"Op je romp heb je één zwakke plek: de onbedekte ruimte onder je arm."" /> "Op je romp heb je één zwakke plek: de onbedekte ruimte onder je arm."" />
nieuwsbrief
Asset 14

Soldaat

Bart Verbunt schreef een verhaal over het stof en de schaamte in Afghanistan. "Aan het burgerbestaan raakte ik snel gewend en aan mijn vriendin ook, maar nog steeds sta ik elke nacht op die heuvel."

Mail

Het is daar zo droog en stoffig dat de hitte er iets weg heeft van vakantie, Sicilië of Granada, alleen is het er nog heter en kijken de mensen van je weg als je bij ze in de buurt komt. Ze zijn niet direct onvriendelijk maar het is gevaarlijk voor ze om met je te praten. Sommigen haten je, sommigen zijn bang. Geef ze eens ongelijk. Je bent er een vreemde, het tegenovergestelde. Je bent er zo vreemd dat de aarde je op zou hoesten als je er begraven zou worden.

De kogel die me trof kwam uit een geweer dat niet nauwkeurig genoeg is om een doelwit te raken over lange afstand, al mik je nog zo goed. Eerst dacht ik dat het een sluipschutter was, maar uit het onderzoek bleek later dat de kogel gewoon uit een roestige AK kwam. We waren die dag een kleine groep Taliban op het spoor. Wij in volle uitrusting: kogelvrij vest, goed onderhouden Canadees machinegeweer en camouflagepakken die tegen deze omgeving afstaken als een rokkostuum op de camping. Zij ongetwijfeld in wit gewaad, op sandalen, een tulband op, een oude AK47 in de hand. Ook met de vooruitgang aan onze zijde waren we zenuwachtig.

Ik liep voor de groep uit een heuvel op, om informatie te vragen aan een oude man die naast een paar grazende geiten zat. We wisten dat ze in de buurt waren omdat we de bewoners van het aan de voet gelegen dorpje de velden in hadden zien vluchten. Ik spreek weinig Afghaans maar het woord voor ‘terroristen’ had ik inmiddels fatsoenlijk uit leren spreken. Dus dat zei ik tegen hem: ‘Taliban, terroristen, waar?’ De oude man deed alsof hij me niet verstond. Ik had het heet in mijn uitrusting, bedacht me dat ik mijn vragen net zo goed aan die geiten kon stellen, maar ik bleef de paar woorden die ik kende herhalen: ‘terroristen, Taliban, waar? waar zijn ze?’ Toen hij niet reageerde wees ik naar het dorpje aan de voet van de heuvel. Ik wees en ik werd geraakt.

Tegen kogels van een zwaar kaliber is ons vest niet bestand, maar enkele schoten van een pistool of machinegeweer houdt het wel tegen. Je ledematen blijven kwetsbaar, als je een schot in je gezicht of nek krijgt is het einde oefening, verder ben je vrij goed beschermd. Op je romp heb je één zwakke plek: de onbedekte ruimte onder je arm. De kogel ging mijn lichaam in via de oksel, raakte bijna een slagader, doorkliefde mijn Musculus Infraspinatur, ging mijn lichaam weer uit en bleef steken in mijn pak. Ik stond te praten met de oude man. Ik wees, ik werd in mijn oksel geschoten.

Er klonk nog een schot maar ik lag al op de grond. Ook de oude man was bij het horen van het eerste schot naar de grond gedoken. Die oude man, dacht ik, terwijl het tot me doordrong dat ik was neergeschoten, die heeft hier niets mee te maken.

Hij lag als een kind in foetushouding, alsof hij eventuele kogels met zijn opgetrokken armen en benen af wilde weren, zijn lange baard kwam onder zijn ellebogen uit. Ik zag geen bloed. Toen ik zijn pols vastpakte voelde ik dat zijn spieren aangespannen waren. Zijn gezicht was verkrampt. Hij had een hartaanval. Terwijl de jongens uit mijn groep het gebouw onder vuur namen waar de schoten vandaan waren gekomen gaf ik hem hartmassage met mijn goede arm. De oude man stierf.

Illustratie: Canan Yurdakul

Op de basis werden we als helden ontvangen, de jongens met de adrenaline nog in het lijf omdat ze de drie Taliban hadden uitgeschakeld, ik op een brancard. Zij vertelden hoe de strijd verder was verlopen, hun woorden buitelden over elkaar. Vier jongens van in de twintig die hun eerste momenten van echte doodsangst mee hadden gemaakt. Meteen daarna waren ze als overwinnaars uit de strijd gekomen. Overwinnaars.

Na de eerste momenten van paniek had iedereen gehandeld zoals hem was aangeleerd: onder elkaars dekking waren ze het gebouw dichter en dichter genaderd tot de jongen die ook altijd driepunters scoorde met basketballen een handgranaat naar binnen had kunnen gooien. De zwaargewonde Taliban werden in een roes van angst en wraakzucht afgeschoten. Oneerlijk, maar ook een stervende Taliban kan een soldaat vermoorden. Terwijl ik werd weggedragen bleef het lichaam van de oude man op de heuvel liggen.

Tijdens deze gemeenschappelijke euforie beving mij één gevoel: schaamte. Ik schaamde me omdat ik als held werd ontvangen terwijl ik geen schot had gelost. Ik schaamde me omdat er wraak was gepleegd voor iets dat mij was overkomen. Ik schaamde me omdat we hier überhaupt waren, teruggetrokken in een basis die van zijn omgeving was afgesloten als een ruimtestation. En ik schaamde me omdat de geitenhoeder was gestorven van schrik.

Een paar dagen later werd ik thuis verwelkomd door mijn familie en een meisje dat tranen in haar ogen had maar weigerde te huilen. Ik voelde me opnieuw een vreemde.

Na een reeks gesprekken met de psycholoog kreeg ik eervol ontslag. Aan het burgerbestaan raakte ik snel gewend en aan mijn vriendin ook, maar nog steeds sta ik elke nacht op die heuvel. Dat klinkt dramatisch, alsof de kogel meer heeft geraakt dan mijn vlees. Daar is geen sprake van, dat kan ik je verzekeren. Ik voel me prima. Ik slaap goed, ik heb mijn emoties onder controle, ik ben bezig met mijn toekomst. Ik ga op vakantie naar Granada en Sicilië.

Ik heb geen paniekaanvallen, ik denk na over alle handelingen die ik op het betreffende moment had kunnen verrichten, over de manieren waarop ik invloed uit had kunnen oefenen op de situatie: ik had de flikkering van het zonlicht op het geweer kunnen zien, ik had de loop uit het raam kunnen zien steken, ik had naar de grond kunnen duiken voor het schot werd gelost, ik had de oude man naar de grond kunnen trekken om hem af te schermen, ik had eerst kunnen schieten om de Taliban te dwingen om in dekking te blijven, ik had eerst kunnen schieten en de Taliban uit kunnen schakelen. Ik droom erover. De Taliban en de jongens uit mijn groep wisselen elkaar af als vijanden. Ik sta op die heuvel.

Het schot klinkt maar ik heb tijd om te reageren, ik ontwijk de kogel of ik span mijn spieren en de kogel valt van mijn lijf af. Ik sein naar de jongens uit mijn groep die Taliban blijken te zijn en schakel iedereen in mijn omgeving uit door op alle geweren te schieten die ik in mijn vizier krijg.

Het schot klinkt. Ik weet dat de kogel me niet kan deren, maar als ik probeer terug te schieten krijg ik de trekker niet in beweging. Ik ben in het gebouw, vecht met mijn handen en voeten, de slagen zijn traag, alsof ik onder water ben, maar als ze doel treffen is de impact groot.

Het schot klinkt. Ik word geraakt in mijn schouder, blijf staan, leg kalm aan en schiet terug. Wanneer ik dichterbij ben, blijk ik de geitenhoeder te hebben geraakt.

Het schot klinkt. Ik weet dat de poging om mij te doden kansloos is, dat de schutter een mens is van vlees en bloed die net zijn doodsvonnis heeft getekend. In plaats van op hem te schieten neem ik de andere jongens op de korrel om te voorkomen dat ze de Taliban vermoorden.

Het schot klinkt. Ik veeg de kogel uit de lucht, pak de geitenhoeder op en ren het dorp in om hem naar zijn familie te brengen. Op de achtergrond bespreken de Taliban en de jongens uit mijn groep op serieuze toon zijn toestand.

Het schot klinkt.

Het schot klinkt.

Het schot klinkt.

In alle gevallen is de uitkomst hetzelfde: de oude man sterft.

Bart Verbunt

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer