Beeld: Kathrin Klingner

Onze cultuur schijnt er door geregeerd te worden, maar wat is 'angst' eigenlijk? Bekijk de video, lees de tekst en zie het beeld. " />

Beeld: Kathrin Klingner

Onze cultuur schijnt er door geregeerd te worden, maar wat is 'angst' eigenlijk? Bekijk de video, lees de tekst en zie het beeld. " />
Asset 14

video/tekst/beeld over angst

Drie disciplines benaderen hetzelfde onderwerp: angst. Bekijk eerst de indrukwekkende korte film van Bram Schouw over een toevallige ontmoeting in de trein, lees daarna de filosofische reflecties van Merel Kamp en zie dan Kathrin Klingner's portretten van angstige horror-actrices.


Impasse. Bram Schouw, 2008

------

Angst

Ik kan niet zeggen dat ik werkelijk geloof dat er monsters bestaan - ik ben zelfs overtuigd van het tegenovergestelde - maar zo nu en dan gedraag ik me wel zo. Dan snel ik door trappenhuizen en schrik ik van deuren die achter me dicht vallen. Zelfs nu ik 27 jaar oud ben, word ik nog regelmatig bevangen door onverklaarbare gevoelens van angst. Bij daglicht zul je me niet zien rennen, noch verstijven, maar dat wil niet zeggen dat ik tussen de rozenvingerige dagenraad en zonsondergang geen angst ken.

Angst is onlosmakelijk verbonden met zowel menselijk als dierlijk leven. Hoewel ze vaak een slechte raadgever wordt genoemd, is zij toch van oudsher, evolutionair gezien, juist een goede raadgever. In het kader van zelfbehoud is het gezond om angst te voelen als je wordt achterna gezeten door een grizzly - of een jihadstrijder, dat schijnt immers het schrikbeeld van het moment. Ik herinner me een college Chinese filosofie waarin een discussie werd gevoerd over wat de eigenschappen zijn van een moedige persoon: moet zij geen angst kennen en haast blind op het gevaar afstormen of onderkent zij juist haar angst en handelt ze ondanks die angst moedig? De consensus was dat het laatste het geval moet zijn. Wie geen angst kent, vinden we weinig menselijk en kunnen we dus ook niet met recht een moedig mens noemen.

Maar angst maakt ons ook tot onmensen. Gary, een personage uit The Corrections van Jonathan Franzen, is doodsbang om te onderkennen dat hij misschien wel klinisch depressief is. Hij negeert hardnekkig de symptomen van zijn depressie en klampt zich vast aan zijn geliefde zelfbeeld van een succesvol en geslaagd man in de kracht van zijn leven. Zijn angst maakt hem tot een ondraaglijk persoon voor zijn vrouw en voor zichzelf. Pas als hij die angst laat varen, volgt een toenadering tussen hem en zijn vrouw. Hij mag dan depressief zijn, hij is nu niet meer bang; de angst was ondraaglijker dan de depressie.

De discrepantie tussen wie we feitelijk zijn en wie we dachten dat we zouden worden of volgens anderen zouden moeten zijn, is voor veel mensen een bron van angst. Het ideaal van maakbaarheid - zowel die van de samenleving als van haar burgers - houdt ons voor dat we iedereen kunnen worden die we maar willen. Als jij een succesvol bankier wilt zijn op IJsland, dan kan dat morgen, als je maar de keuze maakt; als die je dan niet bevalt, dan kun je altijd nóg eens kiezen en word je walvisvaarder, of gewoon een 'freelance creative', dat doet het ook altijd goed. Ons zal het lukken, om precies dat te worden wat we willen zijn en precies dat te willen wat we worden. We worden om de oren geslagen met succesverhalen die bij bulk worden gepubliceerd en voor 11,95 aan het volk worden gepresenteerd op vrolijke roodwitte tafels bij Bruna en AKO in stationshallen. Dit alles om de angst te maskeren. Wij zijn niet bang, wij zijn vol vertrouwen.

Onlangs zijn we ontmaskerd als een angstig volk, want alleen een angstig volk geeft zijn stem aan Wilders en consorten. Wilders bracht ons - hij is hier uiteraard niet individueel verantwoordelijk voor, dat is te veel eer - de angst voor de islam, voor de jihad, voor immigranten en probleemjongeren. Kortom, voor alles wat niet één op één gelijk is aan onszelf of het ons bekende. Velen slikten het als koek. Want als je moet kiezen tussen de angst voor jezelf en de angst voor iets buiten jezelf, is de keuze snel gemaakt. Biedt ons een identificeerbare externe vijand en wij zullen dankbaar onze frustratie en woede op hem botvieren. Omdat ons maakbaarheid beloofd was en wij het niet maakten.

Merel Kamp, 2010

------

Fear. Kathrin Klingner, 2010
------

N.B. Op 16 december 2010 is er in De Balie een Kamermans Kermis over het onderwerp Angst.

Mail

Videoredactie

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer