nieuwsbrief
Asset 14

Welk eindtijdtype ben jij?

Apocalypsweek: Welk eindtijdtype ben jij?

Politieke crisis, rampspoed, zombies, robots, en overstromingen. Simone Peek vraagt zich af: wat zeggen iemands ideeën over de apocalyps over de persoon?

Mail

‘De Openbaring gaat gepaard met rampspoed. De kerk zal onder druk komen te staan. We zullen trouw moeten blijven, elke dag.’ Aan het woord is katholieke priester Chad Wilhelm uit Noord-Dakota. Hij is op pelgrimstocht in de geboortekerk in Bethlehem en geeft antwoord op mijn vraag: wat gebeurt er in de eindtijd? Naar welke tekenen kunnen we uitkijken?

‘Zoals ik het zie,’ vervolgt Wilhem, ‘zullen we innerlijk aanvoelen dat de Messias aanwezig is. Er zal veel gemoord worden, maar we moeten niet vrezen. De bruid van Christus keert terug. Tekenen zullen de lucht kleuren. We zullen het herkennen, en zelfs ruiken: aan de geur van de Roos van Sharon.’

"We zullen het herkennen, en zelfs ruiken: aan de geur van de Roos van Sharon."

Priester Wilhelm staat over mij heen gebogen en spreekt zacht maar gehaast. Zijn blakende Amerikaanse wangen en gewaad maken hem onwillekeurig imposant. Of ik zo het antwoord heb op mijn vraag? Ja, zeg ik, maar ik ben afgeleid. Door zijn laatste uitspraak ben ik me ineens bewust van de prangende odeur van mijn spijkerjasje. Geen rozengeur. De Apocalyps dient zich nog niet aan.

Zoals te verwachten van iemand met zijn levensinvulling is de opvatting van priester Wilhelm geïnspireerd op de inhoud van de Bijbel. Het laatste boek van het Nieuwe Testament is een profetie over het einde der tijden, of de Openbaring. In de tekst wordt niet uitgelegd waarom, toch welk heilig doel, het einde der tijden zich voordoet.

Maar ondanks dat mensen van Het Boek de weg naar het einde krijgen voorgespiegeld, is de apocalyps natuurlijk niet exclusief religieus. Hoe de mensheid, de wereld, of het leven zoals wij dat nu kennen zal eindigen – dat is een gedachtegang die bijna iedereen wel eens heeft bewandeld.

Het werpt bij mij de vraag op: zeggen iemands gedachten over de apocalyps iets over de persoon? Tijdens mijn reis door Israël besluit ik nog enkele mensen te vragen naar hun idee over het einde der tijden.

Voxpoppen in het Heilige Land

In Tel Aviv ontmoet ik Yulan, ze studeert er werktuigbouwkunde. Yulan komt uit Beijing. De vraag ‘Hoe denk je dat de wereld eindigt?’ (na ‘Wat doe je doordeweeks?’) overvalt haar, ze moet er even over nadenken. Na een minuut of twee antwoordt ze resoluut:

‘Ik denk dat de mensheid eerder eindigt dan de aarde. Waarschijnlijk door iets wat we zelf gemaakt hebben. Robots of zo, die maken we steeds beter. Als ze straks heel geavanceerd zijn en er komt een virus op, dan kunnen ze oncontroleerbaar worden. Dat zou ons einde kunnen zijn.’

Yulan glimlacht om haar vondst. Ik ook. In haar idee hoor je haar opleiding terug: de techniek van machinebouw tot het verst gedreven. Je zou zelfs kunnen zeggen dat er een echo van het communisme in weerklinkt: de werkers die zelfzuchtige heersers afwerpen.

Met verse Chai Tea in een kartonnen beker komt haar vriendin Zhiya Su aanlopen. Zij is het niet met Yulan eens. ‘De aarde zal zich gaan beschermen tegen de roofbouw die de mens pleegt op zijn omgeving. Misschien komt er een nieuwe ijstijd. Iets ten gevolge van ons arrogante gebruik van de grondstoffen, het water, de natuur. Dit zal ons ten onder brengen,’ zegt Zhiya Su enthousiast. Yulan accepteert het verschil van mening met een hoofdknik.

Zhiya Su komt ook uit Beijing en in Tel Aviv studeert ze civiele techniek. Een studie die gericht is op het optimaal benutten van onze leefomgeving.

Val, een Israëliër geboren in Tel Aviv, heeft andere zorgen dan de Chinese studenten:
‘Als ik moest kiezen… Dan denk ik dat het leven zoals wij dat nu kennen ten onder gaat aan oorlog.’ Val is smal, heeft donkerbruin springerig haar en een fijn zwart brilletje. Hij is rond de veertig maar heeft de oogopslag van een bezorgde tiener.

‘Oorlog kan zo ontstaan, bijvoorbeeld als de levensstandaard omlaag gaat door verdere privatiseringen.’ Val somt een scala aan sociale problemen op in de staat Israël, die met name van invloed zijn op de middenklasse. Hij praat stormachtig en benadrukt nogmaals dat er veel factoren van invloed zijn, maar het resultaat eenduidig:

‘Als er onvrede komt. Dan zou de huidige regering een oorlog kunnen beginnen om de bevolking af te leiden. Een oorlog die ze niet kunnen winnen. Dit zou het einde zijn van het leven zoals ik dit nu ken.’

Val is Israëlisch, heeft een kleine ngo met een uitgeverij, die hij inzet voor de belangen van lokale minderheden. Zijn apocalyps-idee is lokaal, maatschappijkritisch en potentieel beïnvloedbaar. Het is niet los te zien van zijn omgeving, de staat Israël, en bevestigt zijn werkzaamheden bij de ngo.

Des te opmerkelijker is de toekomstgedachte van Amer. Hij pendelt voor zijn eigen bedrijf tussen Palestina, Jordanië en India, maar groeide op in Hebron, waar hij de Eerste en Tweede Intifada meemaakte. Zijn einde der tijden?

‘Daar heb ik nog nooit over nagedacht. Ik denk niet dat het leven zoals wij dat nu kennen zal eindigen,’ zegt Amer. De atheïstische Palestijn draagt een volle, zwarte baard tot net boven zijn stijlvolle overhemd en kijkt me uitdrukkingsloos aan.
‘Ik geloof in evolutie. En ik denk dat als het leven dat wij nu hebben eindigt, dat het dan tijdelijk zal zijn. Het komt weer terug, desnoods in een andere vorm.’ Amer is optimistisch. Hij heeft gezien dat wat stuk kan, ook weer opgebouwd kan worden, of anders wel overgenomen. De mens, het leven, past zich aan.

In Nederland

In mijn vriendenkring is het weer een andere opvatting over het einde der tijden die de gemoederen bezighoudt: de zombie-apocalyps. Een jaar of twee geleden raakte ik ermee bekend toen een goede vriend in mijn gezelschap uit het niets een voorhamer achter zijn bank vandaan haalde; een loeizware moker met een steel van zo’n zeventig centimeter.

Geen survival of the fittest, of mankind, maar survival van een robbertje vechten, onderonsjes en MacGyver-dromen.

‘Ik heb hem hoor,’ zei de vriend, zijn handen stevig om het hout klemmend. De aanwezige mannen klapten en riepen ‘Yes!’.
- ‘Je hebt wat?’ vroeg ik.
‘Materieel, voor de zombie-apocalyps.’
- ‘Want die komt eraan?’
Vier mannengezichten knikten serieus. Ze waren een elite apocalypstaskforce gestart. Een kleine groep, want dan ben je het meest wendbaar. Het was een mannenaangelegenheid en had wat elementen van cowboytje spelen. Geen survival of the fittest, of mankind, maar survival van een robbertje vechten, onderonsjes en MacGyver-dromen. Vrouwen waren niet welkom, want of ik mee mocht doen was natuurlijk mijn eerste vraag.

Een zombie-apocalyps is denkbaar als de uitbraak van een zeer besmettelijke ziekte. Het beïnvloedt gedrag en uiterlijk. Het kan een design ziekteverwekker zijn uit het laboratorium van een snode dokter. Aangedaan door dit zombievirus keert de mensheid zich tegen zichzelf. Het is aan de mens-mensen om daartegen te vechten. Denk aan de zeven seizoenen van The Walking Dead, films als 28 Days Later of I Am Legend en de videogame Resident Evil (een persoonlijke favoriet).

Voorbereiding op de zombie-apocalyps is voorbereiden op het slechtst denkbare. Op de oorzaak heb je geen invloed. Het gaat áán, en als het aan is geldt alleen nog overleving en de beleving van het moment. Individuele kwaliteiten kunnen je redding zijn; kracht, scherpschutterschap of lassowerpen. Individuele bezittingen zijn ook van belang: je kunt je voorbereiden door in de slaan. Misschien dat het Amerikaanse Ministerie van Volksgezondheid en Sociale Zaken daarom de zombie-apocalyps ook als voorbeeldramp gebruikt in hun geïllustreerde preparedness 101-instructieboekje.

Wat kunnen we opmaken uit de zombievechters? Zien zij geen dreiging nabij? Of zien zij juist dreiging overal?

Hoe dan ook speelt fantasie een grote rol. In hun perceptie van het einde van alles laten ze zich inspireren door visuele media. En het heeft iets defaitistisch om het einde der tijden als iets buiten je invloed te zien. Iets hedonistisch om de beleving van het moment als hoogste doel te zien. Jonge stedelingen zonder gezin.

Het lijkt dus inderdaad zo dat iemands interpretatie van de eindtijd een hoop zegt over wat diegene bezighoudt in het leven. Eigenlijk is dat ook wel logisch. Het zullen bijvoorbeeld niet de Trump-aanhangers zijn die na zijn verkiezing riepen dat hij de apocalyps zal veroorzaken. Een geschiedkundige ziet al gauw historische paralellen bij een ontwikkeling, terwijl een arts zich vaker bewust is van de gevaren van bacteriën. Ieder leven heeft een eigen bril.

Zelf ben ik sinds de afwijzing overigens voorbereidingen aan het treffen voor een apocalyps-team waar ik gewoon de baas in kan zijn. Noem het feminisme of een tikje machtsbelust, maar er hebben zich al twee leden aangesloten.


Simone Peek is Hard//hoofd redactielid. // simone@hardhoofd.com

Friso Blankevoort (a.k.a. Freshco) is een illustrator/designer die woont en werkt in Amsterdam. De skateboardcultuur heeft een grote invloed op zijn werk, dat ook beïnvloed wordt door de traditie van grafisch ontwerp in Nederland.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer