In samenwerking met Entrée, de jongerenvereniging van Het Concertgebouw, brengt hard/hoofd thematische artikelen. Vandaag deel 2: Het belang van verzegelde lippen. " /> In samenwerking met Entrée, de jongerenvereniging van Het Concertgebouw, brengt hard/hoofd thematische artikelen. Vandaag deel 2: Het belang van verzegelde lippen. " />
nieuwsbrief
Asset 14

Achter gesloten deuren

◊ entree

Entree

Mail

Gedurende het hele jaar zal hard//hoofd in het kader van zogenoemde Late Night Café's samenwerken met Entrée. De zes edities van het Late Night Café zijn elk gekoppeld aan een eigen thema. Elke editie wordt aan twee van onze redactieleden de opdracht gegeven een bijdrage te leveren, geïnspireerd op het thema van de betreffende avond. Het resultaat hiervan verschijnt op onze website en zal op de Late Night's eveneens onderdeel uitmaken van het programma.

"Pensa molto, parla poco."
Ooit vond ik deze Italiaanse spreuk, in elegant handschrift geschreven op een briefkaart, liggend op tafel. Een vriend was blijven logeren en had dit voor me achtergelaten. Ik pakte hem op, en draaide hem om. Op de voorkant een lachend echtpaar in een cabrio. De foto was oud, zwart-wit. De man, zijn haar wat in de war, keek weg van de camera. De vrouw, met wenkbrauwen als getekende halvemaantjes, leunde zachtjes tegen haar geliefde aan. Ik draaide de kaart weer om. Edith Piaf en Yves Montand, onder de hemel van Parijs.

Het gezegde achterop de kaart verwees naar een van mijn escapades die op dat moment gaande was. Ik wist niet wat ik met mezelf of met de situatie aanmoest, en in mijn wanhoop had ik een buitenstaander geconsulteerd. Ik had mijn geheim verklapt. En tot de dag van vandaag weet (naar mijn herinnering) verder niemand van deze affaire, behalve natuurlijk de minnaar in kwestie. Mijn consultant dacht er het zijne van, en zijn advies was duidelijk. Ik zweeg, hing de briefkaart aan de muur, en bracht de verhouding tot een geruisloos eind, zonder hartebreuk en zonder een tumultueuze openbaring.

In werkelijkheid is er een derde versvoet verbonden aan het gezegde: "scrive meno", waarmee het geheel zich als volgt laat vertalen: "Denk veel, spreek weinig, schrijf minder." Of de schrijver van de postkaart opzettelijk dit gedeelte had weggelaten, daarmee het gezegde in acht nemend, blijft in het midden. Maar in mijn heugenis zijn het de eerste twee die er toe doen.

Waarschijnlijk bevat iedere taal wel een equivalent van "Spreken is zilver, zwijgen is goud". In Zweden zeggen ze "Bättre tiga än illa tala" - Het is beter te zwijgen dan slecht te spreken. In Duitsland luidt het gezegde "Reden kommt von Natur, Schweigen von Verstunde", de oude Romeinen zeiden "Audi, vide, tace, si tu vis vivere in pace" – Hoor, zie en zwijg, als je in vrede wilt leven - en over het Engelse "Don’t ask don’t tell" zullen we vandaag de dag maar wijselijk niet spreken.

Het is niet voor niets dat al deze adagia reppen over het belang van de verzegelde lippen. Het hebben van geheimen en daarmee het behoud van privacy is een belangrijk onderdeel van ons mensenleven. Het geeft ons een gevoel van macht, en een gedeeld geheim geeft een gevoel van saamhorigheid. Niet lang geleden hield Ine Poppe in het NRC een pleidooi voor geheimen. Ze schreef over communicatie en sociale media op het internet, en hoe men stukje bij beetje meer over zichzelf los laat door middel van het creëren van een online personage. We twitteren over onze locatie, en schrijven in onze statusupdates over onze bezigheden. We plaatsen foto’s van het dagelijks leven, daarbij die ene met die onderkin weglatend. Poppe pleit, terecht, voor het behoud van een bepaalde mate van geheimhouding, en tegen het continu manifesteren van alles wat er in ons leven geschiedt.

Maar het behouden van een geheim is moeilijker dan gedacht. De impact die je woorden op de luisteraar kunnen hebben met het verklappen van iets wat beter niet aan het licht kan komen is groot, en de sensatie de boodschapper te zijn evenzo. Jij bent degene die het zo lang heeft verzwegen, en de uitverkorene (mits geen reporter van de Privé) mag zich in de handen wrijven met dit exclusieve nieuwtje. Een geheim moet vaak verpakt worden in een leugen, en zo begint de vicieuze cirkel. Een goed geheim bewaren is dan ook niet voor ieder van ons weggelegd.

Het geheim zit hem in een paar dingen. Het is natuurlijk belangrijk goed te kunnen zwijgen, en als het er op aankomt, een creatieve leugen te kunnen verzinnen. Deze leugen zul je te allen tijde moeten kunnen verdedigen, dus een goed geheugen en de kracht om te kunnen gaan met alcohol of drugsmisbruik is essentieel. Nooit je bronnen vrijgeven, en niet bezwijken onder druk van buitenaf. Het zwijgrecht is nota bene in de wet vastgelegd. Het prijsgeven van een geheim is meestal pijnlijk voor minstens één van de betrokkenen, dus bezint eer ge hier aan begint.

Desalniettemin: de voldoening van het kunnen verzwijgen van clandestiene zaken is stukken groter dan de 'quick fix' van het rondbazuinen van andermans aangelegenheden. En wat als het je eigen geheim betreft? Bedenk dan: niets leuker dan lachen in eigen vuist. Schaam je nergens voor, maar houdt mysterie in stand. Onze grootmoeders wisten het al, een air van geheimzinnigheid werkt in ons voordeel. Niet iedereen hoeft te weten wat we uitspoken als we denken dat niemand ons ziet. Niet iedereen hoeft te weten hoe we er uit zien als we opstaan. Lang voordat Photoshop en Facebook er aan te pas komen, weten wij ons door middel van een keur aan producten, van beugels tot haarverf en make-up, van scheermes tot kledingstuk, een imago aan te meten. Geheimen zijn overal.

Mensen komen graag bij mij met hun meest geheime openbaringen. Het is denk ik een combinatie van mijn eigen openheid over het hebben van heimelijke liaisons en een sterk gevoel van vertrouwen, maar je kan het zo gek niet verzinnen of ik ben er van op de hoogte gesteld. Lang voor het bekend werd wist ik van jouw seksuele voorkeur, je kleptomane neigingen, je gewoonte om anekdotes tot in het onredelijke aan te dikken. Ik wist al dat je in het geniep bent getrouwd, ik weet waarom je een uur weg was tijdens het feest, ik was al tijden op de hoogte van je driehoeksverhouding. Ik weet wat je vriendin echt van je vindt, en ik weet dat je eigenlijk niet van die muziek houdt. Ik weet dat je beter niet de nacht hier door had kunnen brengen, en ik weet dat we er toch vaak aan zullen denken. Maar maak je geen zorgen, je geheim is veilig. Pensa molto, parla poco, regrette rien.

___________
Aanstaande vrijdag 29 oktober vindt de tweede editie van Late Night Café plaats in het Concertgebouw te Amsterdam. In relatie tot het thema van deze avond, "Het Geheim", kon niemand beter dan onze eigen column-diva Mees reflecteren op het aloude gezegde "Spreken is zilver, zwijgen is goud."

Ava Mees List

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer