nieuwsbrief
Asset 14

Huckleberry Finn

Welkom bij Mees Leest! Een rubriek waarin Mees een poging doet haar boekenkast te analyseren en de ongelezen exemplaren tracht door te ploeteren. Een eenmansboekenclub, met verhalen uit en over de werken die al dan niet per ongeluk op haar planken zijn terechtgekomen. Deze week aflevering 5:

Mail

The Adventures of Huckleberry Finn

Soms (’s nachts) (piekerend in bed) denk ik opeens dat ik op de verkeerde plek woon. Dat ik thuishoor in mijn vaderland. Terug naar Amerika. In paniek denk ik dan dat alle familiegeschiedenis aan het vervagen is, en dat mijn ongeboren kinderen niet ook Engelstalig zullen opgroeien. Dat ze niet de kinderboeken kunnen lezen die ik las. Deze gedachten komen meestal nadat ik Little House on the Prairie voor de achtduizendste keer heb gelezen, maar vorige week werden ze aangewakkerd door het lezen van Mark Twains Huckleberry Finn. Opeens hoorde ik mezelf zeggen: “Misschien moet ik gewoon naar een bos in New England verhuizen.” Mijn man, die graag spreekt in allegorieën van het koninkrijk der katachtigen, antwoordde: “Een poes staat altijd aan de verkeerde kant van de deur.” Daar zat ik dan, voor de kachel op de grond gekruld. Gelijk had ie ook wel. Toen ik een jaar in San Francisco woonde verlangde ik onwaarschijnlijk veel naar Europa, Nederland, Amsterdam, Oost. En toch bekruipt me soms het gevoel dat ik mijn banden met dat enorme land weer moet aanhalen.

Vele boeken heb ik verslonden over de geschiedenis van het Amerikaanse leven, en de boeken die zich in de South afspelen spreken bijzonder tot de verbeelding. Het arme leven, de kleine dorpjes, de warme benauwde zomers van Alice Walkers The Color Purple, van Carson McCullers The Heart is a Lonely Hunter, van Harper Lee’s To Kill a Mockingbird. Mensen sloffen voort door het stof, de zon staat altijd hoog aan de hemel en moord, incest, roddelpartijen en racisme zijn onderdeel van het dagelijks leven. Het is moeilijk je voor te stellen hoe het leven daar vroeger moet zijn geweest. Wie kan zich nu nog indenken dat je elke dag dezelfde versleten kleren aan hebt? Toch heeft het een aantrekkingskracht. Toen ik als kind in Georgia was, waar mijn opa op zijn oude dag zijn winters doorbracht, raakte ik betoverd door de enorme bomen, waar lange grijze mossen aan hingen. De bomen waren honderden jaren oud, en ik dacht me in dat het mos hun baard was. Het leek wel of alles anders rook. Maar toen was ik jong, en me nog niet bewust van de diepgewortelde racistische traditie van het gebied. Ik ben nooit meer terug geweest naar het zuiden, en nog steeds wil ik op een dag de Mississippi, soms meer dan anderhalve kilometer breed, met eigen ogen aanschouwen.

Hoe kom ik aan deze pocket?

Dit boekje dook onlangs op toen ik mijn administratie, dozen vol, eindelijk op orde bracht. Tussen loonstroken en bankafschriften lag het naar adem te snakken. Het is een Puffin Classic, met zijn typische afzichtelijke afbeeldingen op de kaft. Spotgoedkoop, en daarom koop je ze. Maar dit boek heb ik niet zelf gekocht, het is veel ouder dan ik. Als ik het opendoe ruikt het naar muf. Naar de logeerkamer bij mijn oma, waar de kinderboeken die mijn moeder stuk las wachtten op de volgende generatie die ze zou openen. Het is een geluk dat dit boek zijn omslag nog heeft, want een hoop van die boeken stonden volledig gestript naast elkaar, soms zelfs bekrast door een ongeletterde kleuter.

Nou, was het nog wat, die Great American Novel?

The Adventures of Huckleberry Finn: Huck loopt weg van huis en vaart met ontsnapte slaaf Jim op een vlot de Mississippi af, onderwijl avontuur na avontuur belevend. Voorin het boekje staat een disclaimer van Mark Twain zelf. Of de lezer niet wil denken dat hij alle fonetische accenten door elkaar haalt: hij heeft er lang op gestudeerd om de verschillende dialecten zo authentiek mogelijk te doen klinken. Dat was aardig van meneer Twain, maar ik struikelde alsnog volop over de opgeschreven spreektaal, en af en toe ging ik zelfs flink op mijn bek. Toch, ondanks het gepuzzel, had ik het boek niet zonder gewild, want het doet wonderen voor je inlevingsvermogen. De grootste stoorzender was misschien nog wel het veelvuldige gebruik van het woord nigger. Elke keer weer als ik het las kromp ik een beetje ineen. Het is zo hard, zo gemeen, en het besef dat het toentertijd normaal was, maakt het nog het ergst. Ondanks de transformatie die Huck doorgaat (hij ziet eerst Jim als tweederangs burger maar beschouwt hem na een tijd als een echte vriend) blijft het een pijnlijke weergave van een beschamend verleden.

Hoewel ik het een onwijs gaaf boek vond, vrees ik dat ik al te oud ben. Niet dat ik vind dat ik geen kinderboeken meer kan lezen, ik herlees met regelmaat Thea Beckmann. Ik weet niet wat het is, ook al is dit boek ook voor volwassenen, ik vind het soms moeilijk me in te leven in de beleveniswereld van de tweenager. Ik had hetzelfde probleem met Wes Andersons Moonrise Kingdom. Misschien is er een andere reden waarom we kinderboeken weer uit de kast halen. Ik pak De Grote Vriendelijke Reus niet alleen omdat ik zo hard moet lachen om 'flitspoppen' van 'fropskottel'. Ik pak het ook omdat ik me veilig voel als ik het boek op bed lig te lezen. Alsof ik weer bij mijn ouders woon, en net uit school ben, en nog snel een hoofdstuk lees voor we aan tafel gaan. Of dat ik stiekem in bed een hoofdstuk lees na mijn bedtijd. Even vergeet ik dat ik zelf voor de honderduizenste keer moet bedenken wat ik in godsnaam ga koken en dat ik eigenlijk moet haasten om voor sluitingstijd in de supermarkt te zijn. Of dat ik zelf mag bedenken hoe laat het lampje naast mijn bed uit mag. Ergens riep het lezen van Mark Twains boek dit gevoel ook wel op. Maar toch lijkt het ergens al te laat te zijn geweest. Huckleberry Finn heeft een waardige poging gedaan. Maar voor mij kan er maar één kwajongen zijn. En dat is en blijft Pietje Bell.

Wat is die ondefinieerbare stapel waar het boek nu op ligt?

Papieren

Dit zijn de instructies om mijn registratie compleet te maken voor de afgelopen presidentsverkiezingen. Zelfs in dit soort officiële documenten zijn Amerikanen nog informeel: “Never take for granted that your ballot will simply arrive in the mail. Contact your election official and avoid surprises.

Een doos krijtjes

Ondanks mijn redelijk goed betaalde baan ben ik twee van de vier weken blut. Een vriend van mij neemt mij graag uit eten en betaalt alles, in ruil voor ‘kunst’. “Kunst?” “Kunst, ja.” Dus ben ik begonnen met het tekenen van naakte vrouwen. Ik ben er niet slecht in, moet ik zeggen. Binnenkort moeten ook deze krijtjes maar eens te pas komen.

Mijn babyboek

Toen ik geboren werd maakte mijn moeder een babyboek. Maar ja, ze was 26 en het waren de jaren tachtig, dus het is meer een babyblocnote.

-

Kijk uit naar de volgende aflevering van Mees leest:
J. Slauerhoff - Het Leven op aarde of Een boek van de schrijver die vaste gast was in het café waar ik werk.

Aflevering gemist? Klik hier voor de vorige Mees leest: Amsterdamse Wijsheden 1984.

Ava Mees List

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer