Asset 14

García Márquez

In Re: kijkt hard//hoofd van een afstandje naar de actualiteit. Vandaag Roman Helinski die stilstaat bij het werk van de vorige week overleden Gabriel García Márquez.

Op mijn achttiende verjaardag gaf een kennis van mijn vader mij een lijst met tweeëntwintig volgens hem belangrijke literaire werken. Tussen onder andere Bekentenissen van Zeno (Szevo), Honger (Hamsun), De dood van Ivan Iljitsj (Tolstoj) en de Caïro-trilogie (Mahfuz) stonden drie werken van Gabriel Garcia Márquez: De kolonel krijgt nooit post, Kroniek van een aangekondigde dood en Honderd jaar eenzaamheid. Ik begon met de laatste, aangetrokken door de schaamteloos pompeuze titel. Ik raakte niet voorbij pagina honderd. Te hermetisch, elk woord leek ertoe te doen. Ik wist me daar geen raad mee en legde het weg, maar ik vergat de beelden die door het boek aan mij waren getoond niet. De stoet zigeuners die met veel tamtam het dorp binnenrijdt, de arme ziel die na te zijn vermoord als een ongenode gast zijn intrek in het huis van de familie Buendía neemt, en de machtige stamvader die als een ezel met een touw om zijn nek aan de amandelboom in de familiare tuin wordt vastgebonden.

Een paar weken later waagde ik me aan De kolonel krijgt nooit post. Een eenvoudig, kaal werkje dat barst van de sterke beelden en mooie zinnen. Het verhaal is natuurlijk geschreven en wars van pretenties. Diezelfde week nog las ik Kroniek van een aangekondigde dood. Een schitterend boek. In een analyse van de novelle (ondertussen was ik literair nieuwsgierig geworden) werd gesproken over Márquez’ literaire spielerei: openen met de mededeling dat hoofdpersonage Santiago Nasar later op de dag zal worden vermoord. Ondanks deze brutale moord, op de spanningsboog welteverstaan, volgt een fonkelend verhaal. In een journalistieke stijl, weer heel anders dan voorgaande boeken – in deze kwalitatief hoogstaande diversiteit toont Márquez zijn meesterschap. Laat de continue vernieuwing waartoe hij zichzelf dwong als voorbeeld dienen voor moderne schrijvers, want in deze vernieuwing schuilt volgens mij ten deele het bestaansrecht van literatuur.

Illustratie: Floris Solleveld.

Honderd jaar eenzaamheid klonk inmiddels een stuk minder pompeus. Ik hervatte het lezen en al snel voerde Márquez me opnieuw langs het galjoen dat aan wordt getroffen in het oerwoud, langs de bloeiende amandelbomen. Ik las over de beeldschone Remedios, over de zeventien zonen met het kruisje op het voorhoofd, over de maanden vol mythische regenval en over de Arcadia Buendía die een rode doek om het hoofd knoopt en met de zigeuners vertrekt. Honderd jaar eenzaamheid bleek het mooiste boek dat ik ooit las en dat is het nog steeds. Om (klassieke) muziek had ik nooit veel gegeven, in kunstmusea sloeg de verveling altijd snel toe, maar nu had ik iets gevonden dat me werkelijk ontroerde. Humaan, vol kleur. Nog talloze keren heb ik de roman (is het eigenlijk wel een roman?) herlezen. Ik heb de gewoonte mijn vergeelde exemplaar mee te brengen op reizen. In de schaduw van de piramide van Cheops las ik over de gele vlinders die de fijnbesnaarde Mauricio Babilonia overal waar hij gaat volgen.

Hoewel er in zijn boeken veel meer gewicht zit dan de schrijver zelf ooit heeft willen toegeven, herinner ik me zijn werk vooral vanwege de eerlijke, natuurlijke volheid ervan, de liefde voor de mensen en hun verhalen.
Inmiddels heb ik zowat alle boeken van Márquez gelezen en ondanks de duizelingwekkende kracht van Honderd jaar eenzaamheid, komt het mooiste beeld dat ik me van hem herinner uit het korte verhaal 'De heilige'. Hierin trekt een vader met het gewichtloze lichaam van zijn jaren daarvoor overleden dochtertje naar Rome om de paus het wonder dat is geschied te laten zien, in de hoop hem een heiligverklaring te ontlokken. Het lukt de vader maar niet om de paus te ontmoeten. Hij gaat in een pension in een Roomse volkswijk wonen en torst jarenlang zijn dochtertje in de zware doodskist met zich mee. Niet het dochtertje blijkt de heilige, maar de vader die onverzettelijk en vol goed geloof een verwoede strijd heeft gevoerd voor haar heiligheid. In het pension woont ook een middelmatige tenor die elke morgen met open raam zijn liefdesaria’s oefent. Zijn gezang wordt beantwoord door het gebrul van de leeuw in de dierentuin even verderop, tot de morgen waarop een zuivere sopraan de tenor antwoordt. Een duet volgt en de omwonenden zetten de ramen open om "hun huizen met de stortvloed van die onweerstaanbare liefde te wijden". De dame blijkt de bekende sopraan Maria Caniglia te zijn. In één alinea schetst de schrijver een wereld vol goedheid en geluk. Wij lezers van Márquez, zijn als de omwonenden op die gedenkwaardige morgen in Rome.

Deze gastbijdrage werd geschreven door Roman Helinski. Hij debuteerde onlangs met het Bloemkool uit Tsjernobyl.

Mail

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer