Asset 14

Nederlandsch

“Was ik maar in Amerika geboren, of desnoods in Londen...” heb ik meerdere vrienden wel eens horen zuchten. Alsof ons kleine taalgebied het enige is wat hun literaire succes nog in de weg staat. “Engels is zoveel rijker, eleganter...” Het Engels heeft misschien meer woorden, toch is dat, geloof ik, geen excuus. Ons simpele boerentaaltje kan ook best melodieus en poëtisch zijn. Hoewel ik de laatste ben om te beweren dat een schrijver zich tot zijn moedertaal moet beperken, hier dan toch een TIP voor de herwaardering van onze taal. Want het Nederlands hoeft niet te klinken alsof het uitgesproken wordt door een scheldende kettingroker met keelkanker.

Toen in 2007 een van onze poëziedocenten op de Rietveld jurylid van de VSB poëzieprijs was, probeerden mijn klasgenoten en ik hem te overtuigen van één van de genomineerden. In De herfst van Zorro schrijft Rodaan Al Galidi over het leven van een held in zijn nadagen. In korte zinnen dicht hij vanuit het hoofd, het hart en de penis van Zorro. Deze held heeft de zon achtergelaten in een ander land, net als de schrijver zelf, die in 1998 vluchtte uit Irak. In eerste instantie was ik niet helemaal overtuigd van de bundel met korte zinnen en eenvoudige woorden, maar toen ik Rodaan hoorde voorlezen veranderde er iets. Zijn gedichten waren ritmisch en lyrisch, de woorden die eerst eenvoudig leken, ontroerden me. Het deed me denken aan hoe mensen die echt kunnen koken van de laatste restjes uit je koelkast toch een bijzonder gerecht kunnen maken. Uit de sobere Nederlandse taal, kon Al Galidi charme en verleiding doen opborrelen. (Luister hier naar een radioboek van Al Galidi, of hier naar een gesprek over zijn werk.)

De afgelopen weken verschenen er alarmerende berichten over de mogelijke uitzetting van Rodaan in het nieuws. Hoewel de VSB poëzieprijs in 2007 niet naar hem ging, kreeg de dichter door de nominatie landelijke bekendheid. Dat jaar 'genoot' hij nog van het Generaal Pardon, maar in 2011 deed hij de verkorte inburgeringstoets (zijn asielprocedure duurde maar liefst 9 jaar). De dichter haalde echter niet genoeg punten, en terwijl hij voor zijn boek De autist en de postduif de Europese Unie Prijs voor Literatuur ontving, werd hij in Nederland niet voldoende ingeburgerd bevonden. Nederlanders moesten zich schamen, kopte de Volkskrant, dat wij inburgering testen met vragen als: Mo heeft een uitkering en wil zijn zoontje naar de crèche laten gaan. Wie betaalt daarvoor? Rodaan kon onder andere geen antwoord geven op de vraag of een vrouw, nadat zij een miskraam gehad heeft, gelijk weer ongesteld wordt.

Soms heb ik het gevoel dat Nederland niet van zichzelf houdt. Dat we de mooie dingen verstoppen en idealen wegschoffelen in gedoogbeleid. Toen ik nog eens luisterde naar het radioboek Februari van Schiphol van Al Galidi, schaamde ik me een beetje voor het land dat hij beschrijft, maar tegelijkertijd werd ik opnieuw verliefd op zijn taal, mijn taal. Iedereen heeft wel eens met een toerist door zijn eigen stad gefietst. Wiebelend en onhandig, maar vrolijk bellend, wijst je logé je op de mooie dingen die je allang niet meer zag. Door de ogen van de ander krijgt zelfs het parkje met junks een bepaalde charme. Zo zit het ook met onze taal. Wanneer iemand het Nederlands niet volledig beheerst, zoekt hij naar vertalingen. Op die manier legt hij nieuwe betekenissen in woorden die wij allang vlak en alledaags vinden. Uitgesproken door een buitenlander, komt in het Nederlands de schoonheid naar boven waar we normaal gesproken zo haastig aan voorbij fietsen.

Mail

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer