De boot schommelt heen en weer en jij hangt met een groen gezicht over de reling." /> De boot schommelt heen en weer en jij hangt met een groen gezicht over de reling." />
nieuwsbrief
Asset 14

Zeeziekte

Mail

Noodgedwongen stapte ik afgelopen week op de boot in plaats van het vliegtuig. Normaal heb ik daar niet zo’n problemen mee – dobberen op zee vind ik heerlijk. Dit keer waren de weersomstandigheden echter dusdanig dat alle vluchten gecancelled waren, dus ik maakte me op voor een pittig tochtje. In het begin ging het nog goed, je neemt de deining waar en ziet de lichtjes aan de pas verlaten kade wat op en neer bewegen. Na een tijdje had mijn maag echter genoeg van al die schommelingen en dirigeerde mij naar de wc. Omringd door kreunende vrouwen en kokhalzende kinderen probeerde ik uit alle macht mijn zo-even verorberde sandwich binnen te houden. Als je moet overgeven door teveel drank of bedorven voedsel kan het immers opluchten; bij zeeziekte lost het niets op.

Anders dan je maag je doet vermoeden, komt zeeziekte namelijk niet voort uit een probleem in je verteringsstelsel. Het is je evenwichtsorgaan, welke zich in je binnenoor bevindt, dat compleet in de war is geraakt. Omdat de bewegingen waar je lichaam aan onderworpen wordt verschillen van degene die je ogen waarnemen, ontstaat er een conflict. Door dat registratieconflict ontstaat er een gebrekkige coördinatie en wordt je misselijk en duizelig.

Het evenwichtsorgaan bestaat uit drie halvecirkelvormige kanalen met een vloeistof erin. Er wordt getracht de vloeistof waterpas te houden, en als dit niet zo is sturen zintuigcellen de 'scheve' informatie door naar je hersenen. Echter, als het zo gaat klotsen dat het letterlijk resoneert met de zee, verlies je je evenwicht. Onze balans wordt bewerkstelligd door drie organen: je evenwichtsorgaan, je ogen en je proprioceptoren. Dat is de verzameling sensoren in je spieren, pezen en gewrichten die je hersenen vertelt welk lichaamsdeel de grond aanraakt en welke er bewegen. Op het moment dat deze drie organen niet dezelfde informatie doorgeven ontstaat de misselijkmakende onenigheid. Op een boot registreren je evenwichtsorgaan en je proprioceptoren complexe bewegingen, maar je ogen niet – ten opzichte van de boot beweeg je immers niet.

Mensen proberen hun zwaartepunt altijd boven hun voeten te houden en loodrecht ten opzichte van de horizon te staan. Wanneer die horizon als referentiepunt constant verschuift wordt het lastig je evenwicht te bepalen. Het fixeren van je blik op een vast punt kan je daarom helpen de zeeziekte te vermijden. Aan de andere kant moet je wel anticiperen op de bewegingen die gaan komen, zodat je lichaam minder verrast wordt door de snoekduiken. Daarom hebben bestuurders vaak minder last van zeeziekte; zij bepalen immers waar de boot heengaat en worden gedwongen de schommelingen in te schatten.

Maar als de zeeziekte je hoofd in de war stuurt, waarom reageert je maag dan zo heftig? Het Engelse woord voor misselijkheid, ‘nausea’, is duidelijk over zijn herkomst: 'naus’ is Grieks voor zee. Wanneer het evenwichtsorgaan overstuur raakt zendt het noodboodschappen naar de slokdarm. Een mogelijke verklaring voor de misselijkheid die optreedt bij zeeziekte is dat de hersenzenuw die over het spijsverteringstelsel gaat langs het evenwichtsorgaan loopt. Bij zeeziekte zou die zenuw extra gestimuleerd kunnen worden en zo de maagstreek overstuur maken.

Sommige mensen zijn veel gevoeliger voor zeeziekte dan anderen. De precieze oorzaak hiervan is onbekend, maar zal vast een genetische component hebben. Wel is bekend dat vrouwen over het algemeen eerder zeeziek worden dan mannen. Dit heeft met de hormoonniveaus te maken. Ook jonge kinderen zijn er gevoeliger voor. Dat ligt waarschijnlijk aan het feit dat ze nog geen overzicht kunnen houden over de situatie en hun lichaam dus zonder enkele referentie letterlijk meegenomen wordt op de golven. Een bepaalde groep kan juist niet eens zeeziek worden: doofstomme mensen. Gehoor- en evenwichtsproblemen gaan vaak samen omdat de beide functies in het oor liggen. Door oorschade zou het evenwichtsorgaan, wat in het binnenoor ligt, dus ook aangetast kunnen zijn.

Je lichaam kan op den duur wel wennen aan de klotsende bewegingen; ervaren stuurlui hebben over het algemeen minder last van zeeziekte dan degenen aan de wal. Als je toch onverhoeds een stormachtige boottocht moet maken zijn er nog wel wat tips. Het spreekt voor zich dat een kater niet bevorderlijk is voor zeeziekte; evenmin is het drinken van koffie of alcohol een aanrader. Een jointje daarentegen zou je nog wel eens uit de draaiende molen kunnen halen – mits je niet teveel neemt natuurlijk – omdat het je zintuigen platlegt en het waarnemingsconflict daardoor verkleint. Wat betreft de huismiddeltjes schijnen gember en cola wonderen te kunnen verrichten.
Anti-zeeziektepillen danken hun werking aan het tegenhouden van de sensorische input, waardoor het waarnemingsconflict en de kans op misselijkheid verkleind worden. Dit kan gedaan worden door de bloedtoevoer in het evenwichtsorgaan te vergroten of stoffen als dopamine of histamine te blokkeren. Hoe dan ook is het goed van tevoren een voedzame, maar niet te vette, maaltijd gegeten te hebben. Als je je dan toch onverhoeds over de reling bevindt kan je de vissen in elk geval nog een voedzame maaltijd voorschotelen.

Brankele Frank

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer