nieuwsbrief
Asset 14

Tante tutta wil niet mee


Al vroeg in mijn leven was ik op mijn eenzaamheid gesteld. In de zomer van 1997, ik was zes jaar, schijn ik dat op vakantie eens goed duidelijk gemaakt te hebben aan mijn ouders. Ze stonden met hun fietsen en fietstassen en de fietskar en mandjes met trommels met veel te stug Deens brood en mijn broertje, duttend in het achterzitje, en de hond, hijgend aan de fietskatrol, klaar om een dagtocht te maken door het glooiende landschap, met als hoogtepunt een bezoek aan de vorstelijke tuinen van het Koldinghus, toen ik weigerde op mijn fietsje te stappen. Ik had mijn helm al op, geel met rode stippen, gratis bij 50 liter Shell benzine, maar ik kreeg het ineens hondsbenauwd. ‘Gaan jullie maar,’ zei ik terwijl ik mijn helm weer los klikte en terugliep naar onze tenten. ‘Gaan jullie maar, ik blijf even hier.’
‘Wat krijgen we nou?’ vroeg mijn vader. ‘Tante tutta wil niet mee?’
‘Nee, sorry,’ zei ik, ‘ik neem even een dagje voor mezelf.’

Mail

Alleen zijn vind ik heerlijk. Nu bedoel ik niet dat ik het fijn vind om aan mijn lot overgelaten te worden – doorgaans vind ik het heel prettig dat er dagelijks mensen zijn die zich bekommeren om wat er zich zoal aan gebeurtenisjes in mijn kleine en verder vrij nietszeggende leven voordoet. Nee, ik bedoel het schaarse tussen-de-bedrijven-door-alleen-zijn. Het uurtje thuis voordat je naar een afspraak moet. De onverwacht lege zondagmiddag. Een Hele Avond Voor Jezelf. Ik houd ervan hoe ik me daarop kan verheugen: de boeken en de series die tevoorschijn gehaald kunnen worden, de muziek die ik kan gaan luisteren, de spullen die opgeruimd kunnen worden, het glas wijn dat ik daarbij kan drinken, de grote verwachting die dit alles in zich draagt. Het hele thuizige aanrommelgebeuren – ik vind het één groot feest.

Misschien komt dat ook omdat vanuit die aanrommel-rust (er zijn veel mensen die ‘aanrommelen’ en ‘rommelen’ vooral met ‘onrust’ associëren, ikzelf vind niets rustgevender dan thuis eens even flink goed aanrommelen) vaak goede ideeën kunnen ontstaan. Vanuit aanrommelrust ga ik achter mijn laptop zitten en begin ik een verhaal, vanuit aanrommelrust stuur ik de vriend aan wie ik al een tijdje moet denken een lange e-mail, vanuit aanrommelrust staan ineens de eerste twee zinnen van een nieuw gedicht op papier.

Virginia Woolf heeft erover geschreven in A Room of One’s Own, haar essay uit 1929. Vrouwen mochten werken en studeren en stemmen, maar aanrommelen in een kamer voor jezelf was er in die tijd nog vaak niet bij. Hadden vrouwen de vrijheid wel, maar benutten ze die niet? Of lag het ingewikkelder? Woolf betoogt dat vrouwen – ondanks de nieuw-verworven vrijheden – nog in oude patronen vastzaten, waarin het intellectuele denken, het schrijven (en, voeg ik toe, dus ook het aanrommelen daaraan voorafgaand) aan mannen was toebedeeld. Om te kunnen schrijven en te kunnen denken voor zichzelf, meent Woolf, heeft een vrouw geld nodig en een kamer die op slot kan. Veel lezers vonden dat ze makkelijk praten had; geld bezat ze genoeg (uit een koloniale erfenis) en ze had geen kinderen, dat konden veel vrouwen in die tijd niet zeggen.
Het zette me aan het denken: voor mijn werk op een middelbare school omring ik mezelf met honderden pubers, van eenzaamheid weinig sprake, maar ik verdien geld, kinderen heb ik niet en thuis heb ik een kamer die op slot kan. Waarom trek ik mezelf niet wat vaker daarin terug?

Ik moet ook denken aan een vriendin die laatst erg ziek was. Ze kwam er weer bovenop maar dat duurde wel heel lang. Ze lag maar thuis te liggen, en ze had het ook nog eens net uitgemaakt met haar vriend, dus de eenzaamheid bekroop haar als hardnekkige klimop. ‘Ik heb geen flauw benul meer wat ik met mijn dagen aan moet,’ zei ze, ‘iedereen is druk en ik hang hier maar rond.’ Ik keek haar jaloers aan maar voelde me direct een verwend nest. Als thuis in je eentje aanrommelen zo’n waardevolle bezigheid is, betekent dat waarschijnlijk vaak dat je juist een erg rijk leven hebt. Of dat je gewoon niet heel zen bent – dat kan ook.

Hoewel ik mijn behoefte zo expliciet had verwoord kwam het niet goed, die warme zomerdag op vakantie in Denemarken. Mijn diplomatieke uitleg ten spijt stonden mijn ouders erop dat ik die belachelijke Shellhelm weer opzette en mijn billen op het heet geworden fietszadeltje schoof. Het werd geen leuke dag. Mijn vader gaf onderweg een ongevraagd college over de bewoners van het Koldinghus door de eeuwen heen, mijn broertje begon aan een onbeschrijfelijk lange anekdote die zijn voorkeur voor perenijsjes boven raketten uiteenzette, op de gazons van het kasteel mocht je niet rennen en nergens, nergens kon ik even echt alleen zijn.

Iduna Paalman (1991) is Hard//hoofdcolumnist. Haar poëzie en korte verhalen verschenen o.a. in De Gids, Revisor, Het Liegend Konijn en NRC Handelsblad. Ook schrijft ze voor het toneel en werkt ze als docent. In 2016 won ze de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd. Bij uitgeverij Querido werkt ze aan haar poëziedebuut. // iduna@hardhoofd.com

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer