nieuwsbrief
Asset 14

Watjes

Alsof hij tien dagen niet gedoucht had. Zo voelde Bas zich toen hij op een donderdagavond buiten bij een Arnhemse club ineens vol op zijn mond gezoend werd door een meisje. Op de dansvloer had ze al geprobeerd zijn shirt uit te trekken. Later vertelde hij zijn vrienden wat er was gebeurd. Ze begrepen niet waarom hij zo boos was.

Mail

Bas vertelt erover in een filmpje dat nieuwsprogramma NOS op 3 maakte naar aanleiding van een onderzoek naar betasting onder jongeren tot 35 jaar. Een op de drie mannen wordt weleens ongewenst aangeraakt, blijkt uit het onderzoek. Ter vergelijking: bij vrouwen gaat het om de helft. We spraken drie mannen over hun ervaringen en vroegen hen wat ze er van vinden om ongevraagd in hun billen geknepen te worden.

Het hoort erbij

Betasting vindt vaak plaats tijdens het uitgaan. ‘De sfeer is losser, mensen hebben wat gedronken’, zegt Marianne Cense, senior onderzoekster naar seksualiteit en jongeren bij Rutgers, het Nederlandse kenniscentrum seksualiteit. ‘En er gelden andere normen als je op de dansvloer staat dan wanneer je bijvoorbeeld in de trein zit. Fysiek zijn wordt geaccepteerd als onderdeel van het uitgaan.’

Thomas uit Amsterdam gaat veel uit in de gayscene. Toen hij het onderzoek van NOS op 3 las, besefte hij dat ook hij weleens ongewenst wordt aangeraakt. De laatste keer was op een festival. Een jongen die hij vaag kende pakte hem ineens van achter vast en begon tegen hem aan te dansen. ‘Het wordt in de homoscene snel weggelachen. Zo van: het hoort erbij,’ vertelt hij. Thomas zegt er meestal niets van als het gebeurt. ‘Ik ben weleens weggelopen als het echt niet leuk was. Ik praat er nooit over, maar het is voor mij ook niet echt iets groots. Ik voel me niet aangerand. Ik associeer dat woord met vrouwen en niet met mezelf, merk ik. Maar het is eigenlijk wel aanranding wat er gebeurt.’

Het niet vervelend vinden

Ook Lennart uit Amsterdam, die als heteroman door zowel mannen als vrouwen geregeld wordt betast tijdens het dansen, ligt er niet wakker van. ‘Ik ga weleens uit in homoclubs, zoals Club Nyx in Amsterdam. Er wordt in mijn billen geknepen, in mijn oor gefluisterd, of ik word gewoon vol in m’n kruis gegrepen. Als het echt vervelend wordt dan zeg ik er wat van, maar ik ben me er wel van bewust dat ik als hetero in een homoclub ben, dus ik vind dat ik niet moet gaan klagen over de onderlinge omgangsvormen. De manier van versieren is gewoon veel directer in homoclubs, denk ik.’

Vrouwen pakken het volgens hem allemaal wat subtieler aan. ‘Ze maken eerst even oogcontact of pakken mijn hand. Als een vrouw in mijn billen knijpt, bepaal ik altijd eerst of ik interesse heb. Maar ook als dat niet zo is, vind ik het niet vervelend als ze me zomaar aanraakt. Als het een man is, kan ik het wel ongemakkelijk vinden, maar ik voel me nooit geïntimideerd. Ik ben twee meter, dus ik kan iemand wel een duw geven als dat nodig is.’

Vrijer om direct te handelen?

Mannen zijn in het algemeen groter en sterker dan vrouwen en ze kunnen een belager dus makkelijker van zich afduwen. Dat is één verklaring voor het verschil in ervaring van aanranding tussen mannen en vrouwen. Cense: ‘Hoe negatief je een ongewenste aanraking ervaart, is deels afhankelijk van hoe fysiek bedreigd je je voelt. Maar het wordt ook voor een groot deel bepaald door gendernormen.’

Zo is uit onderzoek gebleken dat vrouwen veel minder ruimte ervaren voor assertiviteit. Als vrouw ben je met tegenstrijdige dingen bezig: je wilt sexy gevonden worden, maar je moet ook altijd alert zijn op een onveilige situatie. Dat maakt dat een ongevraagde aanraking meteen alarmerend kan voelen: verschillende scenario’s gaan door je hoofd en je moet snel inschatten welk scenario het meest waarschijnlijk is en hoe je daarnaar moet handelen. Mannen hoeven daarover minder na te denken, aldus Cense. ‘Ze zijn vrijer om direct te handelen.’

Nou ja, mannen zijn misschien vrijer om er iets van te zeggen, omdat ze niet per se de zwakkere partij zijn als de ander besluit hen een klap te verkopen. Maar toch wringt er iets. Thomas en Lennart lijken het gevoel te hebben dat betast worden er in de homoscene een beetje bij hoort, ook al vinden ze het niet prettig. Lennart zegt bovendien dat hij het ‘niet vervelend’ vindt om in zijn billen geknepen te worden door een meid, ook als hij haar niet leuk vindt. Maar iets niet vervelend vinden en iets leuk vinden zijn twee verschillende dingen. Vrouwen vinden het vaker wel erg, omdat ze zich bedreigd voelen. Dat voelen mannen zich niet, maar ze vinden het misschien ook niet superleuk om zomaar aangeraakt te worden. Terwijl intimiteit natuurlijk altijd leuk zou moeten zijn, niet iets dat je maar duldt omdat je je er verder niet fysiek door geïntimideerd voelt.

Altijd zin moeten hebben

Toen Bas in het filmpje van NOS op 3 vertelde dat hij het erg onprettig had gevonden om zomaar gezoend te worden, merkte hij dat hij daarmee een norm overschreed. ‘Ik werd online uitgemaakt voor homo en watje, want het was toch juist chill dat een meisje op mij afkwam? Hoefde ik niet te jagen. Mannen hebben naar mij idee het gevoel dat ze er altijd zin in moeten hebben.’

Marianne Cense herkent dat: ‘Er ligt zeker een taboe op mannelijk slachtofferschap. We denken nog steeds heel erg in bepaalde culturele scripts: mannen zijn daders en vrouwen zijn slachtoffers. Bovendien merken we in onze onderzoeken naar seks onder jongeren dat de mythe van de man die altijd zin heeft nog steeds heel sterk is.’

Waar vrouwen met #metoo vertelden dat ze slachtoffer zijn van seksuele intimidatie, werden mannen geacht met #ihave uit te komen voor hun daderschap. Mannen zijn predators, vrouwen prooi. Cense: ‘Het is voor mannen lastig om te zeggen: “ik ben gedwongen.” De reactie is dan vaak sarcastisch, zo van “goh, nou wat vervelend voor je.” Ze kunnen geen slachtoffer zijn.’

Daarmee houden we elkaar in een houdgreep, vindt Bas. ‘Ik ervaar victim blaming twee kanten op. Tegen vrouwelijke slachtoffers wordt gezegd “het is je eigen schuld, had je maar niet zo’n kort rokje moeten aantrekken.” Mannelijke slachtoffers krijgen te horen dat ze zich aanstellen.’

Vrouwen én mannen lijken dus gedwongen te worden zich op een bepaalde manier tot elkaar te verhouden. Want wanneer iemand zich als jager gedraagt, wordt iemand anders automatisch als prooi aangewezen. Terwijl natuurlijk ook een man gekwetst of geraakt kan worden.

Na alle negatieve reacties op het filmpje van NOS op 3 begon Bas even aan zichzelf te twijfelen. Moest hij niet gewoon blij zijn met de spontane zoen van een meisje? ‘Maar toen dacht ik ‘nee, rot op’. Als ik het niet fijn vind, vind ik het niet fijn, punt uit. Men vindt mij de sukkel, maar ik vond háár de sukkel.’

*De geïnterviewde mannen wilden niet met hun volledige namen in dit stuk. Deze zijn wel bij de Hard//hoofd -redactie bekend.

Anne Wijn is Hard//hoofd-redactielid. Ze kon niet kiezen tussen journalistiek en verpleegkunde en probeert die twee nu maar te combineren.

Nastia Cistakova is een illustrator. Ze is boos op de wereld dus probeert ze met een hoge dosis humor, absurditeit en brutale uitspraken mensen wat langer stil te laten staan bij diverse onderwerpen. Haar hart gaat sneller kloppen van t-shirtteksten, mensen in scootmobielen, knalblauw en de ‘shhh-oorlog’ in de stiltecoupé.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer