nieuwsbrief
Asset 14

Welkom in de belevings​maatschappij

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Politiek en sensatie gaan anno 2016 hand in hand. Die band gaat nog dieper dan het lijkt, aldus Jens Bezemer.

Mail

Journalisten krabden zich achter hun oren. Activisten gingen de straat op. En op social media deelden we dé verklarende analyse met onze vrienden. Die analyses waren er veel en ze waren bijzonder uiteenlopend. Met de verkiezing van Trump lijkt één ding in ieder geval zijn definitieve doorbraak te hebben gekregen: de nieuwe politieke stem in de eenentwintigste eeuw. Wanneer je kijkt wat een groot deel van het electoraat beweegt om te stemmen, lijkt daarin iets fundamenteel te veranderen. Een verandering die onze tijdgeest reflecteert.

Begin jaren ’90 was het de Duitse socioloog Gerhard Schulze die de term Erlebnisgesellschaft (of belevingsmaatschappij) introduceerde. Hij doelde hiermee op een culturele verandering, de overgang van een passieve naar een actieve goederenmaatschappij. De nieuwe consument, met al zijn nukken en grillen, kwam hierin centraal te staan. Massaal gingen we op zoek naar de ultieme productbeleving.

Schulze’s timing was geen toeval. De jaren ’80 waren voorbij. Het decennium waarin korte metten werden gemaakt met vormidealen die nog rondzweefden uit de jaren ’60. Wat overbleef was het bevrijde individu, die de beleving niet meer inzette voor een maatschappelijk streven, maar voor materiële behoeften. Vrijheid werd de vrijheid om te doen wat we willen en aan te schaffen wat we begeren.electric-car-1633932_1920Vandaag de dag wordt de belevingsmaatschappij vooral begrepen als een businessmodel waarin producten worden beoordeeld op hun vermogen om de consument een memorabele ervaring te bezorgen. Maar de betekenis van de term gaat dieper dan de sensationele manier waarop we een nieuwe auto uitkiezen.

Het was dan ook een kwestie van tijd voordat de beleving haar intrede zou doen in het stemhokje. Politiek wordt voor velen een product dat we aanschaffen, een product waarbij we ons lekker willen voelen. Een product dat belooft onze slechte gevoelens weg te nemen. Volksvertegenwoordiging gaat, naast de tastbare aspecten voor de kiezer, zoals werkgelegenheid, sociale zekerheden en hypotheekrenteaftrek, in meerdere mate om een gevoel. Niet een gedeeld gevoel op basis van een vormideaal, maar een individueel gevoel.

In Nederland is de overvloed aan producten en keuzes soms overweldigend. Net zoals de duizend verschillende shampoos in de supermarkt, is er ook bij de Tweede Kamerverkiezingen voor ieder wat wils. De teller van het aantal partijen op de kieslijst staat al op veertien. De beleving die beloofd wordt centreert zich vaak rondom één thema, niet zelden is dat het angstige gevoel van de consument. En een partij of politicus die een snelle en directe oplossing heeft. Het is Trump, Brexit, Wilders en DENK. Het is: ‘Wij zijn net zo boos als jij. En we willen ervoor zorgen dat jij je weer lekker gaat voelen’. Het feit dat producten in de reclames of campagnetijd, er altijd beter uitzien dan na de aanschaf, deert ons niet. De kick in het stemhokje, daar draait het om. Over een paar maanden mogen we weer shoppen. Wat een beleving!

Jens Bezemer (1988) is Hard//hoofd-redactielid, studeert Filosofie van Cultuur en Bestuur aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en werkt als copywriter bij een reclamebureau. Jens verbaast zich nog wel eens. En schrijft dan een stukje. // jens@hardhoofd.com

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer