Sint Sebastiaan is niet te benijden." /> Sint Sebastiaan is niet te benijden." />
nieuwsbrief
Asset 14

Allerbelabberdst

Elke dag verschijnt op hard//hoofd het fameuze woord van de dag. Bij één van deze woorden zoekt Mila elke maand een passend beeld uit de kunstgeschiedenis.
Deze keer werd 'Allerbelabberdst' gekoppeld aan de toestand van de met pijlen doorboorde Sint Sebastian zoals afgebeeld door Andrea Mantegna in 1457.

Mail


Andrea Mantegna, De Heilige Sebastiaan, 1457-1458

Sebastiaan was een christen die zijn geloof koste wat kost wilde verdedigen. Dat leidde uiteindelijk tot zijn dood, maar ook tot zijn heiligverklaring. Christenen werden in zijn tijd (de 3de eeuw) nog door de Romeinen vervolgd, daarom bekeerden de meeste mensen zich in het geheim.

De problemen begonnen toen Sebastiaan twee van zijn vrienden aanspoorde om zich in naam van het christelijk geloof te laten onthoofden. Het lukte hem ook hun families tot het christendom te bekeren. Dit werd hem door de keizer niet in dank afgenomen, in 288 werd hij aan een paal vastgebonden en met pijlen doorboord. Hij overleefde het voorval met behulp van Irene, een vrouw die hem vond, verzorgde en genas. Maar nadat hij genezen was ging Sebastiaan verhaal halen bij de keizer. Hij wilde de keizer de les lezen over de behandeling van christenen. Dit werd hem fataal, de keizer liet hem doodslaan en in het Romeinse riool gooien.

Sint Sebastiaan is onder meer weerheilige - zie ook de winterse weerspreuk 'St. Bastje is een hard gastje' - pestheilige, beschermheilige van soldaten, jagers en brandweerlieden en icoon van de homo-beweging. Hij verschafte met name Renaissancekunstenaars zoals Mantegna de mogelijkheid het mannelijk naakt af te beelden. Als pestheilige was hij bovendien vanaf de Middeleeuwen een veelgebruikt onderwerp.

Mantegna maakte drie schilderijen van Sint Sebastiaan, waarvan dit het eerste is. Waarschijnlijk werd het in opdracht gemaakt na afloop van een pestepidemie. Het is een klein schilderij, 68 x 30 cm, en je kunt het zien in het Kunsthistorisches Museum in Wenen.

Mantegna (1431-1506) was een meester in perspectief. Hij experimenteerde bijvoorbeeld met de horizon door deze lager te maken, of hij schilderde zijn onderwerp vanuit een ongewoon perspectief, bijvoorbeeld vanuit een laag gezichtspunt. Dat was voor zijn tijd heel ongebruikelijk. Ook was hij goed in het weergeven van architectuur en beeldhouwwerk, met name antiek Grieks, zoals je hier kunt zien. En hij kende de menselijke anatomie erg goed. Opvallend in deze voorstelling is het warme licht. In het wolkje rechtsboven is een ruiter afgebeeld, dit zou de Griekse god Saturnus zijn. Saturnus stond voor tijd, en de verwoestingen die zij achterlaat, zoals hier de arme Sebastiaan. Op de achtergrond zien we de soldaten weglopen die Sebastiaan zojuist hebben doorboord. Maar wie is toch dat vrouwtje rechtsboven Sebastiaans hoofd?

Wat ik zelf leuk vind aan het schilderij is Sebastiaans rechterteen die zo rechtop staat. Je voelt hem hierdoor zijn evenwicht bewaren.

Mila

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer