In de Albert Heijn vind je 'gegrilde stukjes', een vleesvervanger. Annabel voorziet dat de carnivoren op den duur stukjes vegetariër gaan eten. " /> In de Albert Heijn vind je 'gegrilde stukjes', een vleesvervanger. Annabel voorziet dat de carnivoren op den duur stukjes vegetariër gaan eten. " />
Asset 14

Stukjes

Dit najaar verschijnt bij de nieuwe uitgeverij Babel en Voss de bundel “Wat we missen kunnen,” een originele verzameling pleidooien tegen overbodige producten, organisaties en personen. Hardhoofd levert een bijdrage en in de aanloop daarnaar publiceren redactieleden hun stukken rond dit thema.

Deze keer: in het schap van de Albert Heijn ligt een product genaamd 'gegrilde stukjes'. Deze vegetarische vleesvervanger staat symbool voor het slechte imago van de herbivoor, zo betoogt Annabel. Gaan we door met vlees eten tot we stukjes van elkaar gaan eten? En welke stukjes van ons lichaam kunnen we dan missen?

Stukjes. Op het eerste gezicht een wat gewaagde naam voor een etenswaar, gezien de ongunstige associaties die het woord oproept. Toen ik dit product voor het eerst in de schappen van de sectie vegetarisch zag liggen, moest ik direct denken aan de snotstoel van de vader van Olga in Turks Fruit, daarna aan de harde, zwarte snotklonters in mijn neus na een dagje banjeren in Caïro, daarna aan kamelen, daarna aan vrouwen die een te strakke broek dragen, daarna aan Nicolas Cage, daarna aan slangenleer, daarna aan het meisje dat best wel knap was net bij de tomaten – om een inkijkje te geven in de stream of consciousness die mij in de Albert Heijn altijd volledig van mijn à propos brengt, waardoor ik nooit met de juiste spullen thuis kom.

Een salade is mes-en-vork-technisch een hele onderneming

Niet alleen de productnaam zal veel mensen doen gruwelen, ook de reputatie van de vleesvervanger vervult de carnivoor met dédain. Het is immers niet-vlees, een niet-biefstukje. Toch hebben de fervente tegenstanders van het stukje het niet helemaal goed begrepen. Het stukje moet niet opgevat worden als niet-vlees; het is een verbeterde versie van groente en zaden. Het is een verbetering, omdat het stukje niet geschild hoeft te worden, wat enkel een nadeel is voor van groenteschillen afhankelijke, hongerige cavia’s en konijnen, die, weggestopt in winderige hokken, toch zo af en toe op een paar bemoedigende groenteschilletjes getrakteerd moeten worden. Het knapperige stukje is ook een verbetering ten opzichte van weke groenten en salades. Gegrilde stukjes zijn krokant als frieten en mogen -heel feestelijk- met klodders ketchup gegeten worden. Daarnaast is zoiets als een salade voor velen mes-en-vork-technisch een hele onderneming en bovendien ziet dat geritsel met die bladeren er niet mooi uit. Een hapklaar brokje plantaardige eiwit is, althans in dit opzicht, een hele verbetering.

Ondanks deze voordelen snellen de vleeseters met hun winkelmandje de vegetarische schappen voorbij, alsof zij zich bij een korte aarzeling zouden besmetten met het imago van de plantaardige vleesvervangers. Je ziet de vleeseter wel bij de groenteafdeling. Daar wordt zeer gericht een trosje tomaten, een zakje sla en een eetrijpe avocado uitgekozen. Lekker voor naast de biefstuk. Het stukje wordt ondertussen weggewuifd met ‘lust ik niet’, ‘kost duur’ of ‘vleesheimwee’, terwijl over dit laatste toch heen te komen is. Een gehaktballetje met tijm is lekker, maar we kunnen het missen.

Het vegetarische imagoprobleem

Ik wil hier niet zeggen dat vleeseters slechte mensen zijn of met alle geweld pleiten voor een vegetarische levenswijze. Ik denk alleen dat vlees eten op de lange duur simpelweg niet vol te houden is. Jonathan Safran Foer deed vorige jaar een beroep op ons geweten door onder andere het effect van een plakje boterhamworst op zowel milieu, maatschappij als economie te laten zien. Dat wij vlees kunnen missen, wordt door Safran Foer op alle mogelijke manieren aangetoond. Hij constateert uiteindelijk dat wij ooit helemaal op zullen houden dieren te eten. Zo gaan wij langzamerhand toe naar een wereld waarin de vegetariër niet meer weg te denken valt.

Toch wordt het ethisch correcte imago van het vleesvervangende gegrildestukje door Albert Heijn juist weggemoffeld achter het ondefinieerbare, zelfs onverschillige woord ‘stukje’. Het bijvoeglijk naamwoord ‘gegrild’ bij stukje geeft het geheel zelfs even de schwung van een barbecue. Daarbij lijkt Albert Heijn eigenlijk te willen zeggen: doe es normaal met dat vegetarische gedoe. Wat de supermarkt kennelijk missen kan, is het natuurwinkelimago dat aan de vegetariër kleeft. Ik doel dan niet alleen op hun van top tot teen zelfgebreide tenuetje, maar ook op het cliché van de zelfingenomen vegetariër die deze zijnswijze (want zo ziet hij het) net iets te vaak vermeldt en de rest van de mensheid met opgetrokken wenkbrauwen beziet en afkeurend, maar vooral zelfgenoegzaam, naar de voorbijsnellende winkelmandjes kijkt vol producten die niet bewust zijn gekozen. Of vindt Albert Heijn stiekem dat we niet alleen het imago, maar al het vegetarische eten best kunnen missen? Óf zou Albert Heijn uiteindelijk vinden dat we de vegetariërs zelf wel missen kunnen? Wat toch de vraag oproept: kunnen we ze missen? Dat doet me denken aan mijn kleine broertje, dat altijd sprak van vegetariërs eten in plaats van vegetarisch eten (eten we vandaag alweer vegetariërs?).

Vegetariërs eten

Misschien wilde Safran Foer het niet zeggen, maar als we zijn redenering tot in al zijn consequenties doordenken, dan leven we toch onvermijdelijk naar een wereld toe waarin we op den duur alle dieren hebben opgegeten, en alle planten, zodat we dan inderdaad genoodzaakt zijn de vegetariërs zelf op te eten, of toch althans stukjes vegetariër. Vanuit strikt ecologische overwegingen zullen we waarschijnlijk moeten vervallen tot hypermoderne vormen van kannibalisme door alleen de misbare delen op te eten. Ipso facto, vegetariërs eten is geen slecht idee, mits we ons beperken tot de delen die ze echt kunnen missen. De vraag is, als we noodzakelijkerwijs opgehouden zijn dieren en planten te eten en begonnen zijn met elkaar op te eten: welke delen kunnen we missen zonder geheel en al te verdwijnen? En: hoe krijgen we deze misbare stukken in de schappen van Albert Heijn? En: waarin ligt voor AH de marketingtechnische uitdaging?

Om rustig te beginnen kun je alle haren afscheren en alle nagels afknippen tot je vingers een beetje gaan bloeden, zonder op te houden te bestaan. Alleen zijn haren en nagels niet eetbaar, hoewel op de laatste veel gekloven wordt. Dan de armen en benen. Die zijn wél eetbaar en kunnen we in principe missen. Alle benen en armen gaan eraf. Tot nu toe is er nog niets aan de hand. Misschien kunnen we dan ook één oog weghalen en, zoals Van Gogh al een eeuw geleden demonstreerde, kan er ook rustig een oor af. We zien en horen dan geen diepte meer, maar diepte kunnen we misschien best missen. Bij de vitale organen wordt het een tikje ingewikkelder. Hoeveel kan je daarvan afknabbelen voordat we ophouden te bestaan? De blinde darm en keel- en neusamandelen zijn zo misbaar dat deze bij iedereen boven de vijftig, ziek of niet ziek, door geldbeluste specialisten sowieso zijn weggesneden. Verder kan één nier weg en is de milt volledig overbodig. De maag daarentegen lijkt onmisbaar, maar je kunt zonder. Een licht dieet zonder vlees wordt dan wel aangeraden.

De uitdaging voor de afdeling marketing begint pas echt bij het buikvet, wat ik mijn opa ook wel vetschort heb horen noemen. Buikvet kunnen we gemakkelijk missen, maar dat marketen wordt nog een heel probleem voor Albert Heijn. De dikke darm kun je ook opofferen, wanneer je chronische diaree en een kunstmatige uitgang op de koop toe neemt. Geslachtsdelen na de overgang: te missen. Maar ook hier voorzie ik marketingproblemen voor Albert Heijn. Nu de hersens. Hoeveel kun je missen voordat je iemand anders wordt? Van ongelukken en operaties is bekend dat één hersenhelft gemist kan worden, omdat de andere helft de meeste functies zal overnemen. Dat gaat alleen niet helemaal ongestraft. Zo zal een speciaal gevoel voor kunst en taal met de rechterhersenhelft verdwijnen en een rationeel en analytisch vermogen met de linkerhelft. Wat kunnen we nu missen: het linker of het rechter stukje? Dat wordt nog moeilijk kiezen.

Mail

Annabel

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer