tickets
Asset 14

Laten liggen

Het begon ’s nachts en het waren de kippen die me wakker maakten. Normaal geven die geen kik als het donker is, maar de wind had zo hard aan hun hok gerukt dat ze als oude wijven luid en ongerust zaten te kakelen. De eerste herfststorm zorgde in de loop van de dag ook voor veel gekakel op tv maar dat heb ik gelukkig gemist. Ik spendeerde de ochtenduren voor het raam, waar ik keek hoe de bomen uitbundig hun haren stonden uit te schudden - wat loskwam tolde wild en vrolijk in windhozen door de straten. Toen ik later op de dag door de stad fietste, zag ik hoe stapels en stapels bladeren – van diep rood over bruin en felgeel – lagen opgehoopt tussen en op auto’s, in bermen en in portieken. Ik zag stadswerkers staan vegen in een poging de bladeren op te scheppen, maar de wind schopte de containers om, en passant petten en paraplu’s met zich meetrekkend.

Het is niet per se de hoeveelheid cement, beton en stenen die me in de stad soms te veel wordt, of het afval op straat, of het grijs. Het is veeleer de opdringende perfectie van een altijd maar uitdijende ‘opwaardering’ waar ik ellendig van kan worden. Het lijkt alsof er een reus met opruimwoede steeds meer Antwerpse buurten oppoetst, ruimtelijk ordent, kartelige randjes wegvijlt, prostituees aan het zicht onttrekt, gevels zandstraalt en her en der ongemakkelijke designbankjes plant. Deze storm had de stad nu in een feestelijke staat van volmaakte chaos gebracht: kleine tornado’s van gekleurde bladeren trokken door de straten als confettikanonnen.

Ach, het vallen van de bladeren. Shakespeare en poëten van allerlei slag kunnen de pracht ervan honderd keer beter in woorden vatten. En deze aflevering van The Duncan Trussel Family Hour, waarin comedian Duncan Trussel de herfst bezingt, is een TIP op zich waardig.

Ik kan daaraan enkel een praktisch getint pleidooi toevoegen voor het laten liggen van die herfstrui. Ieder jaar zie ik containers vol met opgerakeld blad verdwijnen bij het huisvuil, terwijl gevallen bladeren zo nuttig zijn. Heb je een tuin, laat de bladeren dan tussen de planten liggen, waar ze een warm winters dekbed vormen voor al wat in de grond leeft: wormen en miljoenen micro-organismen die de grond gezond houden. Ook egels en muizen vinden het een prima nest. Bovendien ruikt rottend blad heerlijk naar verse bosgrond.

Als je geen tuin hebt, kun je de herfstbladeren ook verzamelen in een of meerdere vuilniszakken om compost te maken. Zorg dat de blaadjes niet kurkdroog zijn (je kunt er eventueel ook wat kalk bijdoen om de vertering te versnellen), en prik een paar gaten in de zak. Gewoon buiten of in de kelder laten staan en tegen het voorjaar heb je heerlijk bladcompost om in je bloembakken te strooien. Dat is eigenlijk ook de bedoeling van de herfst: voedingstoffen aanmaken voor de volgende lente.

 

Foto: Veronik Willems.

 

Een te netjes opgeharkte tuin is nefast voor het bodemleven, net zoals een te opgeruimde stad oersaai is. Laten liggen dus, en als je vandaag nog ergens zoiets als hierboven tegenkomt, laat je dan eens gaan. Erin ploffen. Rondschoppen. In de lucht gooien en dansen in de blaadjesregen; voor je het weet zit je weer achter de computer. Nog een tip: vul je jaszakken met blaadjes, dan kun je er ook binnenshuis af en toe aan snuffelen.

Mail

Joyce de Badts is Hard//hoofd-redactielid.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer