Illustratie: Elise van Iterson

Een kort verhaal van literair multitalent Lieke Marsman: "Alsof de lever van een 13-jarige naast een eerste hoeveelheid alcohol ook de dood van diens ouders kon verteren."" />

Illustratie: Elise van Iterson

Een kort verhaal van literair multitalent Lieke Marsman: "Alsof de lever van een 13-jarige naast een eerste hoeveelheid alcohol ook de dood van diens ouders kon verteren."" />
Asset 14

Mimicri / Mommy cries

Mijn oom Adriaan hoorde niet echt ergens bij, maar als ik hem toch kort zou moeten beschrijven, dan zou het het duidelijkst zijn om te zeggen dat hij behoorde tot de groep van mensen die onmogelijk naar de wc kunnen als ze niet thuis zijn. Dit was althans een van de dingen die hij graag aan ons opdrong wanneer aan het eind van het kerstdiner de cognac op tafel kwam, soms zelfs eerder. Adriaan, broer van mijn moeder, was getrouwd met Jodi, een dunne vrouw die ongeveer een kop groter was dan de rest van de familie. Niemand wist hoe oud ze precies was, maar ze probeerde ons er altijd van te overtuigen dat ze jonger was dan wij voor mogelijk hielden. We mochten haar niet met u aanspreken, liever ook niet met tante, en toen mijn nichtje Emma zich op haar vijftiende hevig begon op te maken en onder de noemer van ‘naveltruitjes’ in bh’s begon rond te lopen, deed Jodi een paasweekend lang vrolijk mee. Jodi en Adriaan hadden zelf geen kinderen, iets waar ik mijn moeder en Jodi wel eens over heb horen fluisteren terwijl de rest van de familie zich over het toetje boog en mijn oom aan de andere kant van de tafel zojuist een eerste grap in de richting van zijn darmflora had gemaakt.

Na een paar jaren kinderloos getrouwd te zijn geweest, was Jodi op een dag met haar lichtblauwe jeep naar het dichtstbijzijnde asiel gereden en had daar acht babykatjes ingeladen, die ze eenmaal thuis allemaal een eigen kamer in het huis had toebedeeld – kamers waarnaar ze in de loop der tijd was gaan verwijzen met het woord ‘pretparkjes’, omdat ze ze thematisch had ingericht. Zo had Alphons een kamer waarvan de muur was beschilderd alsof ergens ter hoogte van de deurknop de zee begon, omdat ze volgens Jodi de enige poes ter wereld was die het heerlijk vond te zwemmen. Dit baseerde ze op het feit dat Alphons een aantal keer doorweekt door het kattenluikje de keukenvloer op was gekropen, en op het feit dat de buren een grote vijver hadden. Alphons’ kattenbak bestond nu dan ook uit een strook zand langs een van de muren waarop wat schelpen en stukken verrot hout verspreid lagen, en waar Jodi iedere ochtend een paar verse visjes neerlegde. Nadat Herman op zijn beurt in een maand drie buurtpoezen had zwanger gemaakt, werden de garfieldposters op zijn muren vervangen door posters van schaars geklede vrouwen, omdat hij volgens Jodi in de puberteit was beland. Niet lang hierna schafte mijn oom een computer aan die hij in deze kamer neerzette, waaraan hij vervolgens middagen lang, ‘mannen onder elkaar’, zat te patiencen.

Illustratie: Elise van Iterson

Mijn ouders waren niet heel erg dik met Adriaan en Jodi, maar mijn oom en tante woonden slechts een kwartiertje rijden van ons huis vandaan, dus als mijn ouders in het weekend een keer een avond samen op stap wilden, stond op vrijdagavond Jodi’s jeep toeterend voor de deur om mij ‘een heerlijk logeerpartijtje’ te bezorgen. Mijn moeder gaf me een tandenborstel en een schone onderbroek mee, zei tegen Jodi dat ik niet te laat naar bed mocht, waarna we, opnieuw toeterend, de straat uit naar het dichtstbijzijnde café reden, waar Jodi mij met een cola aan een tafeltje dropte om zelf tot een uur of twaalf biertjes te drinken aan de bar, terwijl ze oogcontact probeerde te maken met alles wat ogen had - inclusief getrouwde stelletjes, de cafehond en de zwart-wit poster van een als Robin Hood verklede Douglas Fairbanks die op de wc-deur hing.

‘Geef de jongen een biertje,’ zei ze op een avond tegen de barman, die willoos gehoorzaamde, omdat hij het niet kon maken zijn trouwste klant iets te weigeren, ook al wist hij best dat ik nog lang niet oud genoeg was om alcohol te mogen drinken. Gelukkig zag ik er voor mijn leeftijd redelijk oud uit. Ik was de langste jongen uit mijn klas, droeg meestal oude overhemden van mijn vader en op mijn bovenlip ontstond al een dun bruin streepje; hoewel ik zo’n zelfde streepje later ook op foto’s van mezelf als 7-jarige heb ontdekt en het waarschijnlijk voor 85% uit opgedroogde cola bestond.

Zo gebeurde het dat ik op het moment dat mijn ouders door een vrachtwagen de rode Citroën voor hen werden in gereden, joelend op een barkruk stond te roepen dat het leven 'fan-tas-tisch!' was. Mijn broek hing om mijn knieën toen Jodi en ik die avond de keuken in kwamen stommelen, waar Adriaan tussen een grote verzameling lege koffiekopjes en whiskyglazen moed probeerde te verzamelen om Jodi en mij, met name mij, het slechte nieuws te vertellen. Ik geloof dat het die avond niet tot me doordrong dat ik de rest van mijn leven als wees door zou brengen, maar toen ik de volgende dag laat in de middag de keuken inliep, zat Adriaan met zijn handen in het haar aan tafel, terwijl Jodi huilend de katten voerde. Ik haalde een kruk uit de woonkamer en ging stil tegenover Adriaan zitten, die inmiddels grommend de telefoon had opgepakt en vervloekte dat hij van de familie het meeste contact met mijn ouders had gehad, omdat hij nu de begrafenis moest regelen. Achter me vroeg Jodi hoe ik me voelde en hoewel ik niet antwoordde, voegde ze daar aan toe dat het de kater was die maakte dat mijn hoofd uiteenbarstte, en dat alles morgen aanzienlijk verbeterd zou zijn, alsof de lever van een 13-jarige naast een eerste hoeveelheid alcohol ook de dood van diens ouders kon verteren.

Een paar weken na de begrafenis werd ik in een tehuis geplaatst totdat men een geschikt pleeggezin gevonden zou hebben. Een dikke kale man leidde me naar mijn kamer, die ik zou delen met Carl, een jongen van mijn leeftijd die uit huis was geplaatst nadat hij had geprobeerd zijn moeder met een papieren McDonald´s zak te laten stikken, toen zijn moeder hem drie weken lang geen eten had gegeven om geld te uit te sparen. Vanaf dag één waren Carl en ik onafscheidelijk, behalve in het weekend, wanneer ik mijn oom en tante bezocht en Carl twee dagen in zijn eentje onze reputatie van onhandelbare rotjongens moest zien te handhaven. Omdat Carl in zijn eentje een stuk effectiever opereerde dan wanneer ik hem hielp, vroeg de directeur van het tehuis na een tijdje aan Jodi of Carl in de weekenden misschien met mij mee mocht, waarop Jodi antwoordde dat ze toch zeker al negen monden te voeden had, met mij erbij tien, en dat ze helaas niet nog een jongen kon opvoeden – iets wat grote indruk maakte op de directeur, die mijn tante vanaf dat moment beschouwde als een soort oermoeder.

Omdat er geen kamers meer leeg stonden, deelde ik in deze weekenden mijn kamer met Francoistje, de kleine lichtgrijze kat, afkomstig uit een nest van zeven kleine lichtgrijze katten die bij de geboorte door hun moeder verstoten waren, die afgrijselijk begon te miauwen zodra ik in de buurt van zijn kattenkussentje kwam. Jodi maakte ontbijt en lunch voor me, welke beide standaard bestonden uit een paar boterhammen met paté en een glas melk, maar verder besteedde ze weinig aandacht aan me. Op de een of andere manier dacht ze dat ‘zorgen voor‘ niet meer omvatte dan het bieden van onderdak en zo nu en dan een maaltijd. Ik probeerde wel contact met haar te zoeken, verveelde me ieder weekend dood, maar het enige wat Jodi in het weekend deed was met vier tot acht katten op schoot legpuzzels maken en zo nu en dan met de jeep de voorraad kattenbakzand aanvullen. Ik hoopte dat Adriaan en Jodi me op den duur als hun kind zouden gaan zien, of toch tenminste als hun neefje voor wie ze met liefde wilden zorgen. In plaats daarvan moest ik mijn liefde bij de katten zoeken, wat op den duur begon te vervelen, aangezien ik niets van ze kon leren en ik als dertienjarige mijn seksuele lusten op andere wijze wenste te botvieren dan door krols door de buurt te paraderen. Van de andere kant, de katten konden wel op de onvoorwaardelijke liefde van Jodi rekenen, en op een dag besloot ik om op maandagochtend niet de bus naar het tehuis te nemen, maar in de kastanje voor het huis van Adriaan en Jodi te gaan zitten – iets wat ik Francois ook regelmatig had zien doen, en wat altijd heftige emoties bij Jodi had losgemaakt. Ik denk dat het onmogelijk is om te bepalen op wie je wilt lijken wanneer je nooit hebt geleerd om je ouders als rolmodellen te zien. Toen mijn ouders stierven, kon ik alleen nog maar opkijken tegen een man en een vrouw die in mijn hoofd voor altijd 43 zouden blijven.

In eerste instantie merkte niemand dat ik in de boom zat, maar na een paar uur hoorde ik een paar takken onder me een zacht gemiauw. Een meter onder me zat Francoistje, die me met droevige ogen duidelijk maakte dat ik zijn plaats had ingenomen. Voorzichtig trok ik hem mijn richting in, en de rest van de middag brachten we naast elkaar door, soms gemeen hissend naar een vogeltje elders in de boom. Tegen de avond was er nog steeds geen mens geweest die mij had opgemerkt. Adriaan en Jodi waren beide thuisgekomen van hun werk, maar hadden niet op of om gekeken. De telefoon in de keuken had de hele dag niet gerinkeld, wat erop wees dat het tehuis en mijn school mijn afwezigheid ook niet de moeite waard vonden. Toen het helemaal donker was, besloot ik om maar op eigen houtje omlaag te klimmen. Ik maakte mijn trui tot een soort buidel, waarin ik Francoistje voorzichtig mee terug naar de grond bracht. Omdat de deur van het huis op slot zat, bracht ik die nacht samen met de katten door. Alphons, Francoistje, Herman, Foekje, Spoon, Leila, Caramba, - ze waren er allemaal. We slopen van dak naar dak en aten drie keer de voor katten dagelijks toegestane hoeveelheid eten uit de vuilnisbakken van onze buren. We maakten ruzie met een hond, die we als team gemakkelijk de stuipen op het lijf wisten te jagen. We vierden onze overwinning door luidkeels de buurt wakker te janken. Ik had mijn rolmodellen gevonden. Ik besloot dat ik een van hen kon zijn. De volgende ochtend wurmde ik mezelf door een van de kattenluikjes en wachtte naast Herman totdat Jodi of Adriaan naar beneden zou komen om ons paté-ontbijt te serveren.

Vrienden van Jodi en Adriaan vragen wel eens of mijn verandering geen schok voor hen was, maar volgens mij hebben zij alles net zo natuurlijk ervaren als ik, hoewel ze er tegen mij nooit over gesproken hebben. Maar er zijn verschillende manieren om te tonen dat je, ondanks alles, van iemand houdt. ‘s Avonds komt Adriaan mijn kamer binnen en gaat zitten patiencen achter het bureau, terwijl ik stil op bed lig en tevreden geluiden maak. Voordat ik ga slapen, komt Jodi mijn toilet verschonen, legt mijn speeltjes recht. Ze zegt niets, maar aait met haar hand over mijn hoofd en kriebelt mijn kin met haar wijsvinger. Soms omdat ze hoopt dat ik spoedig zal stoppen met verharen, soms omdat ze hoopt dat ik rustig zal slapen.

Lieke Marsman (1990) is een literair alleskunner. Haar dichtbundel 'Wat ik mijzelf graag voorhoud' werd bekroond met de de Lucy B en C.W van der Hoogtprijs, de Liegend Konijn Debuutprijs 2011 en de Buddingh'-prijs 2011.

Mail

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer