Warning: array_intersect(): Expected parameter 1 to be an array, null given in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200107002828/public/content/themes/hardhoofd6/single.php on line 14
Hard//hoofd - Geen kunst

Illustratie: Tejo Verstappen

Kunst, daar deed Marijke niet aan. Nee, 'knuts' noemde ze het zelf." />

Illustratie: Tejo Verstappen

Kunst, daar deed Marijke niet aan. Nee, 'knuts' noemde ze het zelf." />
tickets
Asset 14

Geen kunst

Op de eerste verjaardag van mijn dochter werd er in kleine kring taart gegeten. De enige aanwezige die geen bloedverwant was, had sinds kort een eigen website. "Wat moet ik daar nou mee?" zei ze. "Ik heb niet eens internet." Met moeite wist ze het adres uit haar geheugen te graven, en ik zocht het meteen op. "Wat geweldig", riep ik vol enthousiasme, "nu kan ik eindelijk iedereen jouw kunst laten zien." Maar ik had het woord ‘kunst’ nog niet uitgesproken, of ik wist al dat er geprotesteer zou volgen. Want kunst, daar deed Marijke natuurlijk niet aan. Nee, ‘knuts’ noemde ze het zelf, een woord dat mij altijd weer kromme tenen wist te bezorgen. Als ik haar niet eenentwintig jaar kende zou ik denken dat het valse bescheidenheid was. Maar Marijke vond het in alle oprechtheid maar onzin wanneer er bewonderend werd gedaan over haar ‘kijkdozen’. Haar gang hing er vol mee, met de meest griezelige, gruwelijke en grappige kastjes. Vroeger kwam ik er met grote regelmaat. Marijke woont namelijk naast mijn ouders. Ze was poppenspeelster en had een theater aan huis. De entree was eigenlijk de grootste attractie, die bevreemdend lange gang waar de kinderen hun jassen op moesten hangen aan kapstokjes die onder de horrorkastjes bevestigd waren. Haar meeste materiaal haalde Marijke van de Noordermarkt, waar ze elke maandag in haar busje naartoe reed om kilo’s mismaakte poppen en kitscherige heiligenbeeldjes in te slaan, maar ze stuurde mijn vader ook wel eens uit vissen voor een mooie karperkop.

Illustratie: Tejo Verstappen

De afgelopen jaren heb ik weinig contact met Marijke gehad, totdat ik en mijn gezin van haar een poppenhuis cadeau kregen voor onze nieuwe woning. Het poppenhuis was tevens een poppenkast en Marijke had het gemaakt voor haar laatste voorstelling, een aantal jaar geleden. Het was een gigantisch kleurrijk geval met raampjes, gordijntjes, dakpannen, torentjes, schoorsteentjes en klimop. Achter de voordeur zat een meterkast verborgen, met acht schakelaars om de lampjes in het huis apart te bedienen. Het geheel stond op een onderstel met wielen. In het onderstel stond een kist gevuld met honderden handgemaakte poppetjes en meubeltjes, om het huis mee in te richten. En hoe minutieus het ook in elkaar zat, het ding bleek ontzettend stevig. Wanneer de katten er opsprongen en in kropen hield ik mijn adem in, maar het poppenhuis gaf geen krimp. Ik belde Marijke op om haar te bedanken. Ze vertelde blij te zijn dat wij het mooi vonden, want toen de voorstelling waarvoor zij het gemaakt had niet van de grond kwam had ze het huis uit pure frustratie bijna tot spaanders gehakt. Haar bijl zweefde vlak boven het dak, toen de gedachte dat ze er misschien nog iemand blij mee zou kunnen maken haar op het nippertje tegenhield. Sindsdien heeft ze geen voorstelling meer gemaakt. Ook kijkdozen ging ze steeds minder maken, de muur in haar gang kwam langzaam vol te hangen en wat moest ze er nog mee. Ze was al in de zeventig en wilde het liefst van die spullen af.

"Ik heb helemaal niets met die website," zei Marijke, terwijl ze in haar taart prikte. "Het ziet er zo gothic uit. Ik ben toch helemaal niet gothic? En die teksten die erbij staan vind ik ook maar niets." Ze vertelde dat ze een tijd lastig werd gevallen door een Engelse bewonderaar. Hij vond dat de hele wereld een kijkje in haar wonderlijke huis moest kunnen nemen en maakte daarom deze site. "Maar dat is toch ook fantastisch?" zei ik. "Het is toch fijn als mensen jouw werk kunnen zien?" "Ach," zei ze, "ik vind al die aandacht maar overdreven. De weg ernaar toe, het maken, daar heb ik de grootste lol aan beleefd, maar wat moet ik er daarna mee." Ze vertelde dat iemand een kijkdoos wilde kopen voor tweeduizend euro. Zij weigerde, want vond het te veel geld. Hij wilde er echter niet minder voor betalen. "Het liefst zou ik de complete gang aan een theatertje schenken," zei ze. Er moest wel vaart bij gemaakt worden. Ze had de kijkdozen indertijd aan de muur bevestigd met een lijmpistool, maar die lijm begint nu langzaam los te laten. De kijkdozen gaan steeds verder naar voren hangen, haast dreigend.

Mocht u ooit om welke reden dan ook in Edam verzeild raken, zorg er dan voor dat u Kleine Kerkstraat 12 niet mist. Werp een blik naar binnen, of bel voor mijn part aan als u durft. En ga anders maar voor een impressie naar de ongewenste website. Zolang u maar niet zegt dat u het van mij heeft. Zolang u maar niet zegt dat het kunst is.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer