nieuwsbrief
Asset 14

Moe van de witte doos

Hard//talk: Moe van de witte doos

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Musea presenteren hun tentoonstellingen tegenwoordig te pas en te onpas in de zogeheten white cube. Dat is onorigineel en bovendien dodelijk saai, aldus Ella Kuijpers.

Mail

Veel tentoonstellingen worden op zo’n saaie wijze gepresenteerd dat ik inmiddels genoeg heb van de spierwitte tentoonstellingsruimte: de white cube. De white cube mag dan de ‘juiste manier’ zijn om kunst tot zijn recht te laten komen, hij is ook enorm saai. Omdat een kunstwerk enorm moet presteren om die witte ruimte betekenis te geven en hem op te fleuren, komen musea met de raarste kunst op de proppen. Kunst die spectaculair genoeg is om de aandacht te trekken in de saaie, witte ruimte, wat soms ook neerkomt op inhoudsloze kunst. Een sterk narratief is te vaak afwezig, waardoor het lijkt alsof musea hun kennis en creativiteit niet meer benutten.

In het Boijmans worden nu bijvoorbeeld grote drollen tentoongesteld. Ik vraag me af hoe de schrijvers van deze tekst op de website zo veel betekenis kunnen hechten aan het werk van kunstenaarsgroep Gelatin: ‘Gelatins humoristische, aanstekelijk enthousiaste, niet-hiërarchische en subversieve werken vragen om nieuwsgierigheid, een open blik en actieve deelname van de bezoeker. Ze zijn van een absurditeit en directheid die confronteert door sociaal conformisme en taboes op de voorgrond te plaatsen én te doorbreken.’ Het is een typisch voorbeeld van een museum dat bezoekers trekt door het tonen van spraakmakende kunst, terwijl het niet lijkt te weten hoe het een goede tentoonstelling moet maken. Een tijdje geleden vulde het Boijmans haar grootste zaal nog met een tentoonstelling over werken van groot formaat. Leuk, kunst die groot is, maar wat is het narratief? Het leek net een speeltuin met verwaarloosbare objecten.

Een passende omgeving geeft de werken context en de bezoeker een leidraad.

‘Coded Nature’ met werken van Studio Drift in het Stedelijk Museum is een ander voorbeeld van een tentoonstelling waarbij de manier van tentoonstellen saai is, maar de kunstwerken spectaculair. Mijn bezoek aan het museum had geen toegevoegde waarde boven het zien van de kunstwerken online. De tentoonstelling miste een verhaal dat de beleving van de kunstwerken een extra lading geeft. Of neem de Kunsthal in Rotterdam, die denkt dat een tentoonstelling maken is geslaagd als je vergelijkbare objecten tentoonstelt. Levensechte figuren zijn echter niet meer verrassend als je er zo’n dertig na elkaar ziet.

Narratieven ontbreken in veel tentoonstellingen. Een manier om een narratief te creëren is door een tentoonstelling te maken waarbij je een wereld binnen stapt. Wat dat betreft vind ik het Centraal Museum in Utrecht een uitstekend voorbeeld. De zalen van het Centraal Museum worden ongeveer elke vier maanden gestript en volledig opnieuw aangekleed voor de volgende hoofdtentoonstelling. Daardoor worden de getoonde kunstwerken deel van een verhaal. Laatst liep ik er bij de tentoonstelling van modeontwerper Jan Taminiau een sprookje binnen. Het was een feestje om zijn jurken zo mooi tentoongesteld te zien. Anderhalf jaar geleden liepen bezoekers er rond in een donkere ruimte met voerbedekking en soundscape naast de mysterieuze werken van Craigie Horsfield.

Doordat een context rondom de werken vaak ontbreekt en de white cube dodelijk saai is, wordt het potentieel van tentoonstellingen niet benut. Een passende omgeving geeft de werken context en de bezoeker een leidraad. Bovendien haalt ze de neiging weg om een saaie ruimte op te vullen met kunst die enkel de aandacht moet trekken. Iets waar de meest vooraanstaande Nederlandse musea nog een les uit kunnen lezen.

Beeld: Konrad Lembcke via Flickr

Ella Kuijpers (1994) is Hard//hoofd-redactielid en studeert Cultural Economics and Entrepreneurship. Ze draait elke dag Michael Jackson. // ella@hardhoofd.com

Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer