tickets
Asset 14

Op een landweg gaan liggen

Onlangs verscheen The Novel Cure, een bibliotherapeutisch boek dat, inderdaad, boeken in plaats van pillen voorschrijft. Een gebroken hart? Taiye Selasi lezen, volgens de twee auteurs. Kiespijn? Tolstoj. Of, wanneer je last hebt van Small Town Blues: Kent Haruf. Wie weet. Zelf las ik The Novel Cure niet, maar ik zou moeiteloos een persoonlijke editie kunnen samenstellen. Die zou kort zijn. Waar je maar last van hebt: lees Plinius, De Wereld. Ook als je nergens last van hebt.

Een ambitieuze titel, maar Plinius maakt hem verbluffend goed waar in zijn poging een allesomvattende encyclopedie over de wereld te schrijven. Hij had een slordige tweeduizend jaar geleden veel al wel gezien, maar in plaats van blasé toe te kijken heeft hij alles met de vlam in de pijp vastgelegd. Het schijnt dat hij maximaal vier uur per dag sliep (zonde van de tijd) en de overige twintig vulde met onderzoek, lezen en dicteren aan slaven, liefst vanuit bad. De Romeinse ridder, advocaat, letterkundige en amateur-wetenschapper die bij de uitbarsting van de Vesuvius geheel in stijl het loodje legde, creëerde zo een 37-delige encyclopedie, Naturalis Historia - hier De Wereld.

Een wereld die verdomd veel leek op de onze. 'Ontharingsmiddelen zijn weliswaar kruiden voor vrouwen,' zo schrijft hij, 'maar mannen maken er tegenwoordig ook gebruik van.' Of de nieuwste ziekte: pukkels. 'Zij veroorzaken weliswaar geen pijn of levensgevaar, maar schenden het aangezicht zo ernstig dat men aan de dood, in welke vorm dan ook, de voorkeur zou moeten geven.' En: ‘Wijn drinken op een nuchtere maag, tegenwoordig in zwang, is niet aan te raden voor mensen die zich ergens op moeten concentreren.' Tegenwoordig is hier het jaar 77.

Oneliners van Plinius de oudere.

Gedeeltelijk de verdienste van de vertalers, maar de onderkoelde humor waarmee Plinius verslag legt van zijn wereld is adembenemend, evenals zijn nieuwsgierigheid. Naar alles. Dat het boek niet overal in de pas loopt met onze huidige kennis, geeft niets. 'De aardbol als geheel heeft drie werelddelen: Europa, Azië en Afrika. Als je de Atlantische Oceaan binnenvaart krijg je rechts Afrika en links Europa. Azië ligt tussen deze twee in.'

Ik gebruikte het ooit als historische bron voor mijn afstudeerscriptie, maar had pas tijd voor een meer uitgebreide lezing toen ik laatst door griep was gevloerd. Misschien had de oude Plinius nog iets bruikbaars voor me ook. En warempel, scheel van de oorpijn met De Wereld op schoot vond ik een hele bladzijde over de genezing ervan:

'De huid van een kippenmaag kan men oud laten worden, in wijn fijnwrijven en het warme vocht in de etterende oren gieten. Dit kan ook met kippenvet. Een ander soort vet wordt verkregen door een kakkerlak de kop af te rukken.' Ik hield het vooralsnog bij Ibuprofen, terwijl Plinius met onverbloemd frisse tegenzin in één adem door de aangehaalde kakkerlak beschreef: 'De kakkerlak is een van de schepselen die weerzin wekken, maar uit bewondering voor de natuur moet ik hem hier behandelen.'

Meer oneliners van Plinius de oudere.

Plichtsgetrouw aan zijn missie maar toch laatdunkend brengt hij nog wat 'verzinsels van magiërs': 'Wie een wrat wil verwijderen, moet vanaf de twintigste dag na nieuwe maan op een landweg op zijn rug gaan liggen, naar de maan kijken met zijn handen uitgestrekt boven zijn hoofd en over de wrat wrijven met wat hij maar te pakken heeft gekregen.' Het betere absurdisme.

Maar hoeveel kennis Plinius ook bezit, in vraagvorm beklaagt hij zich voortdurend over wat hij (nog) niet weet. ‘Wat is dat toch voor vocht dat bij verdriet zo rijkelijk vloeit en waar is het de rest van de tijd?’ Die vragen leveren vaak weer prachtige inzichten op. 'Dat wij mensen als enige wezens drinken wanneer we geen dorst hebben, moeten we maar aan de wijn toeschrijven.'

Lees het boek vooral. Als je een kater hebt, liefdesverdriet, of wratten. Voor de historische sensatie, ter relativering, om cool te doen of om wat op te steken. Maar vooral eigenlijk omdat de man zo fantastisch bizar schrijft, en omdat iedere bladzijde een tegeltje bevat.

Mail

Laura van der Haar is archeoloog en schrijver.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Notice: Undefined index: show_large_first_post in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200122203538/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 31
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer