiens grootouders Spaans zijn, noemde het bedrag “absurd”: “De werkloosheid is in Spanje een groot probleem. En dan toch 100 miljoen voor een voetballer, leg dat maar eens uit.”

Maar deze zomer winkelden de grootste clubs vrolijk verder. Real Madrid legde 80 miljoen op tafel voor de WK-ster James Rodriguez en concurrent Barcelona spendeerde een slordige 88 miljoen aan Luis ‘Hap’ Suarez, met bijbehorende megasalarissen. In de Engelse pers wordt gespeculeerd over het loon van Radamel Falcao, de nieuwe spits van Louis van Gaal bij Manchester United. De Columbiaan, die gehuurd wordt van Monaco, zou 436.000 euro per week gaan verdienen, wat neerkomt op 72 eurocent per seconde. Dit keer ontstond er geen ophef.

In zekere zin zijn wij als fans medeplichtig. Ik ben dolgelukkig dat het voetbalseizoen weer begonnen is. Zo’n zevenentwintig keer per dag check ik de website voetbalzone.nl, hongerig naar geruchten, citaten, nieuwtjes, iets. De transfermarkt is net zo spannend als de wedstrijden, en voedt junkies zoals ik in tijden van droogte. De exorbitante transferbedragen en salarissen werken als een PR-truc: hoe duurder de speler, hoe meer aandacht van ons, en hoe meer geld. Wij betalen indirect en direct mee aan de salarissen en transferbedragen. Real Madrid geeft veel geld uit, maar verdient dit alles netjes weer terug met TV-geld, kaartverkoop, sponsoring en merchandise (een officieel Bale-shirt kost 85 euro). Vaak is onze bijdrage zelfs onvrijwillig, als we een reclame van Gazprom of Playstation in ons gezicht geduwd krijgen, of als we door het klikken op een nieuwsbericht de marktwaarde van onze favoriete club verhogen. Clubliefde is irrationeel, en daarom een stabiele investering. Intussen kampen wij, de supporters, met een klimaatcrisis en groeiende inkomensongelijkheid.

Deze streetart van kunstenaar Paulo Ito maakte veel los tijdens het WK in Brazilië in 2014.

Op een middag zag ik plotseling alles helder als een kristallen glas champagne. De voetbalclubs en hun spelers moeten de wereldproblemen oplossen. Het is een heel logische conclusie. Zij overstijgen vaak hun nationaliteit en alle grote bedrijven liggen aan hun voeten. Daarnaast heeft het voetbal een imagoprobleem, dat vergelijkbaar is met dat van de katholieke kerk in de zestiende eeuw. Net zoals bij die andere religie dreigt de voetbalsport ten onder te gaan aan een combinatie van bizarre populariteit, zelfverrijking en corruptie. Dit is een serieus probleem voor het moderne voetbal, want uiteindelijk is het duidelijk dat ze niet zonder ons, de fans, kunnen. Als de Apocalyps uitbreekt of wij te arm zijn om nog Champions League te kijken, dan zal ook het voetbal sterven. Kortom, de volkssport moet in het volk investeren.

In de Premier League was het gemiddelde jaarloon in het seizoen 2012-2013 zo’n 2 miljoen euro per voetballer, daar kan best wat vanaf. In totaal werd er in dat seizoen 2,3 miljard aan salarissen voor spelers en staf gespendeerd, en deze zomer gaven de Engelse clubs bijna een miljard euro uit aan transfersommen. En in tegenstelling tot kleinere competities zoals onze eigen Eredivisie, neemt het loon in de grote liga’s nog jaarlijks toe. Er groeit nu een generatie voetballers op met een rijkdom die zijn historische gelijke niet kent. Het is een fulltime baan om het allemaal uit te moeten geven: als je net die ene Jaguar gekocht hebt, wordt alweer het volgende miljoen op je bank gestort. Wat een stress moet dat opleveren.

Laten we dus een fonds oprichten dat zich op één duidelijk doel richt, iets wat het voortbestaan van de mensheid bedreigt. Kanker, inkomensongelijkheid, of klimaatverandering. Gerund door sobere ambtenaren. Elke voetballer uit de vijf grootste competities (of elke deelnemer aan de Champions League) doneert tien procent van zijn salaris aan dit fonds, en bij elke transfer wordt ook automatisch dit percentage door de club overgemaakt. Daar zullen de bestuurders, staf en spelers geen auto minder voor kunnen kopen en het levert miljarden op. We noemen het dan Robin Foot, of Pass It Back, of The Great Goal.

Nu moet u niet denken dat ik voetballers en hun clubs alle weelde misgun, of dat ik vind dat ze voor hun succes gestraft moeten worden. Ze verdienen een groot deel van hun rijkdom vanwege hun uitmuntende prestaties, populariteit en opoffering. Ik zie dit zelf ook niet als een socialistische herverdeling van de rijkdom, maar als een logische bijdrage voor onze moeite. Wij voetbalfans zijn immers net zozeer werknemers van het bedrijf als de spelers. We bezorgen ze (vaak indirect) een groot deel van hun geld. We hebben elkaar nodig. Andere entertainmentberoepen als muzikanten of filmsterren hebben al vaker dit soort initiatieven genomen, omdat zij wel beseften dat ze zonder hun publiek niet zouden kunnen bestaan.

Dus Gareth, Cristiano, Lionel, Luis, Wayne, Zlatan, Arjen en Franck: geef een tikkie terug. Dan blijven wij juichen. Misschien wel harder dan ooit.

--
Een eerdere versie van dit artikel verscheen in NRCnext.

Mail

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer