Asset 14

1984

Welkom bij Mees Leest! Een rubriek waarin Mees een poging doet haar boekenkast te analyseren en de ongelezen exemplaren tracht door te ploeteren. Een eenmansboekenclub, met verhalen uit en over de werken die al dan niet per ongeluk op haar planken zijn terechtgekomen. Deze week aflevering 3:

George Orwell - 1984 of Waarom je nooit boeken moet uitlenen

Op de vraag "Uit welk jaar kom je?" antwoord ik nog wel eens met groots opgezette stem en armen dramatisch in de lucht geworpen: "NINETEEN EIGHTY-FOUR", en dan denk ik er een bombastisch strijkorkest bij. Het profetische jaar 1984, het jaar waarover George Orwell in zijn gelijknamige boek voorspelde hoe wij allen in de gaten zouden worden gehouden door Big Brother. Het jaar waarin ik het licht zag, en belangrijker nog, het jaar waarin Macintosh werd geïntroduceerd door Apple. In de beroemde commercial die op 22 januari 1984 werd vertoond tijdens de Super Bowl (het duurste reclameblok van het jaar) rent een jonge deerne door een willoze menigte en gooit een hamer door het scherm. De voice-over zegt: “On January 24th, Apple Computer will introduce Macintosh. And you’ll see why 1984 won’t be like 1984.”

Nee, 1984 was niet echt zoals 1984. Maar 2012 begint er steeds meer op te lijken. We zitten allemaal vastgekluisterd aan onze Apple-producten, en via Facebook geven we al onze informatie prijs. Deze week nog werd eenieders tijdlijn overspoeld met berichten over het behoud van copyright. Toen werden we weer doodgegooid met parodieën. En vervolgens kregen we honderd keer de verklaring te lezen waarom de eerdere verklaring niets uithaalde. Mensenkinderen, het was een slechte week om je door Facebook te laten vermaken. Maar de les was duidelijk: we zijn uiteindelijk allemaal weerloze schapen wiens informatie naar hartenlust wordt verzameld in ons onbekende databanken. En ik wist er alles van, want ik was Orwells 1984 dus aan het lezen.

Hoe kwam ik daar eigenlijk aan?

1984 heb ik geleend van een vriend. Of eigenlijk heeft hij hem hier laten liggen, waarna het boek minstens twee maanden op mijn bank heeft gebivakkeerd. “Hee, NINETEEN EIGHTY-FOUR (armen dramatisch in de lucht geworpen) ligt hier gewoon, voor mij, om te lezen!” dacht ik steeds toen ik het zag, waarna het arme ding toch weer werd bedolven onder boodschappentassen, jassen, truien, sokken, en soms, mijn billen. Uiteindelijk belandde het (uiteraard ongelezen) in de kast. Een kast die overigens waarschijnlijk zeker voor een kwart is gevuld met geleende boeken.

Een paar jaar geleden was ik bij mijn vader en plukte ik (zoals wel vaker) een boek van de plank om voor de kachel te lezen. Na het eten, toen ik weer naar huis ging, vroeg ik of ik het mocht lenen. “Nee”, zei hij. NEE?? Ik, zijn eigen bloedje? Ik kreeg een flashback naar een paar jaar eerder, toen mijn moeder met zwarte blokletters haar naam in haar boeken pende voordat ze ze aan me uitleende voor een vakantie. "ECHT TERUGGEVEN LIST", stond er nog net niet in. Als het menens is gebruikt ze altijd mijn achternaam. Die boeken staan natuurlijk nog steeds hier in mijn huis. “Nee”, zei mijn pa resoluut. “Ik leen geen boeken meer uit. Ik krijg ze nooit terug.”

Ik wist dat hij gelijk had. Ik krijg het niet eens voor elkaar boeken terug te brengen naar een officiële leeninstantie, waar ze met deurwaarders achter je broek aan zitten als je ze niet retourneert. Daarbij heb ik zelf meer dan genoeg boeken uitgeleend die ik nooit meer terug heb gezien. Ik stemde dus niet alleen in, ik nam zijn regel over. Niet onverbiddelijk - ik leen nog wel eens een boek uit, maar neem in mijn hart meteen afscheid, want het weerzien zal waarschijnlijk nooit geschieden.

Goed, George Orwell dus

Tja, 1984. Het moest er toch een keer van komen, dus waarom niet nu. De drukste periode op mijn werk was aangebroken en ik kon wel wat afleiding gebruiken voor het slapen gaan, om te voorkomen dat ik nog in mijn dromen drommen mensen moest voorzien van bier. Het begon goed, met een beeldige openingszin. Maar al na twee bladzijden werd duidelijk wat ik eigenlijk al wist: 1984 is een verschrikkelijk deprimerend boek, over een grijze dystopie, over totalitaire regimes, over onderdrukking, over Engeland, in mijn hoofd sowieso een grijs land. Die nacht lag ik woelend van nachtmerries in mijn bed.

Het was niet de eerste keer dat ik slecht sliep door ome Orwell. Vijftien jaar geleden zag ik de tekenfilm Animal Farm op televisie en nog nooit ben ik zo bang geweest voor varkens. Afijn, de volgende dag liet ik 1984 liggen en keek ik, laptop op mijn buik, drie afleveringen Downton Abbey. Liever wegdromen bij een hedendaagse verfilming van het verleden dan bij een verjaarde voorspelling van een toekomst die al is geweest. Toch kreeg ik last van schuldgevoel. Ik pakte het weer op, en zette door. Het zou toch wel beter worden? Met een omgedraaide maag las ik over de ministeries van Propaganda, over Big Brother, over de twee minuten haat. In de kroeg klampte ik een vriend die het al had gelezen aan. “Zeg me dat het beter wordt, zeg me dat er een goed eind aan zit!” Hij keek meelevend naar de kringen onder mijn overwerkte ogen en zuchtte verontschuldigend binnensmonds: “Sorry Mees.”

Wat een goed geschreven verschrikking. Ik heb het gelezen. Maar niet van harte. Mensen die van dit boek genieten, houden waarschijnlijk ook van Cormac McCarthys The Road, van de neerslachtige stem van Nick Cave, van films van David Lynch. Not me, no siree. Ik weiger mee te gaan in pessimisme en doemdenkerij, en zit waarschijnlijk nog liever een dag opgesloten met die hansworst van Extreme Home Makeover dan met iemand die gelooft dat de aarde over een maand ten einde komt.

Nou, staat er dan nog wat leuks te lezen naast?

Een Keukenmeidenroman – Kathryn Stockett
Weer een geleend boek waarvan de eigenaresse nu kan zien dat ik ‘m heb. Ik heb aan het eind van deze rubriek geen boek meer in de kast.

Less Than Zero – Brett Easton Ellis
Gekregen op mijn verjaardag van nog iemand die dacht dat ik een interesse had in cocaïne. En rijkeluiskinderen. En Los Angeles. En overgewaardeerde schrijvers. Ugh.

L’Esprit de Conversation – Chantal Thomas
Van de zomer stond ik in de boekenwinkel te dralen en besloot ik weer eens iets in het Frans te lezen om een beetje bij te blijven, onder het motto dat het toch niet kan dat mijn middelbare schooltijd mijn meest mondaine periode is geweest. Ik koos het dunste boek. Dat dan weer wel.

Symposion - Plato
Griekse verhalen zijn fantastisch en fantasierijk. Serieus, waar die gasten allemaal opkwamen tijdens zo’n bacchanaal, je houdt het niet voor mogelijk. En toch kun je er levenslessen uit halen.

-

Kijk uit naar de volgende aflevering van Mees leest:
Amsterdamse Wijsheden of Het fenomeen nutteloze kadoboekjes

Aflevering gemist? Klik hier voor Mees' behandeling van The Candy Machine of hier voor Nescio's Natuurdagboek.

Mail

Ava Mees List

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer