nieuwsbrief
Asset 14

Slaapverwekkende quiche

Column: Slaapwekkende quiche

Ik bel met mijn moeder, ze heeft het over opslomen.
‘Opslomen?’ vraag ik. Tijdens het bellen bak ik een quiche, ik breek net de eieren.
‘Opslomen ja,’ zegt ze, ‘het is ontzettend belangrijk om goed op te slomen. Heel veel mensen vergeten dat, zo jammer.’

Mail

We praten over slaappatronen. Sinds de puberteit ben ik een slechte slaper en doe ik er minstens veertig minuten over om in slaap te vallen. Vaker duurt het een uur, of anderhalf. Het is het moment ná lezen, knuffelen, seks, een laatste berichtje versturen, de wekker zetten, het licht uitdoen. Dan begint het: het niet in slaap vallen. En elke minuut die ik niet in slaap val, val ik méér niet in slaap. Totdat ik zodanig niet in slaap aan het vallen ben, dat langzaam een klaarwakkerheid in mij begint te tapdansen.

Ik las eens in een artikel dat slapen in de oudheid als impopulair werd beschouwd. Aristoteles schijnt van mening te zijn geweest dat slapen niets anders is dan het onvermogen om wakker te blijven, het onvermogen om zonder onderbreking actief te kunnen zijn. Onze zintuigen, zo meende hij, zijn tijdens de slaap geketend en tot stilstand gekomen. De van nature rechtopstaande mens die in slaap valt, vergeleek hij met iemand die een aanval heeft van vallende ziekte. Slapen betekende volledig controleverlies, dus. Ontwaken was volgens hem ‘een bevrijding’.

Mijn ratio is het absoluut niet met Aristoteles eens, maar mijn lichaam kan zich erg goed in zijn opvattingen vinden. Elke avond na elven juicht het: waar zijn de to-do-lijsten die afgewerkt moeten worden? Is er nog iemand met een probleem waarvoor ik een oplossing kan bedenken? Een huis, moet er nog ergens een huis worden gebouwd? Geen huis? Een dakkapel dan? Raad nodig? Advies? Iemand?

‘Niet meer tot elf uur achter je laptop,’ zegt mama. Ik klop ondertussen het quichemengsel door elkaar en giet het in de bebladerdeegde vorm. ‘Telefoon uitdoen. Geen werkmail meer na het avondeten. In het vlammetje van een kaars staren. Mediteren. Een kopje thee drinken zonder ondertussen iets anders te doen. Niet een kwartiertje, maar een uur een boek lezen. Gedichten. Dát bedoel ik met opslomen.’

Ik vertel haar over het boek dat ik de afgelopen weken las, Laura H. Het kalifaatmeisje uit Zoetermeer. Een waargebeurd verhaal over een twintigjarig meisje dat met haar geradicaliseerde man naar Syrië vertrekt, een klein jaar later weet te ontsnappen en vervolgens terechtkomt op de terroristenafdeling van de gevangenis in Vught. Meesterlijk opgeschreven door NRC-journalist Thomas Rueb. Ik las en las en las, úren, want het boek was waanzinnig spannend, maar als ik het weglegde en wilde gaan slapen kwam het: ik kon alleen nog maar denken aan kapotgeschoten lichamen langs de kant van de weg. Aan alle manieren waarop je iemand zo mensonterend mogelijk kunt executeren. ‘Mam,’ zeg ik, ‘ik wil best een uur opslomend lezen, maar dat kan toch niet de bedoeling zijn?’

Mijn moeder zucht. ‘Kijk, ik noem het opslomen, maar ik ben Baudelaire aan het lezen, en die zegt: overgave. Overgave, overgave, overgave. Jij geeft je niet over, Iduna. Jij houdt alles krampachtig vast.’
Met de gevulde taartvorm loop ik naar de oven, die ik vergeten ben voor te verwarmen, waardoor ik mijn moeder en eigenlijk de hele wereld ineens bloedirritant vind.
‘Mam, ik doe aan yoga dus wat je zegt slaat nergens op.’
‘“We moeten ons aan de nachtzijde van het bestaan toevertrouwen zoals een zwemmer zich aan het snel stromende water van een rivier overgeeft: we laten ons erin opnemen.” Dat zegt Baudelaire. Prachtig, hè? Meebewegen, jij moet gaan leren méébewegen met de nacht.’

Ik trek de oven open en schuif de quiche naar binnen. ‘Mam,’ zeg ik, ‘ik moet nog even iets afmaken. Maar goeie tip, dat opslomen, super, dankjewel. Ik noteer het.’ Mijn moeder zucht nog eens. Ik stel de tijd van de oven in. 22:37 uur, geeft het klokje aan.

Iduna Paalman (1991) is Hard//hoofdcolumnist. Haar poëzie en korte verhalen verschenen o.a. in De Gids, Revisor, Het Liegend Konijn en NRC Handelsblad. Ook schrijft ze voor het toneel en werkt ze als docent. In 2016 won ze de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd. Bij uitgeverij Querido werkt ze aan haar poëziedebuut. // iduna@hardhoofd.com

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer