Een gesprek met een moderne feministe." /> Een gesprek met een moderne feministe." />
nieuwsbrief
Asset 14

Caitlin Moran

Op internationale vrouwendag was de Britse feminist Caitlin Moran in Amsterdam. Over funny feminism, de kutheid van het woord vagina en de nog grotere kutheid van De Jakhalzen. "Als je als vrouw zegt dat je geen feminist bent, heb je het woord verkeerd begrepen."

Mail

Vlak voordat De Jakhalzen haar hun piemels laten zien, zegt Caitlin Moran: “Ik hou van Internationale Vrouwendag - even lekker die honderdduizend Internationale Mannenjaren opbreken, al is het maar voor vierentwintig uur.” Met haar getoupeerde, zwartwitte Cruella de Vil-kapsel, zwaar aangezette eyeliner en uitbundig armgezwaai lijkt ze een beetje op een Japans stripfiguur. Een extreem grofgebekt Japans stripfiguur. Ze schreef het boek How to be a woman, een feministische autobiografie die al allerlei prijzen won en in Engeland een grote bestseller is. Ik spreek haar in Hotel De Ambassade aan de Herengracht, in een kamer vol boeken waar ze tijdens het gesprek, relaxed in haar stoel hangend, twee omeletten naar binnen schuift. Op de beleefde openingsvraag, of ze al eens eerder in Amsterdam was, antwoordt ze vrolijk: “Vijftien jaar geleden. Fucking hell, het was afschuwelijk! Ik had een knetterende blaasontsteking en zat te kermen in de hotelkamer waar mijn evil ex-vriendje ondertussen apestoned door de telefoongids aan het bladeren was. “Laten we een hoer bestellen!” riep hij. “Ik wil NU een trio! We zijn verdomme toch niet voor niets in Amsterdam?” Terwijl ik lag te creperen met een geïnfecteerde plasbuis. Echt een catch, die ex van mij. Eigenlijk jammer dat ik niet met hem ben getrouwd, in plaats van met mijn schattige, geëmancipeerde echtgenoot.”

Een schrijver in een jolige bui zou zeggen dat haar carrière leest als een jongensboek. Na een jeugd van halfbakken ‘home schooling’, zwaarlijvigheid en armoede als oudste van acht kinderen in het verdrietige Wolverhampton, blufte Moran zich als zestienjarige binnen als verslaggever bij het muziekweekblad Melody Maker. Ze werkte zich vervolgens in een indrukwekkend tempo op tot columnist bij The Guardian en daarna The Times, en won de afgelopen jaren als popjournalist prijzen als BPA (British Press Awards) Columnist of the Year, Critic of the Year en Interviewer of the Year. Ze is nu zevenendertig, en in haar boek volgen we haar vanaf haar vroege puberteit, in een Adrian Mole-achtig, hard-hilarisch relaas beginnend bij de eerste menstruatie en via eerste liefdes, hoge hakken, carrière, abortus, huwelijk en moederschap tot de ‘militante feministe’ die ze nu is. Vanuit persoonlijk perspectief beschrijft ze de cultuur waarin vrouwen zich bewegen. “What is feminism: simply the belief that women should be as free as men... Are you a feminist? Hahaha. Of course you are.”

Waarom wilde je een boek over feminisme schrijven?

“Een paar jaar geleden pitchte ik een idee bij een grote Engelse vrouwenglossy. Ik wilde een luchtige, humoristische column over feminisme maken. Bijvoorbeeld over of het mogelijk is feminist te zijn en tegelijkertijd fantasieën te hebben dat je de seksslaaf van Daniel Craig bent - je weet wel, James Bond. Maar de hoofdredactrice zei: “We kunnen toch geen column over feminisme plaatsen in een vrouwenblad!” Ik was verbijsterd. Toen ontstond het idee om een boek te maken, maar ik dacht altijd: Ik ben niet eens echt naar school geweest, laat staan naar de universiteit. Ik heb wel feministische literatuur gelezen, Germaine Greer is mijn absolute heldin, maar dacht dat ik te weinig van wist om er echt iets over te zeggen. Tot ik in het panel van een vrouwendebat belandde, en ontzettend kwaad werd op de mensen die zichzelf daar als “gekwalificeerde feministen” presenteerden. Ik vond ze wereldvreemd, en elitair, en volstrekt humorloos, en ze hadden een debiel idee over mannen en niks te zeggen over wat vrouwen van dag tot dag bezig houdt. Achteraf zat ik in de kroeg met mijn vriendinnen, en zei: 'Als deze mad bitches de hoofdbaas van het feminisme zijn, dan ga ik wel een boek schrijven, dan hoef ik geen kwalificaties meer.'"


Wat doe jij anders?

“Zoals ik het zie: we zijn allemaal feministen. Als je als vrouw zegt dat je geen feminist bent, heb je het woord verkeerd begrepen. Er is seksisme, er is schaamte bij vrouwen voor hun seksualiteit en lichamelijkheid, er wordt enorm veel bullshit verteld –en geloofd- over wat een vrouw moet zijn en hoe ze er uit moet zien. Dat wilde ik aankaarten. Maar ik wilde ook een onderhoudend boek schrijven, dat gelezen kan worden door meisjes en vrouwen die normaal gesproken alleen maar de Grazia doorbladeren. Als je iets aan de man wil brengen, moet je zorgen dat het cool is. Je moet het emotioneel aantrekkelijk maken. Rondstampen en roepen: “Fuck yeah! I’m a feminist! It’s brilliant! Dood aan het patriarchaat!”

Je boek is ontzettend persoonlijk.
“Veel mensen zeggen: dit is een belachelijk onbeschoft, ranzig boek, terwijl het echt alleen maar over dingen gaat die bijna alle vrouwen op een bepaald moment in hun leven zullen tegenkomen. Vrouwen houden die dingen geheim - tegenover mannen, maar ook vaak voor elkaar - en dat komt omdat ze zich er voor schamen. Op zichzelf is het pas echt belachelijk dat mensen vinden dat zoiets niet naar buiten mag komen, dat het blijkbaar niet oké is als een vrouw zegt: “Ik bloed”, “Ik masturbeer”, “Ik heb een abortus gehad”, of “Ik kijk porno”. De manier waarop mannen en vrouwen omgaan met deze taboes laat zien dat er bepaalde seksistische patronen in onze cultuur zitten, waar we normaal gesproken overheen kijken.”

Zoals schaamhaar?
“Ik wil er niet te truttig over doen hoor. Maar het is wel waar: De Brasilian wax, het laten wegharsen van schaamhaar dat jonge vrouwen tegenwoordig massaal doen, vind ik belachelijk. Er zijn op internet veel meer afbeeldingen van vrouwen die geneukt worden dan afbeeldingen van vrouwen die toevallig iets anders aan het doen zijn. Foto’s van vrouwen die een Oscar winnen, die een eredoctoraat binnenhalen, die met vriendinnen winkelen: Het is een fractie van de bizarre hoeveelheid afbeeldingen van vrouwen die in hun kale flamoes worden genaaid. Als vrouwen maar begrijpen waar die mode vandaan komt: in de porno-industrie is het handiger een penetratie te filmen als er geen haar in de weg zit. Daarnaast is het natuurlijk gedoe! En duur! En pijnlijk! En dan groeit het weer aan met stoppels en jeuk! Ik ben er niet boos over, ik vind het gewoon grappig dat vrouwen denken dat het sexy is om een muts te hebben die er uitziet als de kin van George Micheal. Muts. Flamoes. Minge. Cunt. Twat. Het woord Vagina vind ik vreselijk, dat klinkt als iets dat door dokters wordt onderzocht en waar seriemoordenaars aanwijzingen in achterlaten.”

Wat is de rol van humor in jouw vorm van feminisme?
Ik hou van het idee dat een oppressieve situatie door een grap verandert. Vrouwen zijn meestal lichamelijk minder sterk dan mannen, en een grap is dan als een soort judoworp, waar je iemands lichaamsgewicht tegen hem gebruikt doordat je alleen maar bukt, zodat hij over je heen kukelt.
Aan de andere kant vind ik het hartstikke belangrijk - een ander stokpaardje van me- dat mensen vriendelijk doen. Je hoeft niet sereen te zijn, of passief, of conformistisch. Maar wees beleefd. De wereld zou veel beter zijn als iedereen gewoon beleefd was.”

Ze zal diezelfde avond hoofdgast zijn op een debatavond van Opzij in het Compagniecafe, dat afgeladen is met vooral verrassend veel jonge vrouwen. Jonge vrouwen die klappen als ze iets cools zegt. Jonge vrouwen die haar willen omhelzen, hun boek willen laten signeren en “I AM a fucking feminist!” roepen. Oudere bezoekers zullen zeggen dingen als: “Hier herken ik me in. Verfrissend.” Moran zal grappig, strijdbaar en gevat zijn, en bijt het publiek toe: “Het is niet normaal dat je vanaf je eerste menstruatie een soort vies geheim hebt dat je niemand vertellen mag, dat je moet verstoppen dat je bloedt. Het is niet normaal dat vrouwen die een abortus hebben automatisch worden geacht zich daar voor eeuwig op een of andere manier slecht over te voelen, omdat vrouwen nu eenmaal moeders moeten zijn die voor eeuwig liefhebben. Zo is het niet altijd. Dat is feminisme.” Ook houdt ze een gevat en hilarisch betoog tegen de ‘eeuwige inherent mannelijke toon’ van veel Britse televisieprogramma’s. “Zelfs als ze wel welkom zijn, is de sfeer al zo mangericht dat vrouwen zich altijd in bochten moeten wringen. Als tafeldame, als geïnterviewde - het werkt vaak gewoon niet, want ze worden altijd te nietszeggend, te bitchy of te butchy gevonden of simpelweg niet serieus genomen. Ik ben al zo vaak met mijn hoofd in mijn handen weggelopen bij tv-shows dat ik nu veel liever op de bank ga zitten twitteren.”

Dezelfde avond wordt ze bij De Wereld Draait Door opgevoerd: De Jakhalzen laten onder het brullen van “feministen zijn lelijk maar deze is best een lekker wijf” hun piemels aan haar zien. Brrrrm Tsjjjjj. Het filmpje illustreert prachtig hoe seksisme niet alleen onbeleefd en kut, maar vooral ook ontstellend saai en stom kan zijn.

Een kortere versie van dit interview verscheen in Het Parool.

Hiske Versprille

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer