Illustratie: Tejo Verstappen

Kaspers carrière als leraar is alweer voorbij. Hij was er slecht in, of een onbegrepen onderwijskundig genie." />

Illustratie: Tejo Verstappen

Kaspers carrière als leraar is alweer voorbij. Hij was er slecht in, of een onbegrepen onderwijskundig genie." />
Asset 14

Blije waanzin

De eerste dag op de lerarenopleiding kregen we een groot stuk papier, met daarbij de opdracht een woord op te schrijven dat weergaf welke eigenschap wij in het docentschap nastreefden. Toen de papieren omhoog werden gehouden zag ik vele malen ‘inspiratie’, ‘motivatie’, en ‘kennisoverdracht’ staan. Ik had ‘waanzin’ opgeschreven, wat tot een niet voorziene hilariteit bij mijn medestudenten leidde. Dat wordt de lolbroek van ons jaar, moeten zij gedacht hebben.

Maar het was niet grappig bedoeld. De leraren die voor mij het meest betekend hebben, die mij het diepst hebben laten nadenken, hadden een bepaalde onberekenbaarheid in zich, een schijnbare lak aan het systeem waar zij deel van uitmaakten, deden uitspraken die pedagogisch discutabel waren, maar dwongen je op een avontuurlijke manier naar de wereld te kijken, je te verwonderen en kritisch te doen denken, en daarmee jezelf als mens te ontwikkelen. Zo’n docent wilde ik wel worden. Ik ben nog steeds van mening dat een waardevolle docent moet ontregelen, ook nu ik vier jaar later de ambitie heb opgegeven er zelf een te worden.

De ontregeling die ik in mijn klassen teweegbracht was van een geheel andere orde dan de ontregeling die ik voor ogen had. De kinderen zagen in mij een wandelende schandpaal die om rotte eieren smeekte – al waren het vaker propjes, pennen en knalerwten die mijn kant op vlogen - en ik kon ze geen ongelijk geven. Hoe intensief ik ook werd begeleid om de basisvoorwaarden voor het in de hand houden van een dertigtal pubers onder de knie te krijgen– consequent zijn, snel op situaties reageren, het overzicht behouden, en altijd rust en vertrouwen uitstralen – en hoeveel reflectieve cirkels en competentiepiramides ik ook tekende, ik liet steeds weer door mijn aarzelende aard, onbegrijpelijke humor en onzekere houding, elk klaslokaal in levensbedreigende anarchie ontaarden.

Ergens diep in mij zit de docent verscholen die ik had willen worden, daar ben ik nog steeds van overtuigd, maar alvorens ik ook maar iets van de beoogde waanzin, de constructieve en blije waanzin die scholieren verder kan helpen, zou kunnen realiseren, zou ik nog minstens tien jaar in gevecht moeten blijven met mezelf. Die energie kan ik ook steken in mijn ontwikkelingen als schrijver en vader en dat zijn uiteindelijk de twee rollen die voor mij het meest waardevol zijn.

Illustratie: Tejo Verstappen

Toch vraag ik me af of die blije waanzin die ik mezelf ten doel had gesteld überhaupt welkom was geweest. Op de school waar ik nu nog anderhalve week er het beste van probeer te maken voordat ik de onderwijswereld definitief mijn rug toekeer heb ik veel lieve en uiterst kundige collega’s ontmoet, maar weinig excentrieke geesten. De enige uitzondering was de docente Klassieke Vorming met wie ik een lokaal deelde. Dat de kleipoppetjes van de Minotaurus die zij haar leerlingen liet maken na mijn lessen vaak aan gruzelementen waren, nam ze mij niet kwalijk. Zij gaf al elf jaar les aan deze school en had zelf ook soms nog moeite met het handhaven van de orde. Toch was ze onder de meeste leerlingen zeer geliefd en die kwamen dan ook regelmatig met persoonlijke problemen naar haar toe voor wijze raad. Collega’s konden haar echter niet uitstaan, omdat ze frontaal les bleef geven in plaats van een variatie aan lesvormen aan te bieden, verhalen uit haar persoonlijke leven als voorbeeld gebruikte in plaats van een professionele afstand te bewaren, op vergaderingen geen woord zei maar poppetjes zat te tekenen, liever geen toetsen opgaf, met de leerlingen over docenten roddelde, op eigen initiatief en zonder overleg bijlessen verzorgde voor alle vakken, en toch vooral omdat zij daadwerkelijk iets betekende, iets wat naar geen enkele onderwijsvisie of commissierapport te vertalen was, namelijk een persoonlijkheid.

Dit vrouwtje van in de vijftig met paarsgeverfd haar en t-shirts van metalbands was zelf kind gebleven, stond wantrouwend tegenover het systeem van de grijze muizen, en met een constante aanstekelijke verwondering over de wereld om haar heen. Een kind dat bovendien veertig talen sprak en tienduizend verhalen kon vertellen. Ik woonde eens een les van haar bij waarin ze de leerlingen erin trainde om discussies van hun ouders te winnen. Er hebben filosofen voor minder de gifbeker moeten drinken.

Ik sprak vorige week met haar af, op de brandtrap waar wij altijd stiekem rookten. Het was een uiterst geheime afspraak en we hadden van tevoren via de mail dan ook alle mogelijke vluchtroutes doorgenomen. Nadat hij haar had ontslagen, had de rector haar verzocht zich niet meer in of rond het schoolgebouw te vertonen. Zij zou anders de leerlingen kunnen opstoken. Die leerlingen waren inmiddels handtekeningenacties begonnen om haar terug te krijgen. Ondanks het betredingsverbod kwam ze toch langs om de Minotaurussen, kaarten en planten uit haar lokaal te halen en om mij nog eens te kunnen spreken. Ik was de enige collega met wie ze in die elf jaar een verwantschap had gevoeld. Iemand had mij herkend.

De docent die ergens in mij zit kan ik met een opgelucht gevoel ten grave dragen. Waar de waanzin niet welkom is, heb ik niets te zoeken.

Mail

Kasper van Royen is Hard//hoofd-redactielid, is naast vader ook filosoof, ex-docent, ex-dichter, ex-echtgenoot, popfetisjist en postbode.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer