tickets
Asset 14

Stiekem een Frans begraafplaatsje binnensneaken

Ik stap op iets hards, een kiezelsteen? Nee, een hondendrol die zo stijf is opgedroogd dat hij massief als steen is geworden. Het is heet. De kleine straatjes slingeren zich voort. Ik volg ze zonder na te denken, mijn camera in de hand. Mijn ogen veranderen in geweerlopen op zoek naar beelden om te schieten. Ik maak de wereld in mijn hoofd alvast tweedimensionaal. Maar foto’s als ansichtkaarten haat ik, en het barst hier van de ansichtkaarten.

Mijn slippers klepperen verder over het smeulende asfalt. Ik sla de hoek om en zie een groengeverfde gietijzeren deur in een lange grijze muur. De deur staat op een kier. Ik loop ernaartoe, duw tegen het ijzer, de scharnieren zijn stroef maar ze geven mee, en – mon Dieu! Voor me verschijnt een verlaten Frans begraafplaatsje, niet groter dan veertig vierkante meter, met kleine maar imposante familiegraven.

Ik voel me enigszins opgelaten tussen de graven in mijn roze hemdje en korte spijkerbroek, dikke lens in mijn hand, de toerist komt het schattige begraafplaatsje bekijken, och wat leuk en kijk eens die marmeren gedenkbeeldjes, wat authentiek! Ik berg mijn camera op, werp nog een blik op de deur en schuifel langzaam langs de graven. Archimbaud, Bernard, Durand-Prieur, Jeanjean… Mannen en vrouwen gestorven in 1916, 1943, 1976, 2000. Mijn ogen glijden over de naamplaatjes, soms staat er een foto bij van een flets Frans gezichtje, ach Jules Jeanjean met je mooie zijscheiding en ernstige ogen, wat is er van je geworden? Verpieterde bloemen plakken losjes met hun blaadjes tegen het marmer, in mijn hoofd flitsen fragmenten van niet-bestaande Franse films langs, een familiedrama, oorlogstrauma’s, overspel, mislukte oogsten en wiegendood. Non, je ne regrette rien, zingt Jules Jeanjean me toe vanaf zijn gedenksteen.

Opgewekt wandel ik verder. Ik voel me op mijn gemak bij de doden. Ze zijn zo lekker rustig.

Foto: Maite Karssenberg

Plotseling doemt vanuit mijn ooghoek een zwarte leegte op. Het betonnen deksel van het graf ligt er omgekeerd naast, alsof het zo is opengewipt. Ik schrik en een opgewonden nieuwsgierigheid maakt zich van me meester, plus het besef dat het niet de bedoeling is dat ik hier ben, dat de deur van de begraafplaats slechts even open stond omdat de dood hier bezig was orde op zaken te stellen, zijn dienders zullen straks terugkomen, hun baret scheef op het hoofd, wijnvlekken op de overals, schop in de hand. ‘Qu’est-ce que vous faites!’ zullen ze roepen en ik zou niet weten hoe ik me eruit moest redden.

Maar mijn nieuwsgierigheid wint het van mijn angst en ik loop naar het graf, knijp mijn ogen toe, filter het felle zonlicht weg, buig me iets voorover en kijk in het graf. Twee kisten in bruin pakpapier liggen links en rechts op brede stenen dragers. Verder is de betonnen ruimte stoffig maar opvallend schoon. Er is geen vieze aarde of vlekken, niets, het is als een oude bunker waar geen mens meer is geweest, behalve die twee doden dan, maar die hebben zich koest gehouden in hun kisten bedekt met knispervers papier.

Waarom dat papier? Peinzend staar ik in het graf. Het is papier zoals bij de Xenos. Twee Xenospakjes. Inhoud: doden. Waarom? Om het rottende hout van de kisten te verhullen? Zo snel kan hout toch niet rotten in dit klimaat? Of is het in dit dorp een heidense traditie om de doden in cadeauverpakking aan het hiernamaals aan te bieden?

Er raast een auto langs en ik schrik op uit mijn overpeinzingen. Ineens ben ik echt bang dat er iemand binnenkomt. Ik trek een gênant angstig sprintje richting de uitgang, waar ik stilsta en luister of er niet toevallig iemand op straat is, en dan glip ik snel naar buiten en snelwandel naar het dorpsplein, waar vier mannetjes rond als wijntonnen petanque spelen onder een oude eik.

Ik maak geen foto. Op mijn geheugenkaart staat al een gave foto van twee doodskisten in pakpapier.

Mail

Maite Karssenberg is schrijfster, historica en programmamaker. Ze houdt van vergeten geschiedenissen en idem reisbestemmingen, de zee en zelfreflectie. Maar het meest nog houdt ze van boeken lezen.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer