De combinatie kunst en mode: “There’s very little art in the world. What there is is splendid, but let’s not confuse it with fashion.”" /> De combinatie kunst en mode: “There’s very little art in the world. What there is is splendid, but let’s not confuse it with fashion.”" />
Asset 14

De kunst van mode

artoffashion

Kledingstukken zijn in essentie gebruiksvoorwerpen, vond ik altijd. Niet dat een vintage Fong Leng-jurk even weinig waarde heeft als een “drie keer wassen en dan weggooien”-geval van de Hennes, maar laten we alsjeblieft niet gaan doen alsof het een Rembrandt is. Mode heeft meer te maken met kunstnijverheid, met design – om een wat minder bejaarde term te gebruiken.

Of toch niet?

Modetentoonstellingen zijn populair in de grote musea. Niet voor niets koos de Hermitage Amsterdam voor de heropening het thema Aan het Russische Hof: schitterende baljurken, imposante gala-uniformen en beschilderde waaiers moesten de bezoeker het gevoel geven zelf even op audiëntie te zijn bij de tsaar op zijn gouden troon (te zien in de eerste tentoonstellingszaal). Voor deze feestelijke heropening kon de Amsterdamse vestiging van het museum putten uit een collectie van bijna drie miljoen kunstwerken. Waarom al die mottige japonnen van vergeten groothertoginnen? Waarom niet openen met een tentoonstelling over Catharina de Grote, of een paar van de circa 1000 in Sint-Petersburg aanwezige Hollandse meesters naar Amsterdam halen?

Because fashion sells. Bijna iedereen, behalve vervelende mensen die vinden dat we allemaal een juten zak moeten dragen, droomt weg bij een prinsessenjurk. Of het er nou één is van de Russische tsarina, van Chanel of van Viktor&Rolf.

Mode is toegepaste kunst, en soms leidt dat tot verbazingwekkende mengvormen, zoals bij de Italiaanse ontwerpster Elsa Schiaparelli (1890-1973) die zich liet inspireren door het Surrealisme. Haar “shoe hat” en “lobster dress” (een witzijden avondjurk waar Salvador Dalí een kreeft op had geschilderd) waren sensationeel en worden nu getoond in museumzalen. Ook worden relatief nieuwe “stukken” uit de collecties van beroemde ontwerpers vaak aangekocht; in Nederland van o.a. Viktor&Rolf en Niels Klavers.

De twintigste eeuw was de eeuw van fashion. Iemand die midden in al deze ontwikkelingen stond was de excentrieke Diana Vreeland (1903-1989), fashion editor bij Harper’s Bazaar en Vogue, en later conservator op de kostuumafdeling van het Metropolitan Museum of Art. Ze maakte het allemaal mee: het Parijs van de jaren dertig, waar rijke Amerikaanse socialites zich lieten kleden door Schiaparelli en Chanel en feestjes bezochten waar Picasso en Dalí ook kwamen. Na de oorlog de new look van Dior, die ze voor Harper’s Bazaar liet fotograferen door Richard Avedon. Tijdens de jaren zestig maakte Vreeland vernieuwende, bizarre modereportages in Vogue, die het tot dan toe altijd wat chique blad een exponent maakten van de jeugdcultuur: “I think I always had a perfectly clear view of what was possible for the public,” schreef ze in 1984, “give ‘em what they never knew they wanted.” Nog weer later behoorde ze tot een van de vaste figuren in de Factory-entourage van Andy Warhol. Na haar ontslag bij Vogue in 1971 werd Vreeland door het Metropolitan gevraagd “to change around a bit”. Ze begon door Europa te reizen om te collectie uit te breiden en zou twaalf tentoonstellingen inrichten.

diana-vreeland

De tijd van grand dames als Diana Vreeland die dicteerden wat we moesten kopen is allang voorbij. De laatste jaren wordt de modewereld juist gevormd door wat “people in the street” dragen, wat we terugzien op de websites van The Sartorialist, Garance Doré en talloze varianten… eindeloze portretfoto’s van meisjes en jongens die hun outfit met zorg hebben samengesteld: een colbertje uit de tweedehandswinkel met een gek hoedje van H&M, zwarte skinny jeans met een zwart t-shirt en knalrode schoenen; alles zo doordacht en zo perfect. Bij het bekijken van dit soort foto’s dringt zich soms de associatie op met de serie “Exactitudes”, die jarenlang in de Volkskrant verscheen; een pagina portretjes van voorbijgangers die zich, onafhankelijk van elkaar, allemaal hetzelfde bleken te kleden.

exactitudes

In Museum Boijmans van Beuningen is tot 10 januari de tentoonstelling The Art of Fashion te zien waar “het spanningsveld tussen mode en kunst” in beeld wordt gebracht door objecten en ontwerpen die balanceren tussen de twee disciplines. Er wordt gesproken over een “vervagende grens”, omdat modeontwerpers kunstenaars steeds meer beïnvloeden, en vice versa. Vijfentwintig ontwerpers en kunstenaars zijn uitgenodigd om hun visie te tonen.

Kijk en oordeel zelf. De combinatie kunst en mode is boeiend; toch kan ik het niet helpen dat ik altijd moet denken aan wat good old Diana Vreeland ooit zei: “there’s very little art in the world. What there is is splendid, but let’s not confuse it with fashion.”

Mail

Sanne Rispens

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer