De eigenzinnige kunstenaar Yves Klein wilde in het niets springen." /> De eigenzinnige kunstenaar Yves Klein wilde in het niets springen." />
Asset 14

Languit

Elke dag verschijnt op Hardhoofd het fameuze woord van de dag. Bij één van deze woorden zoekt Mila elke maand een passend beeld uit de kunstgeschiedenis.
Deze keer de eigenzinnige kunstenaar Yves Klein, die immateriële zaken zichtbaar trachtte te maken.


Yves Klein, Saut dans le Vide (De mens in de ruimte. De schilder van de ruimte stort zich in de leegte), 1960. Foto: Harry Shunk

In de fotomontage “Sprong in de Leegte” onderzoekt Yves Klein (1928-1962) het niets. Le vide noemde hij dat niets; voor hem was deze leegte een andere realiteit, vrij van vorm en materie en onzichtbaar, maar met daarbinnen een constante beweging van energie. Klein wilde in die wereld stappen, of in dit geval vallen. Hij wilde in alle vrijheid vliegen, opgaan in le vide, verlost van ieder gewicht. Ook in veel van zijn andere werk wil Klein het immateriële zichtbaar maken.

Hoe kwam deze fotomontage tot stand? Er werden van twee situaties foto’s gemaakt; eerst van de lege straat, op de fietser na, en vervolgens van Klein die zich van een muur af liet vallen en op een stapel matrassen landde. Vervolgens werden deze twee beelden samengesmolten en werd deze illusie geschept.

Behalve dat hij veelzijdig kunstenaar was, was Klein ook judoka. Hij had zelfs de zwarte band! Hij woonde meer dan een jaar in Japan om judo te beoefenen en zich in Zen-filosofie te verdiepen. Ook schreef hij na zijn terugkeer in Frankrijk een judohandleiding en gaf hij judoles. Zijn judoschool bevindt zich aan de overkant van de straat op de foto. De leegte waar het Klein om te doen is verbonden met judo (als de sport van het vliegen), met de oosterse Zen-filosofie die hij beoefende en met meditatie. Over judo zei Klein: “Judo is in fact the discovery of the body of a spiritual space.” En door deze spirituele ruimte was hij zo gefascineerd.

Klein is vooral bekend om zijn ultramarijnblauwe schilderijen en beelden. In 1957 kreeg hij patent op ‘zijn’ kleur, het zogenaamde IKB (International Klein Blue). Hij maakte monochromen, schilderijen bestaande uit één kleur. Naast blauw gebruikte hij ook veel goud en roze. Toen hij voor het eerst zijn monochromen tentoonstelde, kreeg Klein een hoop kritiek. Er zou toch minstens een andere kleur of een lijn toegevoegd moeten worden, werd er gezegd, want dit is wel heel makkelijk. Maar Klein hield vast aan zijn idee dat kleur op zichzelf energie is en een enorm effect kan hebben op de toeschouwer. Met name zijn specifieke blauw, dat de kleur is van de hemel en de zee, de verre verte. Overigens kon de Russische astronaut Joeri Gagarin in 1961 bevestigen dat de aarde er vanuit de ruimte gezien als een diepblauwe bal uitzag. Klein liet tijdens een tentoonstelling in Milaan in 1957 elf blauwe monochromen zien die hij elk een andere prijs gaf. En de kopers betaalden die verschillende prijzen, omdat ze allemaal individueel verschillende ervaringen hadden.

Klein deed verder performances met naakte vrouwen door ze met INK-verf in te smeren en ze vervolgens op zijn aanwijzingen tegen het linnen te laten drukken, met als resultaat abstracte afdrukken van hun lichaam. Dit onder begeleiding van een orkest dat zijn monotone symfonie speelde, een stuk dat bestond uit één noot die 20 minuten werd aangehouden gevolgd door 20 minuten stilte. De figuren op het linnen lijken vaak te zweven (als ‘luchtmensen’), het verlangen naar gewichtsloosheid, bevrijding van ballast en daarmee psychische en spirituele vrijheid komt hier dus weer terug.

Ook nu nog, in dit digitale tijdperk, blijft Kleins fotomontage indrukwekkend. Op zijn 34-jarige leeftijd overleed Yves Klein aan een hartaanval, nadat hij er al eerder twee overleefde.

Mail

Mila

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer