nieuwsbrief
Asset 14

Onze lieve Heer op zaterdag

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar actuele zaken. Jan kon zaterdagochtend z'n kont niet keren zonder ergens tegen god aan te stoten. Over het hoge, het goede en flatulentie.

Mail

Afgelopen weekend kwam ik mezelf lelijk tegen, namelijk in de gedaante van piepklein symbool voor de teloorgang van Onze Joods-Christelijke Cultuur.

In mijn grenzeloze onwetendheid ging ik er altijd vanuit dat Onze Lieve Heer op maandag (‘de eerste dag’) hemel en aarde schiep en op zondag (‘de zevende dag’) met het bord op schoot Studio Sport keek en zag dat het ook die week al allemaal kut-met-peren was.

Dat supporters van het Oude Testament de zaterdag als heilige rustdag beschouwen, wist ik wel, maar ik wist ook hoe ik die kennis vakkundig moest negeren. Tot afgelopen zaterdagochtend.

Ik kon mijn kont niet keren zonder ergens tegen God aan te stoten. Jezus-glossy’s, New Yorker-cartoons, een column over een column over een woedende Stephen Fry, ingewikkelde religieuze rechtvaardigingen voor walgelijke moorden en het werk van PC Hooftprijswinnaar Willem-Jan Otten: Hij was werkelijk o-ve-ral. (De discussie of God in alles is, of alles in God, zal ik ons besparen.)

Verbaasd als ik was over Zijn alomtegenwoordigheid op deze zaterdagmorgen, vroeg ik me in al mijn naïviteit af wat er op de zesde dag van de schepping ook alweer voor spannends was gebeurd. Enig googelen leverde in plaats van een antwoord helaas juist meer vertwijfeling op: ‘Could all the events recorded on the sixth day of creation really have taken place during a normal, 24 hour-type day?’ luidde de derde hit. In het op deze vraag geformuleerde antwoord bleek de auteur het benoemen van al die ‘events’ als overbodig te hebben ingeschat.

Bij nader inzien waren het misschien gewoon te veel events om op te noemen, dacht ik. Iedereen met een Facebook-account weet hoe de gemiddelde zaterdag haast bezwijkt onder het gewicht van alle uitnodigingen.

Ondertussen arriveerde het bericht dat in Leiden een clubje jongens met een pasje van het ‘Identitair Verzet’ een moskee in aanbouw had bezet. Of ze waren in ieder geval op het dak geklommen uit protest tegen de ‘islamisering’. Waar een week eerder nog eensgezind werd gesproken over ‘verwarde mensen’, hadden nieuwssites het nu plots over ‘activisten’.

Ik probeerde de leer-werktraject-fascisten te negeren – gevaarlijk, ik weet het – maar stuitte nog vers in de ontkenningsfase alweer op een Telegraaf-column:

‘Toen de eerste “gastarbeiders” in +/- 1960 in Nederland kwamen werken, werd de eerste moskee in een woonhuis geïmproviseerd. Thans staan er meer dan 500 moskeeën, waaronder de grootste en de mooiste van heel Europa. Het zal niet lang meer duren voordat de islam een belangrijke en krachtige factor gaat worden in ons over-gesocialiseerde land waar alles kan en niets hoeft en IS, de Islamitische Staat, zich systematisch uitbreidt. Volgens ons dagblad De Telegraaf (van 5-2-2015) staat ons nog heel wat ellende te wachten.’

Zo veel verwarring, domheid, angstzaaierij en haat samengebald in zo weinig woorden: het is een wonder van beknoptheid. Er zijn heiligen die hun status aan mindere mirakels ontlenen.

Ik sloeg uit pure wanhoop mijn laptop dicht, maar omdat het nu eenmaal zo’n dag was, liet het vervolg zich raden. Toen ik na een half uur internetloosheid danig verveeld voor het eerst in mijn leven het ooit door mijn moeder uit de papiercontainer van de bibliotheek geviste exemplaar van Gerard Reves verzamelde poëzie uit de kast trok, sloeg ik het boekje open bij het gedicht Het ware geloof, uit 1965.

‘Als de kardinaal een scheet heeft gelaten, zeggen ze:
“Sjonge jonge, wat ruikt het hier lekker,
Net of iemand lever met uien staat te bakken.”
Dat soort katholieken, daar ben ik niet dol op.’

Uiteraard waren mijn trials and tribulations daarmee niet ten einde, God dobbelt tenslotte niet, dus ik was allerminst verbaasd toen ik een uur of wat later zag hoe het geloof en flatulentie voor een tweede maal met elkaar in verband werden gebracht. Jalta-voorman Joshua Livestro maande op Twitter mensen tot kalmte: afgezien van het spandoek met de anti-islamitische tekst wisten we tenslotte nog maar weinig van de beweegredenen van de eerdergenoemde dakklimmers. Een presentator van jongerenzender FunX kon het niet laten Livestro van hypocrisie te beschuldigen: ‘Uiteraard, bij Jalta werkt het zo: heel hard roepen als een Moslim een scheet laat dat het de schuld is van de Islam en bij al het andere gewoon de feiten afwachten. Succesformule als je een hekel hebt aan de Islam.’

Opmerken dat God terug is van (nooit) weggeweest is een ongekend populair tijdverdrijf. We zoeken houvast in een steeds onzekerder wereld, zeggen we er dan achteraan. Of: we worstelen als altijd met de grote vragen waarvoor het bestaan ons stelt. En daar valt weinig tegenin te brengen.

Maar wat opvalt is hoe het toch vooral de god van de ander is, die terug is van nooit weggeweest. Hoe vaak zelfs maar de flauwste geur van een diepgevoelde overtuiging van een ander genoeg is om ons te doen kokhalzen. Aan dit besef zijn minimaal drie inzichten te ontlenen:
1) Ruiken wat er niet deugt aan andermans wereldbeeld is oneindig veel gemakkelijker dan je eigen tekortschieten en twijfels onder ogen zien.
2) Als je lang genoeg zoekt naar onze diepgevoelde overtuigingen, kom je vanzelf uit in het darmstelsel. Het is nu pas voor het eerst dat ik besef dat Brechts gevleugelde woorden – ‘Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral’ – ook vertaald kunnen worden als: ‘Van eten komt scheten.’
3) Wie de speurtocht naar metaforen te ver doordrijft, stuit uiteindelijk op zijn of haar innerlijke verwarde man.

Jan Postma Jan Postma (Delft, 1985) is politicoloog, fotograaf, journalist, parttime einzelgänger en meer. Maar, voordat u zich een beeld denkt te kunnen vormen, toch vooral dat laatste.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer