nieuwsbrief
Asset 14

We zijn er bijna!

Mark Bakker vindt de pretentieloze toeristen in We zijn er bijna! verfrissend afsteken bij de ironische reacties erop.

Mail

Socioloog Herman Vuijsje schreef vorig weekend in NRC een opiniebijdrage dat het wel meevalt met het racisme in Nederland. Het feit dat Nederlanders van allochtone afkomst zich gediscrimineerd voelen is onderdeel van hun emancipatieproces. Vuijsje vergeleek het met de emancipatie van ouderen die blijkbaar sinds de jaren 80 plaatsvind. Zelf had hij toentertijd een ironisch stuk geschreven wat tot veel negatieve reacties van ouderen leidde. Maar nu de oudjes geëmancipeerd zijn (en Vuijsje zelf binnen de doelgroep valt) gebeurt dit natuurlijk niet meer: “Maar zou ik, zouden wij, ook zo gepikeerd reageren als een stel snotneuzen een ironisch stuk over ‘oudjes’ zou schrijven?” Welnee, dacht Vuijsje, wij zouden er onze schouders over ophalen.

Op de volgende pagina van het NRC stond een ingezonden brief. Een boze brief, naar aanleiding van een ironische recensie over We zijn er bijna!, het tv-programma van omroep MAX over oudere caravantoeristen. Dubbele ironie, zou je kunnen zeggen. Vuijsje had wellicht beter kunnen weten: de partij 50plus bewijst dat het slachtoffergevoel van ouderen nog (of weer?) springlevend is.

“De beelden die ik zag waren veelbelovend. Een hele fles ketchup die in een sauspan leeggespoten wordt.”

Ik besloot zelf eens naar We zijn er bijna! te gaan kijken. De beelden die ik zag waren veelbelovend. Vrouwen in de zestig die driftig de buitenkant van de caravan poetsen. Een hele fles ketchup die in een sauspan leeggespoten wordt. Een hoog Man Bijt Hond-gehalte. Ik vond het merendeels lieve mensen, toeristen, zoals je ze vaker op de camping tegenkomt.

De brievenschrijver viel er vooral over dat de recensent zich laatdunkend uitliet over het opleidingsniveau van de caravantoeristen. Wat ik opvallender vond is de recensiepassage waarin gesuggereerd wordt dat de caravantoerist niet geïnteresseerd is in de lokale bevolking. In een eerdere recensie in de Volkskrant werd een slechte beheersing van de Spaanse taal en een desinteresse in schilderkunst geconstateerd.

Wat hieraan ten grondslag lijkt te liggen is een waardeoordeel over vakanties. Je kunt op een goede en een foute manier op vakantie gaan. De foute manier noemen we toerisme, de goede manier noemen we reizen. De reiziger probeert zoveel mogelijk te integreren in het gastland en is op zoek naar authenticiteit. Het ergste wat hem kan overkomen is andere Nederlanders tegenkomen. De caravantoeristen uit het tv-programma zijn precies die mensen die de queeste naar authentieke ervaringen verstoren.

“De reizende toerist is niet heel anders dan de vakantieganger. Een backpack is niet beter dan een rolkoffer.”

Maar de ‘reizende’ toerist is niet heel anders dan de vakantieganger. En voor de locals is ook een backpack niet beter dan een rolkoffer. Zolang de bezoekers geld uitgeven en niet te veel overlast veroorzaken is het goed. Eigenlijk zijn de vakantiegangers van We zijn er bijna! ideaal: ze stoppen wat geld in de lokale economie, lopen een rondje langs wat bezienswaardigheden en gaan terug naar de camping om te klaverjassen. Geen pretenties om meer te zijn dan een simpele, burgerlijke toerist. Authentieke mensen die gewoon een fijne vakantie willen.

Over het commentaar van journalisten op het programma zegt Elma Drayer terecht dat het doel vooral is om over te brengen dat ‘de scribent zelve uit héél ander hout is gesneden’. Voor veel mensen is burgerlijkheid een grote angst. Je moet laten zien dat je erboven staat. Zowel de recensent van de Volkskrant als het NRC refereert aan het tv-programma de Hokjesman. Dat is niet voor niets. Alles is beter als er een VPRO-logo in de bovenhoek van de tv staat, het keurmerk van goede smaak. En mensen met goede smaak hebben als geen ander het voorrecht om ironisch te doen en anderen met dedain te benaderen. Gelukkig begint Zomergasten dit weekend weer. Eens zien of we daarover onze schouders zullen ophalen.

Mark Bakker (1984) is historicus en freelance redacteur.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer