nieuwsbrief
Asset 14

Baanbrekend ontbijt

Column: Baanbrekend ontbijt

‘Volgens de wetten van de natuurkunde is het nog mogelijk om een klimaatcatastrofe te voorkomen…’, lees ik in De Groene Amsterdammer. Jippie. De wereld is mooi en de wereld blijft mooi, denk ik. Zie je nou wel, I love de wetten van de natuurkunde! Dan lees ik verder: ‘…al stemt de politieke realiteit een stuk somberder.’ Ja, oké. Soms is de lijn tussen mijn optimisme en mijn naïviteit zo dun dat ik me ervoor schaam.

Mail

Doodmoe zit ik aan het ontbijt; ik ben uit mijn bed gebeld, want op dit moment is mijn neefje geboren aan het worden. Ik lees over het voorkomen van klimaatcatastrofes, mijn schoonzus perst een nieuw leven uit haar buik. Mijn andere neefje wordt grote broer, ik pas op hem, hij kneedt een balletje van zijn boterham met pindakaas.

‘Ze beweren dat dit een doorbraak is,’ zeg ik. Hij kijkt niet op. ‘De komende jaren worden waarschijnlijk de belangrijkste in onze geschiedenis. Het hoger beroep van de klimaatzaak van stichting Urgenda heeft geoordeeld dat in 2020 de CO2-uitstoot van Nederland 25 procent lager moet liggen dan in 1990. Dat is fantastisch nieuws.’
‘Broetj,’ zegt mij neefje.
‘Ja, zeg ik. Jouw broertje wordt geboren. Ook dat is fantastisch nieuws.’
‘Fantasch nies!!’ zegt mijn neefje. De broodbal vliegt door de lucht.

Ik denk aan het woord ‘baanbrekend’. Dat staat in het stuk, dat het vonnis baanbrekend is. ‘Baanbrekend’ werd vroeger als germanisme gezien: eine Bahn brechen durch Felder und Wälder betekent: door velden en bossen een weg vrijmaken, een weg banen. In het Nederlands kan een baan taalkundig eigenlijk niet worden gebroken, en betekent een baan, zoals het Duitse Bahn oorspronkelijk, niet een natuurlijk pad, maar eerder een kunstmatig aangelegde, vlakke weg. Zo voelt het woord ‘baanbrekend’ in dit vonnis ook: kunstmatig, onaf. Er is nog geen vrijgemaakte baan, de overheid heeft eromheen gedraaid. Het gaat vooral om deadlines, veel minder om hoe die deadlines gehaald moeten worden. Gelukkig is er nu wel een afspraak: binnenkort moet er over een vrije baan gewandeld kunnen worden. De drogredenen van Staat en bedrijven om het nog uit te stellen staan klemgezet aan de kant. De baan is nog niet gebróken, maar al wel, laten we zeggen, een stukje gescheurd.

‘Hee lievie,’ zeg ik. ‘Brood hoort niet op de grond.’
‘Nee,’ zegt mijn neefje.
‘Alle excuses om te treuzelen zijn op geraakt,’ zeg ik. ‘Dat snapt de politiek natuurlijk ook. En 2020 is al heel erg snel.’
‘Ja,’ zegt mij neefje.
‘Ik ben zo benieuwd, of dit de échte doorbraak wordt.’
‘Niewd!!’

'Als jíj kinderen krijgt is blauw geen jongenskleur meer. Je gaat gemiddeld honderd jaar worden, en een klimaatcatastrofe zal zijn afgewend.'

‘s Middags zit ik aan het kraambed van mijn schoonzus. Haar zoontje ligt te slapen aan haar borst en kreunt wat. ‘Je bent geboren in de belangrijkste jaren van onze geschiedenis,’ mompel ik.
‘Wat?’ zegt mijn schoonzus. Mijn broer smeert beschuit met muisjes.
‘Als jíj kinderen krijgt is blauw geen jongenskleur meer,’ mompel ik verder naar het baby’tje. ‘Je gaat gemiddeld honderd jaar worden, je zult niet overlijden aan kanker, de treinen zullen met vijfhonderd kilometer per uur rijden. En het grootste feest: een klimaatcatastrofe zal zijn afgewend.’

Even is het helemaal stil in de kraamsuite van het ziekenhuis. Buiten gaat de zon prachtig onder; het is vandaag weer heel zomers geweest. Mijn broer en zijn vriendin staren naar hun nieuwe kindje. ‘Hij heeft er niet om gevraagd, maar hij gaat een fantastisch leven hebben,’ zeg ik. En daar moet ik terstond om huilen.

Iduna Paalman (1991) is Hard//hoofdcolumnist. Haar poëzie en korte verhalen verschenen o.a. in De Gids, Revisor, Het Liegend Konijn en NRC Handelsblad. Ook schrijft ze voor het toneel en werkt ze als docent. In 2016 won ze de Grote Lowlands Schrijfwedstrijd. Bij uitgeverij Querido werkt ze aan haar poëziedebuut. // iduna@hardhoofd.com

Daphne Prochowski is een illustrator uit Groningen. Haar werk is te omschrijven als kleurrijk en verhalend.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer