nieuwsbrief
Asset 14

‘De strijd tegen eenzaamheid’ wordt gevoerd met verkeerde middelen

Hard//talk: ‘De strijd tegen eenzaamheid’ wordt gevoerd met verkeerde middelen

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Met het programma ‘één tegen eenzaamheid’ wil de overheid eenzaamheid onder ouderen eerder signaleren en aanpakken. Een goed initiatief, maar met een verkeerde aanpak, aldus Wolter de Boer.

Mail

Vanaf deze week is de documentaire Goede Buren te zien in de bioscoop, een prachtig portret van Wilma en Ada, overbuurvrouwen uit het Rotterdamse IJsselmonde die als vrijwilligers de eenzaamheid in de wijk tegen proberen te gaan. Gewapend met pen, vragenlijst en een onuitputtelijk brandende shagsigaret tussen de vingertoppen gaan de dames langs de deuren van eenzame ouderen. Daar brengen ze in kaart hoe eenzaam die ouderen eigenlijk zijn en, indien gewenst, nemen ze de ouderen ook mee de hort op. Hoewel het werk in de wijk van Ada en Wilma ontsprongen is uit een Rotterdamse ‘taskforce’, staat de aanpak van de buurvrouwen lijnrecht tegenover het beleid waar het uit voortkomt.

Vorig jaar trok het kabinet 34 miljoen uit voor ‘de strijd tegen eenzaamheid’, een strijd die verschillende vormen aanneemt. Zo wordt er nagedacht over virtual reality-oplossingen, de inzet van zorgrobots en een diagnostisch instrument om eenzaamheid mee vast te stellen. En mocht die aanpak tot onvoldoende resultaat leiden, dan kunnen we ons binnenkort wellicht wenden tot een farmaceutische oplossing. Die afgekondigde strijd tegen eenzaamheid laat zien: vechten proberen we zeker, maar met het bereiken van een oplossing heeft het nog niet veel te maken.

Dat we er zo niet in gaan slagen de enorme eenzaamheid onder ouderen te verminderen komt door twee zaken. Enerzijds lijkt dat beleid ervan uit te gaan dat eenzaamheid altijd iets is dat we moeten bestrijden, maar dat hoeft niet zo te zijn. Eenzaamheid is niet altijd iets dat we moeten willen oplossen. Zoals mooi omschreven is in een publicatie over eenzaamheid van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving: iedere vorm van eenzaamheid, of dit nu ‘sociale eenzaamheid’ (niemand om je heen hebben) of ‘emotionele eenzaamheid’ (je alleen of verloren voelen) is, bezit ook altijd een existentiële component. Die existentiële ervaring is het persoonlijke gemis van iets dat ooit geweest is. Het is lijden dat eigen is aan ieder leven.

Eenzaamheid is ook een menselijke motivator om op zoek te gaan naar verbinding.

Daarnaast is eenzaamheid ook een menselijke motivator om op zoek te gaan naar verbinding. Voel je je eenzaam, dan weet je dat het tijd wordt om contacten aan te halen of op te zoeken.

Een oplossing ligt dan nog nooit in technologie alleen: het lijkt me onwaarschijnlijk dat eenzaamheid vermindert zolang iemand weet dat het contact dat ze ervaart geen menselijk contact is.

Het is goed dat er initiatieven zijn die ervoor zorgen dat de buitenwereld actief aansluiting zoekt bij ouderen, in plaats van dat ouderen dat zelf moeten doen met de buitenwereld. Ouderen zijn vaak minder mobiel, en na een lange tijd alleen zijn wordt het steeds lastiger om nog contact te zoeken. Ondanks dat een gedeelte van de eenzaamheid zal blijven bestaan, kan het fijn zijn om weer meer onder de mensen te komen. Nu moet alleen het besef nog komen dat een VR-bril, robot of pil alleen nooit een oplossing is als we mensen tot elkaar willen brengen. Gelukkig gaan in de strijd tegen eenzaamheid niet de taskforces en maatpakken voorop, maar zijn het Ada en Wilma die strijden aan het front.

Beeld: via Pixabay

Wolter de Boer studeert Klinische Psychologie aan de Universiteit van Amsterdam, waar hij ook hoofdredacteur is van het afdelingstijdschrift Spiegeloog. Behalve naar psychische stoornissen en behandelvormen, gaat zijn interesse ook uit naar de rol van psychologie en psychiatrie in de maatschappij.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer