nieuwsbrief
Asset 14

Vette zeep

In onze keuken vind je naast de koelkast een aantal jampotjes, gevuld met een piskleurige substantie. Omdat mijn huisgenoten moeilijk iets weggooien (jarenlang lag er een placenta in de vriezer) duurde het even voor ik deze groeiende verzameling zelf opmerkte. Maar op een avond deed mijn huisgenoot een bekentenis: ze spaart olie. Als wij iets gebakken of gefrituurd hebben sluipt ze ’s avonds naar de keuken om het braadvet met koffiefilters te zeven. In Spanje, waar zij vandaan komt, is dit een bekend gebruik. Oude olie wordt bewaard; niet om te voorkomen dat de gootsteen verstopt en ook niet uit ecologisch idealisme, maar omdat je er goedkoop je eigen zeep van kunt maken.

Mail

Negeer de misselijkmakende gedachte dat in Auschwitz misschien wel Jodenzeep gemaakt werd van mensenvet, want dit is de ultieme ‘ik wilde altijd al uitvinder worden’-activiteit. Dat was het in ieder geval voor mij.

Lang voor ik op de middelbare school het genadeloze bewijs kreeg dat ik echt geen bèta ben, was ik uitvinder. Met een oud koffiezetapparaat fabriceerde ik drankjes die mijn vriendinnetje van haar diabetes moesten genezen. Ondanks dit vroege enthousiasme is er waarschijnlijk geen briljant wetenschapper aan mij verloren gegaan. Ik gebruikte fijngemalen krijtjes en paracetamol en testte deze brouwsels op mijn jongere zusjes, geen van drie diabetespatiënt. Ik vraag me wel eens af wat er gebeurd was als ik toen wist welke spectaculaire experimenten je kunt doen met gootsteenontstopper.

Scène uit de film Fight Club

Op het internet vind je tientallen fora over de kunst van het zeep maken. En wat blijkt? Een dappere DIY huisvrouw maakt niet alleen zelf wasmiddel, maar ook dagcrème, wasverzachter en bodylotion. Een enkeling gebruikt zelfs een mengsel van Marseillezeep en baking soda als tandpasta. Het handige van zelfgemaakte zeep is dat je het voor van alles kunt gebruiken. Het zou nooit in mij opkomen om mijn haar te wassen met vloeibaar wasmiddel, maar met zelfgemaakte zeep kan dat dus wel. Je krijgt er trouwens ook een zachte huid van. Na een uitvoerige cursus van mijn huisgenoot en gesteund door de online expertise van Lucifall en Ageeth deel ik hier graag het recept waarmee ik mijn eerste zeep maakte.

Braadvetzeep

Bak een avondje loempia’s voor al je vrienden, en zeef de afgekoelde olie (olijfolie kan, maar zonnebloem- kokos- of andere olie is ook prima) zodat deze weer helder is. Verzamel zo 500 gram olie.

Neem 64 gram gootsteenontstopper. (Volgens Josette is alleen het Kruitvat huismerk in korrelvorm hiervoor geschikt, ik vertrouw in deze op haar vakkennis.) Los die voorzichtig op in 178 gram water. Gebruik hiervoor een glazen maatbeker of een pan die niet van aluminium is en zet een veiligheidsbril op, niet alleen voor dat Willie Wortelgevoel. Het water zal wit gaan bruisen en wordt al snel heel heet. (Wel een beetje opletten dus.) Laat het tot 50 graden afkoelen, bij mij duurde dat ongeveer minuten.

Intussen verwarm je de olie ook tot 50 graden, zodat je beide substanties op dezelfde temperatuur mengt. Roer de olie langzaam door het water, dat nu Natronloog heet. Als het goed is wordt dit gelijk troebel.

Mix het mengsel met een (oude) staafmixer tot het zo dik is als vla en zet het dan in een pan in oven die een temperatuur van 80-90 graden heeft. Wacht ongeveer een half uur. Je zal zien dat (en ik citeer hier het handige zeep.vanderleden.com) ...je zeep vanuit zijn vla-achtige fase langzaam een vaseline-fase (gelfase) ingaat.

Om te testen of je zeep klaar is moet je er even aan likken. Proef je zeep dan is het goed, smaakt het naar batterij dan heb je iets fout gedaan. Nu kun je nog een aroma of kleurstof toevoegen zodat de zeep, zoals echt wasmiddel, naar bloemetjes gaat ruiken. Daarna moet je het mengsel snel in een mal gieten om te laten stollen. Ik gebruikte hiervoor een schoenendoos met plastic erin. Als het gestold is, kun je de zeep in stukken snijden en om te wassen doe je één zo’n stuk in een lingeriezakje in je wasmachine.

In tegenstelling tot het bakje placenta in de vriezer werden de jampotjes in onze keuken al een stuk minder vies toen ik erachter kwam wat erin zat. Hoewel, moederkoek schijn je ook te kunnen bereiden tot een voedzame maaltijd of shake.

--

Een andere versie van dit artikel verscheen op Feed The World

Maartje Smits Maartje Smits is schrijvend detective en imker. In 2015 verscheen haar dichtbundel Als je een meisje bent bij uitgeverij De Harmonie.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer