Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" /> Je kuit staat zo strak als een gabber op een raveparty. Waarom in godsnaam?" />
nieuwsbrief
Asset 14

Kramp

Brankele onderzoekt de verscheidene fenomenen die ons als mensen beroeren. Deze week: hoe komt het dat je kuit soms zo strak staat als een gabber op een raveparty?

Mail

Kramp

Als een gluiperige slang sluipt het langzaam glijdend door je ledematen naar het punt van aanval. Je voelt de kop opsteken maar blijft nog even in de waan dat het slechts een vergankelijke rilling betreft. Niets is minder waar – binnen luttele seconden verandert je lichaam in een sadomasochistische machine die zichzelf pijnigt alsof haar eigen leven ervan afhangt. De paniekerige greep naar de plek des onheils maakt het geheel niet minder stuiptrekkerig. Nu de bliksem is ingeslagen rest ons niets anders dan het gemartelde stuk vlees door de handen van de tijd tot ontspanning te laten kneden. En juist dan, wanneer de kalmte lijkt te zijn wedergekeerd, zal het minste of geringste verroeren je onverbiddelijk terugwerpen in het verstrengelende web der spiercontracties.

Kramp is een onwillekeurige, plotselinge en aanhoudend pijnlijke spiersamentrekking. In gezonde mensen zijn er verschillende oorzaken van, maar het kan ook een symptoom of complicatie van een ziekte zijn. Vooral tijdens of na intensieve sportbeoefening zijn spieren geneigd in een kramp te schieten. Mensen van middelbare of oudere leeftijd kunnen al kramp krijgen na lichte inspanning of in rust. De nachtelijke spierkrampen die menigeen uit zijn zalige dromen of gepassioneerde voor-slaap haalt, zijn meestal beperkt tot de spieren van de kuiten en voeten.

File in de filamenten

Normaal gesproken zijn de verschillende vezels in een spier afwisselend actief. Wanneer de ene zich spant, ontspant de ander zich, zodat een goede balans in de spierkracht bereikt kan worden en er langdurig gepresteerd kan worden. Bij kramp spannen vele vezels zich plots tegelijk. Spieren zijn in principe zo sterk dat ze zichzelf van de botten af kunnen scheuren. Dit gebeurt normaal gesproken niet omdat de kracht die een spier uitoefent tot in de puntjes wordt gecontroleerd. Een spiervezel bestaat uit enkele onderdelen, filamenten, die elkaar vasthouden en als rupsjes langs elkaar kruipen om de spier langer (ontspanning) of korter (spanning) te maken. Om een contractie plaats te laten vinden moet aan een aantal voorwaarden worden voldaan. Zo moeten de juiste hoeveelheden stoffen aanwezig zijn in het bloed en het spierweefsel om de filamenten langs elkaar te laten glijden.

Wanneer er een tekort aan zuurstof, magnesium, kalium, calcium, zout (natriumchloride) of suiker (glucose) in je bloed is, wordt de spierspanning beïnvloed. Al deze stoffen spelen een rol bij de regulatie van contracties. De afzonderlijke spiervezels kunnen bijvoorbeeld niet meer ontspannen, omdat de filamenten niet van elkaar afgehaald kunnen worden, wat kan resulteren in een continue spanning: kramp. Het tekort van bovenstaande stoffen in het bloed kan verscheidene oorzaken hebben, waaronder uiteraard een gebrekkig dieet.

Verstoring in de verhouding van deze stoffen kan ook het gevolg zijn van overmatig vochtverlies door bijvoorbeeld zweten. Uitdroging is een belangrijke krampveroorzaker; de concentratie van stoffen in het bloed is afhankelijk van de hoeveelheid vloeistof waar ze zich in bevinden. Hoe minder water, hoe hoger de concentratie van de stof. Als je te weinig drinkt kan het gebeuren dat bijvoorbeeld calcium in de spiervezel aan de filamenten gebonden blijft, terwijl het na de spiercontractie eigenlijk terug zou moeten gaan naar het omringende weefsel. Omdat de concentratie calcium in dat weefsel echter hoger geworden is door de verminderde hoeveelheid water, vindt die overgang niet plaats. Het calcium blijft zo voortdurend gebonden aan de spierfilamenten, wat ervoor zorgt dat de spier zich niet meer kan ontspannen, met krampachtige resultaten als gevolg. Iets dergelijks gebeurt ook bij overmatige lichaamsbeoefening, wanneer zich melkzuur (spierpijn) in de spieren ophoopt.

Springen tegen kramp

Kramp kan ook veroorzaakt worden door grote temperatuurverschillen, vermoeidheid of een onvoldoende toevoer van bloed (en haar bestanddelen) naar de spieren. Dit laatste kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens het eten, wanneer het bloed voornamelijk naar je spijsverteringsstelsel en niet naar je spieren gaat. Een goede reden om niet meteen na het eten je beste beentje voor te zetten bij die inspannende curling-training dus.

Aangezien de motorneuronen - de zenuwen die je spieren aansturen – tijdens kramp overuren maken en maar blijven vuren, is het belangrijk deze cyclus te doorbreken. Het is daarom aan te raden de spier met een verantwoordelijke hoeveelheid mankracht te stretchen. Zo worden er weer signalen teruggestuurd naar de hersenen die de activiteit van de motorische neuronen kunnen indammen. Wanneer je vlak voor de verlenging allemaal voetballers hun uitgeputte benen omhoog ziet steken, wordt dus getracht de spiervezels weer in hun normale activiteitenpatroon te laten functioneren. Wellicht kunnen mislukte spelers zich nog troosten met de wetenschap dat er dan tenminste nog íets in schiet. Als de ergste kramp voorbij is, kan massage helpen de doorbloeding te verbeteren en de rust in de spier weer te herstellen.

In het algemeen geldt dat men ter krampvoorkoming de spieren voor en na inspanning moet rekken. Het soepeler worden van de spieren zorgt er dan voor dat ze minder snel spontaan samentrekken. Bovendien moet er uiteraard veel gedronken worden en kunnen cafeïne en nicotine beter vermeden worden. Dan wens ik u nu krampachtig een goede nachtrust.

Brankele Frank

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer