Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." /> Het toneelstuk ROES (geschreven door Hanna Bervoets) gaat over uitgaan, onzingesprekken, drank, drugs, keuzes, tijd en spijt." />
Asset 14

Dronken op de dames-wc

ROES is weer een toneelstuk over twintigers. Gespeeld door het Haagse gezelschap Firma Mes en geschreven door Volkskrant-columniste Hanna Bervoets, pretendeert het niet -in tegenstelling tot een stuk als Late Avond Idealen- een afgebakende definitie over deze generatie paraat te hebben. Het gaat over uitgaan, onzingesprekken, keuzes, tijd en spijt en geeft daarmee misschien wel een beter antwoord op de vraag: wie zijn die twintigers in godsnaam?

Voorstellingen over de huidige generatie twintigers, het lijkt een trend te worden in theaterland. Een paar weken geleden zag ik Late Avond Idealen van De Vogelfabriek, waar ik hier verslag van deed. Geen onverdeeld succes, met als belangrijkste reden toch wel dat ik me, als heuse twintiger, geen moment aangesproken voelde door wat er op het podium te zien was. Maar theatertrends zijn soms net zo hardnekkig als UGG’s en zo ging op 18 mei de voorstelling ROES in première. Gelukkig niet nog meer van hetzelfde maar een voorstelling die over jou (ja, jij!) en je vrienden blijkt te gaan.

Dansvloeren, dames-wc's, rookruimtes

ROES wordt gespeeld door Firma Mes, een jong Haags theatergezelschap dat bestaat uit drie spelers en een regisseur, allen afkomstig van de Toneelacademie Maastricht. Het stuk is geschreven door Hanna Bervoets, die vorig jaar debuteerde met de roman Of Hoe Waarom en nu een wekelijkse column heeft in het Volkskrant Magazine. Een heleboel jonge mensen bij elkaar dus, die een voorstelling maakten waarin drie twintigers (daar zijn ze weer) worden gevolgd tijdens een uitgaansavond. Hanna Bervoets mag dan ook wel expert op uitgaansgebied genoemd worden: zo schreef ze eerder voor NL20 over het uitgaansleven in Amsterdam en ook in haar columns en artikelen in het Volkskrant Magazine wordt vaak verslag gedaan vanaf dansvloeren, dames-wc’s en rookruimtes. Maar een toneeltekst schrijven is uiteraard iets heel anders dan een roman of een column schrijven, hoe zou dat Hanna bevallen zijn? Zoveel jonge toneelschrijvers hebben we immers ook weer niet, dus nieuwe aanwas kunnen we wel gebruiken. Bovendien vroeg ik me af of deze voorstelling net als Late Avond Idealen weer een poging zou zijn om de twintiger van nu te definiëren en vooral of ik het met deze definitie wel eens zou zijn.

Dus belde ik met Hanna en kwam erachter dat ze verfrissend weinig oordelen en meningen heeft. “Ik wil helemaal niets zeggen met m’n werk en schrijf ook nooit vanuit een bepaalde mening. Ik focus liever op de personages waar ik over schrijf.” De reden dat ze nu een toneelstuk heeft geschreven was simpelweg dat ze daarvoor gevraagd werd en, zoals het een twintiger betaamd, geen keuzes kan maken. Ze doet wat er op haar pad komt en een stuk schrijven leek leuk omdat het iets was wat ze nog nooit gedaan had. Firma Mes benaderde haar naar aanleiding van een artikel dat ze in 2008 voor de Volkskrant had geschreven over uitgaan in Amsterdam. De enige eisen die de Firma stelde aan het stuk was dat het een avond moest beslaan en gespeeld moest kunnen worden door drie acteurs. Omdat Hanna vaak in dialogen schrijft was de overgang naar de vorm van een toneeltekst niet enorm. Haar vertrouwen in wat de makers van Firma Mes met haar stuk zouden doen was groot, wat blijkt uit het feit dat ze niet bij de première was vanwege een reis door Azië.

Een strijd tegen de spijt

Ik was wel bij de première in Den Haag en had in de trein een uur de tijd om na te denken over Hanna’s beschrijving van ROES: “Ik omschrijf het zelf altijd als Alice in Wonderland meets M.U.L.T.I.S.E.X.I. meets David Lynch on acid.” Met zo’n slogan heb je eigenlijk geen publiciteitstekstjes meer nodig. Maar hoe was de voorstelling? Drie personages zijn op weg naar een feest, raken op dat feest aangekomen de grip op de realiteit kwijt en verdwijnen in een soort ‘Wonderland’ met behulp van rode paddenstoelen met witte stippen. In hun afzonderlijke tripjes door dat Wonderland leren we ze beter kennen, Bo heeft helemaal niet zo’n succes gehad met z’n laatste expo als hij de anderen wil doen geloven, Aya zit in een identiteitscrisis en Venus weet niet wat ze met zichzelf en haar leven aan moet. Geen wereldschokkende problemen, maar wel herkenbaar. Tijdens de tripjes speelt de tijd ook een grote rol, de personages krijgen omstebeurt een grote wekker omgehangen die we meedogenloos de minuten horen wegtikken. Inderdaad, voor de oplettende kijker een verwijzing naar Alice in Wonderland. In de tekst gaat het een paar keer over de strijd tegen de tijd, die eigenlijk een strijd tegen de spijt is. Spijt van verkeerde keuzes of niet gemaakte keuzes. Het verlammende idee dat je alles uit jezelf en anderen moet zien te halen voor het te laat is en dat elke keuze ook een beslissing is om iets niet te doen.

Terugdenken aan je eigen onzingesprekken

Ondanks het feit dat ROES helemaal niet pretendeert een beeld te willen geven van de huidige generatie twintigers, heb ik wel het idee dat de voorstelling ons verder helpt in het nadenken over wat twintigers van nu gemeen hebben. Om nog even terug te komen op Late Avond Idealen: deze voorstelling trapte met een hoop uiterlijk vertoon massa’s open deuren in en was vooral bezig met het bevestigen van vooroordelen over twintigers, waardoor ik het idee kreeg dat deze voorstelling helemaal niet voor twintigers bedoeld was, maar juist voor mensen van andere generaties. Zodat er vooral gezegd kon worden dat we lui zijn en geen idealen of doorzettingsvermogen hebben. ROES houdt het allemaal wat kleiner en toont de dingen zoals ze zijn: de momenten waarop het gezellig moet zijn maar het niet is, gesprekken op de dansvloer die nooit ergens over gaan en vooral de onophoudelijke stroom vragen en twijfels die iedereen rondzeult.

ROES geeft geen antwoorden, Hanna Bervoets en Firma Mes pretenderen die ook helemaal niet te hebben. Dat maakt ROES tot een sympathieke poging om een stukje realiteit in het theater te vangen, waar je vervolgens als kijker zelf nog iets mee moet. Terugdenken aan al die momenten dat je zelf nietszeggende gesprekken had op de dansvloer of blij was dat je met je dronken kop veilig het toilethokje had bereikt. Of bedenken hoe jij of de mensen die je kent lijken op de drie personages die ROES toont. In de trein terug had ik in ieder geval genoeg stof tot nadenken over die verrekte twintigers en wat ons tot generatie maakt. We willen niet moeilijk doen, maar we zijn het wel. We hebben wel ambities, maar doen er lacherig over. We zouden keuzes moeten maken, maar we doen het niet, omdat het eigenlijk ook niet meer nodig is. Die dubbelheid lijkt bij ons te horen, we zitten altijd ergens tussenin. Geen wonder dat het lastig is om ons te begrijpen en zelf hebben we het antwoord ook niet. Maar uiteindelijk zijn twintigers eigenlijk net mensen.

De “twintigerstrend” in het theater zet overigens door, Het Toneel Speelt brengt volgend seizoen de voorstelling Expats die ze zelf omschrijven als: “Een komedie over de generatie die opgroeide met Kinderen voor Kinderen en The A-Team, de jeugd van de jaren ’80 die meer dan alle generaties voor hen weet van wat er in de wereld aan de hand is maar die de verantwoordelijkheid niet lijkt te nemen.” Dat klinkt als voer voor verhitte discussies, ik verheug me alvast.

Je kunt ROES nog van 15 t/m 19 juni gaan zien in Theater aan het Spui in Den Haag.

Mail

Rosanne

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer