Je krijgt geen hap meer door je keel, bij elke persoon die ook maar iets herkenbaars heeft maakt je hart een sprongetje, en als je telefoon oplicht wordt de hortus in je buik tot leven gewekt." /> Je krijgt geen hap meer door je keel, bij elke persoon die ook maar iets herkenbaars heeft maakt je hart een sprongetje, en als je telefoon oplicht wordt de hortus in je buik tot leven gewekt." />
Asset 14

Verliefde

Gierende hormonen razen door je lijf, je krijgt geen hap meer door je keel, bij elke persoon die ook maar iets herkenbaars heeft maakt je hart een sprongetje, en als je telefoon oplicht wordt de hortus in je buik tot leven gewekt. Verliefdheid, de mysterieuze chemie die mensen tot dieren maakt. Slimme en onzekere dieren, dat wel. Maar dat maakt het spelletje ook wel weer spannend. Kijken hoe lang de ander het volhoudt niet te bellen, wedstrijdjes “Nee jíj moet ophangen” spelen, uiterst nonchalant maar o zo doorzichtig via gemeenschappelijke vrienden informeren waar de hopefully-soon-to-become-significant-other uithangt. Het hoort er allemaal bij. En dat alles om uiteindelijk zoveel liefde te creëren dat er nageslacht uit voort zal komen – de stempel op ons evolutionaire lot. Dieren doen het gewoon met voortplanting, wij moeten per se ‘de liefde bedrijven’. Kan het nog pathetischer? Liefde is ook gewoon een kwestie van samen een neurologische band kweken. De biologie bepaalt je gevoel; Verlichting overwint Romantiek.

Allereerst: ik ben geen gefrustreerde wetenschapper die haar eigen gebrek aan genegenheid probeert te verzachten met goed onderbouwde formules en stofjes. De liefde is een prachtig fenomeen en is, meer nog dan hebzucht, de grootste menselijke drijfveer – al was het maar om jezelf lief te hebben. Zonder liefde geen kunst, cultuur of creativiteit. Misschien zelfs wel geen oorlogen – waarom zou je immers willen heersen over anderen als niet op z’n minst voor eigenliefde? Maar ook het meest intrigerende allesomvattende gevoel van de sociale mens kan tot op zekere hoogte biologisch ontrafeld worden. Liefde heeft zo’n sterke en dynamische fysiologie dat dokters zowel verliefde als gebroken harten menen te kunnen meten. Er wordt immers een enorm scala aan hormonen en neurotransmitters aangesproken tijdens verliefdheid, waardoor er lichamelijk van alles verandert. Liefde is… niet slechts iets dat tussen je oren zit.

De functie van liefde gaat verder dan seksuele reproductie alleen; er wordt een belangrijke sociale verbintenis aangegaan die zorgt voor vertrouwen, genegenheid en rust, en het biedt steun en bescherming in moeilijke tijden. Liefde dient een cruciaal evolutionair doel: het onderhouden en voort laten duren van de soort. Liefdevol gedrag wordt gestimuleerd doordat sociale banden tussen mensen een belonende werking op de hersens hebben.

Er is een ‘beloningscircuit’ in de hersens dat gedrag stimuleert dat positief is voor het voortbestaan van de mens, zoals eten en seks. Dit circuit wordt door vele ingewikkelde verbindingen en stoffen betreden en vormt de interne menselijke drijfveer. Verliefdheid heeft als algemeen gevolg dat dit gehele circuit tot een euforische hoogte komt, net als bij bepaalde drugs. Wanneer verliefden een foto van hun geliefde zien, wordt dit circuit bijvoorbeeld actiever dan na het zien van een andere foto.

Ondanks de positieve gevoelens kan verliefdheid ook een behoorlijk stressvolle ervaring zijn. Je hebt een verhoogde hartslag, zweethanden, krampen in je buik en diarree, en daarbovenop komt de onzekerheid die een nog niet beantwoorde of bevestigde liefde met zich meebrengt. De stresshormonen die hierbij vrijkomen kunnen echter, mits in een gebalanceerde hoeveelheid, de ontwikkeling van sociale binding positief beïnvloeden. De vurige verliefdheid geeft zo een soort kickstart aan het ontstaan van een langdurige sociale band, die op zijn beurt weer stress onderdrukt. Een haat-liefde verhouding avant la lettre.

De sociale binding wordt voornamelijk tot stand gebracht door de hormonen oxytocine en vasopressine. Beide onderdrukken de activiteit in hersengebieden die geassocieerd worden met angst, stress, agressie en kritisch sociaal oordelen. Ze stimuleren daarentegen sociaal en seksueel gedrag, ontspanning en het beloningscircuit. Oftewel, je kritische beoordelingsvermogen wordt platgelegd, de sociale remming drastisch verminderd en je vindt alles extra leuk – vandaar dat liefde je blind maakt. Die lelijke wrat is opeens schattig geworden, zweetvoeten ruiken heerlijk en zelfs de meest misgeslagen plank wordt grappig bevonden. Verliefden worden bedwelmd door hun eigen hersens. Je ergeren aan kleine dingetjes zou daarom een goed voorteken kunnen zijn van de afnemende liefdesstofjes.

Oxytocine komt vrij bij onder andere huidcontact, orgasmes en bevallingen – het bewerkstelligt de sociale band tussen zowel partners als moeder en kind. Er zijn inmiddels al verscheidene ‘love potions’ op de markt die beweren met behulp van oxytocine-spray liefde te kunnen induceren. We zullen de komende tijd echter nog moeten werken aan onze eigen versiertrucs, want ondanks de hoopvolle marketing sorteren deze magische middeltjes geen effect.

Dopamine is een andere stof die verhoogd wordt afgegeven tijdens verliefdheid. Het zorgt voor het belonende, stimulerende en vrolijke gevoel aan de ene kant, en de verhoogde darmperistaltiek aan de andere kant; de vlinders dus. Zowel aan het begin als aan het eind van een liefde wordt je maag tot stilzwijgen gedwongen en vermindert je eetlust drastisch. Ook dit heeft te maken met de intense staat van fysiologische opwinding van je lichaam en is een effect dat drugs als amfetamines ook hebben. De noradrenaline die afgegeven wordt tijdens verliefdheid houdt je lichaam in opperste staat van concentratie en verdringt zowel eetlust als vermoeidheid. Daarnaast zijn er sterke aanwijzingen dat lichaamseigen cannabinoïdes en endorfine verhoogd worden afgegeven tijdens verliefdheid. Lang leve de drugsloze roze wolk-beleving!

Op het moment dat twee mensen besluiten officieel hun hele leven samen door te brengen, zijn ze vaak nog verliefd – verloofdes zijn verliefden. Echtelieden daarentegen, maken de overgang van verliefd naar liefde mee; dan krijg je mensen die “Nee, niet meer zo van die spannende vlinders of vurige passie als vroeger, maar we hóuden gewoon heel erg van elkaar” zeggen. En misschien kan je ook niet van mensen verwachten dat ze eindeloos verliefd blijven. Na een kort dan wel lang tijdje wordt de achtbaanbalans der hormonen hoe dan ook gestabiliseerd en verminderen ook de extreme emoties en lichamelijke reacties. Zo’n stabiele liefdesrelatie heeft uiteraard ook vele voordelen, maar toch gaan veel mensen, nadat de extatische gevoelens zijn gaan liggen, weer op zoek naar nieuwe hersenbedwelming – bij iemand anders. Verliefdheid is de turbulente, roekeloze puberteit van een stabiele, realistische liefde. En wie verlangt er nou niet zo nu en dan terug naar die heerlijk onbezonnen tijd vol spanning en sensatie?

Mail

Brankele Frank

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer