Warning: array_intersect(): Expected parameter 1 to be an array, null given in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200107002828/public/content/themes/hardhoofd6/single.php on line 14
Hard//hoofd - Nicotine

Illustratie: Gemma Pauwels

Roken: je weet dat het slecht is, maar je doet het toch. Brankele kijkt je aan en schudt haar hoofd." />

Illustratie: Gemma Pauwels

Roken: je weet dat het slecht is, maar je doet het toch. Brankele kijkt je aan en schudt haar hoofd." />
tickets
Asset 14

Nicotine

Iedereen weet dat het roken van sigaretten doodongezond is. Dat weerhoudt een grote groep rokers er niet van om lekker te blijven paffen. De reden: nicotiana tabacum. Brankele schijnt haar licht op de effecten en bijwerkingen van nicotine.

In Parijs rookt iedereen. Ondanks het rookverbod dat ook hier zijn intrede gedaan heeft en het opmerkelijke gebrek aan sigarettenautomaten, staat iedereen continu te paffen. Het staat ze ook goed, de Parijzenaars; de pseudo-intellectuelen met baguettes onder hun arm; de culturele snobs met baretten op hun hoofd; de mode-magnaten met zwierende draperieën om hun tengere lijfjes. Tussen de ietwat getuite lipjes die de Franse uitspraak vergt, past nou eenmaal precies een sigaret. Op het moment van schrijven bevind ik me op een typisch Parijs terras. Wederom wordt er aan elk tafeltje gerookt. En het assen? Dat doet men op de grond. De straten zijn één grote aaneengeschakelde asbak. Wat maakt nou, behalve de eventuele imago-druk en populariteitswensen, dat mensen roken? Wat is nicotine precies, dat het zovelen in haar greep heeft en doet verstikken?

Jean Nicot

De Fransen stonden ooit aan de bakermat van de sigaret, misschien dat daar hun voorliefde vandaan komt. De tabaksplant Nicotiana tabacum werd in 1560 vanuit Brazilië naar Parijs gebracht door de Franse ambassadeur Jean Nicot. Hij offreerde de tabakszaadjes aan de Franse koning omdat ze medicinale werkingen zouden hebben en onder andere zouden helpen tegen migraine en de de pest. Al snel raakte het goedje in de mode aan het hof en de hogere Franse klassen. Inmiddels rookt ongeveer 18% van de wereldbevolking. Per jaar worden er vijf triljoen (5.000.000.000.000) sigaretten verkocht, wat neerkomt op een gemiddelde van 5000 peuken per roker. Een flink uit te klauwen gelopen hobby dus. En waarom doet men dit ook alweer?

Illustratie: Gemma Pauwels

Omdat nicotine rustgevend werkt. Het ontspant de spieren, vermindert stress, angst en pijn en vergroot tegelijkertijd je alertheid. Naast dat je er onmiddellijk uitziet als James Dean, is een peuk de ultieme ontspanningsmethode die precies in de korte pauze op je drukke werkdag past. Daarnaast zorgt nicotine echter voor een versnelde hartslag, een verhoogde bloeddruk en transpiratie. Dus als je rookt omdat je wat minder zenuwachtig voor de dag wil komen op je eerste date kom je van een koude kermis thuis. Je geeft een weliswaar kalm, maar bezweet plakhandje bij ontmoeting. Not so cool, James.

Nicotine is een olieachtige vloeistof die grotendeels verdampt bij het roken van een sigaret. Van de negen tot zeventien milligram die er in een sigaret zit, blijft er slechts tien procent over om je lichaam en geest mee te benevelen. Wanneer je rookt – en wel inhaleert natuurlijk hè, sukkel – wordt de nicotine via je longen snel in de bloedsomloop opgenomen en bereikt het de hersenen in krap tien seconden. Elk hijsje is dus een instant boost voor je centrale zenuwstelsel. De nicotine in sigaren- of pijpsrook wordt daarentegen veel makkelijker via de mond en neus geabsorbeerd, en hoeft daarom ook niet geïnhaleerd te worden. Overigens komt er nog veel meer nicotine vrij in het lichaam wanneer je de tabak kauwt of tussen je lip en tandvlees houdt. Een voorbeeld hiervan is snus: zeer populair in Zweden, waar vooral de mannen massaal zijn overgestapt van sigaret-lurken op snus-sabbelen om in hun nicotinebevrediging te voorzien. Het duurt vervolgens ongeveer twee uur voordat de helft van de geïnhaleerde nicotine je lichaam weer verlaten heeft. Dit afbraakproces in de lever wordt vertraagd door menthol. Mensen die de Deanstijl niet aankunnen en fanatiek mentholsigaretten roken in een tevergeefse poging toch nog stoer te zijn, komen er dus niet gezonder van af.

Geluksbezorger

Eenmaal ingeademd hecht nicotine zich aan cholinerge receptoren, die onder andere het samentrekken van spieren veroorzaken. Ze bevinden zich overal in je lichaam en hersens, en prikkeling ervan kan dan ook heel uiteenlopende veranderingen teweegbrengen. De stimulatie van gevoelssensoren in je maag maken je misselijk, de zure appel waar je als beginneling doorheen moet bijten. De stimulatie in je darmpartij zorgt voor een acute behoefte het toilet op te zoeken – handig ter preventie van obstipatie als je op reis bent in verre landen. Stimulatie van de bijnieren zorgt voor een toename van adrenaline, wat naast de verhoging van hartslag en bloeddruk ook de alertheid verscherpt. Daarnaast zijn er aanwijzingen dat leren (onder stress) wordt gefaciliteerd door nicotine, en dat de concentratie wordt aangescherpt. Afhankelijk van de dosis kan nicotine dus oppeppend of juist kalmerend werken.

Naast deze lichamelijke effecten werkt nicotine ook nog in op je psyche. Het zorgt namelijk voor een verhoogde afgifte van dopamine, de neurotransmitter die betrokken is bij beloning en plezier. Dit zorgt ervoor dat roken zo verslavend is; je ademt namelijk letterlijk een geluksbezorger in. Als het mentaal gezien al niet helemaal lekker gaat, kan nicotine de gemoederen helpen bedaren. Het onderdrukt namelijk hallucinaties en wanen bij schizofrenie. Vandaar ook dat veel schizofrene patiënten (±75% !) sigaretten roken bij wijze van zelfmedicatie. Bij het stoppen met roken krijgen forse rokers te maken met een behoorlijke cold turkey: hun hersens worden ineens ontdaan van de artificiële zaligmakers, en moeten dit gebrek aan dopamine op eigen kracht weer zien te compenseren. De puur fysieke ontwenningsverschijnselen houden 2-3 weken aan, maar de psychologische drang naar nicotine kan nog veel langer duren. Het lijkt overigens voor donkere mensen nog lastiger te zijn om het roken op te geven, omdat nicotine een hoge affiniteit heeft voor weefsel met veel melanine (pigment).

Kankerstokjes

Het klinkt dus, op de initiële vieze smaak na, heel aantrekkelijk om te roken. Je wordt lekker relaxed: kalm maar scherp, vrolijk maar wel alert. Wat was er ook eigenlijk alweer mis mee? O ja, kanker. Nicotine is op zich niet bijster gevaarlijk, maar de populairste wijze van inname is dat wel. Het mag geen geheim meer heten dat roken waanzinnig slecht is voor de gezondheid. Naar schatting zal roken in 2030 ongeveer 17% van alle sterfgevallen wereldwijd veroorzaken. Rokers sterven gemiddeld jonger en lopen een extreem verhoogd risico op legio ziektes: long-, blaas-, slokdarmkanker, hart- en vaatziekten, chronische bronchitis, om er maar een paar te noemen. Kinderen van rokende moeders zijn kleiner dan gemiddeld, hebben 50% meer kans op overgewicht en vaker fysieke en mentale problemen. Bij vrouwen zorgt nicotine ook nog voor een verminderde productie van oestrogenen. Dit kan resulteren in een verminderde vruchtbaarheid, vervroegde menopauze, broze gewrichten en een ultralage stem. Daarbovenop komt nog eens de karakteristieke grijze, bleke gerimpelde huid die nicotine veroorzaakt door de elastinevezels in je huid en vitamine A af te breken. Dus door roken ga je niet alleen jonger dood, je wordt ook sneller oud.

Het enige positieve aspect aan roken (naast dat het misschien stressverminderend werkt, maar goed, dat doet een rondje rennen ook) is het verlaagde risico op Alzheimer en Parkinson dat ermee verbonden lijkt te zijn. Dus als je je hele leven hebt getracht net zo stoer te zijn als James, wacht jou misschien net zo een helder maar tragisch vroeg einde. Volledig bij je bewustzijn, vervuld van nog enorm levendige herinneringen aan hoe ontzettend tof je wel niet was met die sigaret in je mond, zal de kanker je langzaam maar zeker uit elkaar scheuren en veel te vroeg de dood in jagen. Pas très cool.

Mail

Brankele Frank

Gemma Pauwels is freelance illustrator en woont in Amsterdam.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer