Asset 14

Ongemak en duistere humor in ‘Elle’

Filmtrialoog: Ongemak en duistere humor in ‘Elle’

Een ‘rape revenge comedy’ of een feministisch drama? Gelukkig laat de nieuwe film van Paul Verhoeven zich niet gemakkelijk definiëren.

Bien: Zo! Dat was ongemakkelijk.

Sarah: Ja. In het begin zat ik echt te draaien op mijn stoel: waar gaat dit in godsnaam heen? Ik was bang dat het een verkrachtings-wraakfilm zou worden, of juist een film die verkrachting zou relativeren door er iets komisch van te maken. Maar geen van beide gebeurt. De film zet al je verwachtingen op losse schroeven.

Derk: Ik zag de film op Vaderdag, met mijn vader. In het begin was ik ook bang voor een wraakmotief, maar ook voor een verhaal over een vrouw die absurde dingen deed die je als kijker gaandeweg moest gaan begrijpen. Je ziet vaak wat hier ook gebeurt: een sleutelmoment, vaak in de jeugd, wordt aangehaald en moet een verklaring geven voor het handelen van de hoofdpersoon. Soms komt dat erg geforceerd over, maar hier wordt het totaal niet op de spits gedreven. Dat maakt het sterk. De kijker mag die verbanden zelf leggen en Michelle, de hoofdpersoon, haalt dat aan het einde zelfs onderuit, wanneer haar vriendin Anna, haar vraagt waarom ze een affaire had met haar man. Michelle antwoord dat de situatie zich nu eenmaal voordeed. En: ze had zin om te neuken. Soms is het leven zo simpel.

Sarah: Precies! En daardoor ook ingewikkeld, juist omdat we toch altijd naar diepere verklaringen willen zoeken. Ik heb niet het gevoel dat ik iemand uit de film beter begreep aan het einde, maar dat is ook niet de insteek. Er wordt niet gepsychologiseerd.

Derk: Soms doen mensen nu eenmaal wat ze doen. En daarom is het personage van Michelle ook zo sterk. Je leert haar handelen kennen, maar nooit haar persoon.

Bien: Waardoor de 'verklaring' niet echt als een verklaring voelde. Het was haar verhaal, en dit is hoe zij met deze zaken omgaat.

Derk: Maar als we wel verbanden zouden zoeken, waarom doet zij dan wat ze doet?
Want die verbanden worden wel aangereikt.

Bien: Ja, maar ik geloof niet dat ik ze van Verhoeven heb aangenomen.

Sarah: Het sterke is juist dat haar acties en de loop van het verhaal die verbanden uiteindelijk overstijgen. Ik denk dus niet dat ik het interessant vind om dat uit te pluizen. Maar misschien wel interessant: wat wil Verhoeven met deze film?

Derk: Misschien heeft hij wel bedoeld een feministische film te maken.

Sarah: Ja, misschien wel. Maar op wat voor manier? Niet op de voor de hand liggende manier: vrouw wordt verkracht, is een slachtoffer, maar neemt dan wraak. Ook niet: kijk eens wat een sterke vrouw, ze gaat gewoon door met haar leven. Michelle is gewoon ook een beetje geschift en in die zin niet bepaald een feministisch rolmodel?

Womanpower! Lugubere womanpower

Derk: Ze is totaal geschift. Maar het gaat wel over een sterke vrouw die alleen maar omringd wordt door zwakke mannen, en die vervolgens een obsessie ontwikkelt voor een verkrachter. Dat is de eerste man die haar de baas is.

Bien: Womanpower! Lugubere womanpower. Zelfs haar verkrachter probeert ze te beheersen. Of nee, zelfs in de relatie tot haar verkrachter nogal een bazig type.

Sarah: Ja, het zet het hele dader-slachtoffer verhaal op losse schroeven. Maar er zijn zeker ook feministen die precies dat problematisch zouden vinden aan de film.

Derk: Ik heb expres geen recensies gelezen maar ik las wel dat het verhaal zich eerst in de Vs had moeten afspelen, maar dat alle vrouwelijke actrices de rol weigerden. 'Een verkrachtingsfilm zonder wraak? No way.'

Sarah: Ja! Dat bedoel ik.

Bien: En wat te denken van haar werk, het ontwikkelen van nogal gewelddadige videogames? Wat zegt dat dan over haar, en over Verhoeven's keuze?

Sarah: Games waarin je als ork een princes kan verkrachten.

Derk: Een ork met tentakels, zelfs.

Bien: En dan moet de verkrachting zo levensecht mogelijk, 'het bloed warm en dik'.

Sarah: Je zou kunnen zeggen: ze is zelf ook een dader, iemand die bijdraagt aan de 'cultuur' waar ze slachtoffer van wordt. Maar dat voelt zo makkelijk, dat maakt de film weer plat.

Derk: Als kritiekpuntje: er zitten wel veel van dat soort elementen in film.

Sarah: Ja, zeker. Je kunt het helemaal uitpluizen en dan zou je er allemaal dat soort boodschappen uit kunnen halen en lijntjes kunnen leggen die het super plat maken. Maar waarom overstijgt de film dat toch? Dat vond ik in ieder geval wel.

Bien: Ja, dat is dus het knappe. Het sterke acteervermogen van Isabelle Huppert draagt erg bij.

Derk: : Toch de onverwachte wendingen denk ik. En inderdaad, ik kijk graag naar haar.

Sarah: Ik vond Isabelle Huppert ook ontzettend grappig, af en toe. Die combinatie van onderkoeld en extreem gehaaid, dat botste ergens met elkaar, op een komische manier.

Derk: Het sterkste aan de film is: het gaat niet over goed of slecht. Alle mensen zijn goed en alle mensen zijn fucking donker.

Bien: Aha, dat is wellicht wat Verhoeven aan ons leven wil toevoegen, die boodschap.

Sarah: 'Je bent goed en je bent fucking duister, deal with it.'

Derk: Juist.

Mail

Redactie

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
Lees meer

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer