Asset 14

Stop de inflatie van ons onderwijs

Pete via Flickr

Het lerarentekort in Nederland is nijpend, stellen ministers in een recente Kamerbrief. Maar er is meer aan de hand met het onderwijs. Want hoe kan het dat de kwaliteit van studentenwerk zo laag ligt, vraagt docente Eva van den Boogaard zich af? Een pleidooi voor een verbetering van het Nederlandse onderwijs, zodat opleidingen het diploma weer waard worden.

De afgelopen twee jaar gaf ik Nederlands op de economische faculteit van een grote hbo-school. Wat ik daar aantrof choqueerde me: het overgrote deel van de studenten las nooit een boek en de d/t-fouten vlogen me om de oren. Mijn daaropvolgende baan bestond uit het nakijken van scripties op taal, waarvoor ik beroerd geschreven teksten verbeterde zodat de student in kwestie toch kon afstuderen. Steeds vaker rees bij mij toen de vraag: wat ben ik nou eigenlijk aan het doen? Hoe kan het niveau van de Nederlandse taal zo laag liggen? En breder getrokken: wat gaat er mis in ons onderwijs?

Op mijn uitleg dat het niveau niet hoog genoeg lag, zei ze dat ik mijn eisen meer moest aanpassen aan het niveau van de gemiddelde student.

Een van de problemen is de marktwerking. Ik had niet verwacht dat een hogeschool een commercieel bedrijf is, maar als werknemer kreeg ik toch die indruk. Zo riep mijn baas me op het matje: waarom ik zo veel onvoldoendes gaf. Op mijn uitleg dat het niveau niet hoog genoeg lag, zei ze dat ik mijn eisen wat meer moest aanpassen aan het niveau van de gemiddelde student. Ik ontdekte dat een hbo-opleiding een bepaald bedrag per afgestudeerde student krijgt, en dat het een onderwijsinstelling geld kost als een student na de propedeuse nog afvalt. Het gevolg is dat er (te?) veel door de vingers wordt gezien, met de hand over het hart wordt gestreken, concessies worden gedaan, waardoor de diploma’s uiteindelijk minder waard worden. Inflatie, noemen we zo’n waardevermindering in de economie. In Nederland hebben we te maken met inflatie van het onderwijs.

Een andere oorzaak van die inflatie is werkdruk. Wil je als docent echt goed voorbereiden en nakijken, dan draai je al snel het dubbele aantal uren: in Nederland werken leraren structureel over, en dan nog komen ze tijd tekort. Bovendien kosten herkansingen je alleen maar meer correctietijd, en je krijgt daar niets meer voor betaald dan je collega die overal meteen een voldoende voor geeft. Dus ja, dit alles bij elkaar zorgde er wel voor dat ik een slordige 5,5 boven de meeste herkansingen ging zetten. Maar wat die krappe voldoendes uiteindelijk precies waard waren, wist ik zelf ook niet meer.

De ministers vragen zich blijkbaar niet af waarom al die leraren eigenlijk parttime werken.

Nu is dit lage niveau de student natuurlijk lang niet altijd aan te rekenen. Eerder heb ik me herhaaldelijk afgevraagd: wat gaat er mis in die vooropleiding? Waarom krijgen deze studenten een havodiploma, maar kunnen ze niet schrijven? Een van de meest urgente problemen in zowel het primair als het voortgezet onderwijs is het lerarentekort. Dat zien ook de ministers en beleidsmakers in: afgelopen maand kwamen Van Engelshoven en Slob in een paniekerige Kamerbrief met voorstellen om dit tekort aan te pakken. Zo willen ze dat studenten al tijdens hun opleiding mogen gaan werken als docent, en krijgen arbeidskrachten opties om sneller hun docentenopleiding te doorlopen. Een noodgreep, want het is naïef om te denken dat de kwaliteit van de leraar en het onderwijs daarmee op orde blijft. En dan de belangrijkste oplossing van de ministers: leraren moeten méér gaan werken. Nóg meer uren draaien, in plaats van minder. Ze vragen zich blijkbaar niet af waarom al die leraren eigenlijk parttime werken. Dat ze standaard overwerken en relatief snel in een burn-out belanden, weerhoudt hen er niet van nog meer van leraren te vragen.

Het kan ook anders. Er zijn landen waar het onderwijs op een hoger niveau ligt en de docenten meer verdienen, hoger opgeleid zijn en bovendien meer tijd hebben om hun werk te doen. Finland is zo’n voorbeeld. Het onderwijs staat hier goed aangeschreven – het scoort heel hoog op de beruchte PISA-ranglijst. De klassen zijn kleiner dan in Nederland en de leraren, die overigens allemaal universitair geschoold zijn, geven veel minder les. Leerlingen krijgen minder verschillende vakken onderwezen, waardoor geld en onderwijsuren bespaard kunnen worden.

Ook in Zweden wordt onderwijs op een andere manier vormgegeven. Kunskapsskolan is een vernieuwend onderwijsconcept waarin leerlingen meer keuzevrijheid, maar ook meer begeleiding krijgen. Iedere ochtend komen ze in een groep bijeen om met hun tutor de lessen voor die dag uit te kiezen. Leraren werken in clusters en kunnen bijvoorbeeld hun lessen op verschillende niveaus aanbieden. Het gevolg: automatisch onderwijs op maat, leerlingen die zich serieus genomen voelen omdat ze hun eigen keuzes kunnen maken, en meer gemotiveerde leraren.

De systemen uit Finland en Zweden hebben ook nadelen en ze hoeven niet één-op-één te worden overgenomen in Nederland, maar ze indiceren wel dat leraren méér laten werken geen voor de hand liggende oplossing is. Leraren moeten juist minder lesuren draaien (en daarmee meer voorbereidingstijd krijgen), en het onderwijs moet kleinschaliger. Minder werkdruk en een ander onderwijssysteem kunnen al meer hoogopgeleide docenten aantrekken.

En ja, dan moet de overheid het geld anders gaan verdelen en beleid maken mét de docenten in plaats van vóór hen. Laat die mooie resultaten uit Finland en die vrije leerlingen uit Zweden een reden zijn voor een switch en, misschien nog wel belangrijker, een argument voor dat wat eigenlijk echt nodig is: veel meer geld voor genoeg goede leraren en beter onderwijs. Dan hoeft mijn ex-baas ook niet meer zo bang te zijn voor die onvoldoendes en is een afgeronde opleiding weer echt een diploma waard.

Mail

Eva van den Boogaard (1990) is literatuurwetenschapper, docent Nederlands en eindredacteur bij Hard//hoofd. Ze rent graag door het Sonsbeekpark, zingt met karaoke het liefst George Michael en vergeet altijd vroegtijdig de klitten uit de vacht van haar witte Maine Coon te kammen.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
Lees meer

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer