nieuwsbrief
Asset 14

Hollandse Helden

Hard//Talk: Depressie 1

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. Mark Bakker pleit voor meer aandacht voor Hollandse Hufters uit het verleden.

Mail

We hebben het hier uiteraard niet over een nieuwe historische canon. Toch is het van belang de reeks, in mijn ogen tekenend voor de tijdgeest in ons land, eens kritisch te beschouwen,

In 2006 werd premier Balkenende nog weggehoond toen hij het had over de VOC-mentaliteit die Nederland weer moest hervinden. Balkenende bedoelde het eigenlijk niet eens zo verkeerd: het was een oproep tot positiviteit: ‘over de grenzen heen kijken’, ‘dynamiek’. Inmiddels lijkt het alsof we nog minder over de landsgrenzen zijn gaan kijken. En als we dat wel doen bevalt het ons niet erg. We lijken steeds eenkenniger te worden, proberen de boze wereld buiten te houden en onze eigen ‘tradities’ te beschermen.

Die boekenreeks is hier een symptoom van. Heerlijk terugkijken op de tijd dat wij Nederlanders als ware Hollandse helden de wereldzeeën bevoeren en die vermaledijde buitenlanders stevig op hun falie gaven. De vaderlandse geschiedenis aan de hand van nationale helden uit een roemrucht verleden. Een beetje zoals je je voorstelt hoe je grootouders in de jaren 1930 op school geschiedenisles kregen.

Aandacht schenken aan de nationale geschiedenis heeft nut, zeker voor kinderen. Je kunt er een gemeenschappelijk kader mee creëren waardoor er een verbondenheid met het Nederlanderschap ontstaat. Zo ging het in oma’s tijd ook. De samenstelling van de Nederlandse bevolking is tegenwoordig echter heel anders dan toen. Deze boekenreeks gaat niet helpen bij het ontwikkelen van een gemeenschappelijk kader. De voorvaderen van veel van onze landgenoten stonden aan de ontvangende kant van de ‘VOC-mentaliteit’ (of van de WIC).

Balkenende was destijds even vergeten dat de VOC-mentaliteit ook negatief uitgelegd kan worden. In de Hollandse heldenreeks is de Nederlandse koloniale geschiedenis voor de zekerheid maar weggelaten. Alleen Piet Hein met de zilvervloot is van de partij. Er valt echter nog veel meer te vertellen. Het zou zo mooi zijn als ook de de keerzijde van deze geschiedenis belicht werd.

Ik doe daarom graag een voorstel voor deel 16 in de kinderboekenreeks: Jan Pieterszoon Coen. In Amsterdam is een basisschool die zijn naam draagt. En dan zijn er nog overal in Nederland de J.P. Coenstraten, standbeelden en de bekende tunnel onder het IJ. Niet gek voor een man die de bevolking van de Banda-eilanden liet vermoorden en verdrijven. Laten we de kids eens uitleggen naar wie hun school vernoemd is. En hoe een substantieel deel van de rijkdom van de Gouden Eeuw verdiend werd door moord en onderdrukking van mensen in Azië, Afrika en Amerika.

De Nederlandse koloniale geschiedenis is bij uitstek een gedeelde geschiedenis. De Gouden Eeuw heeft enkele van de hoogtepunten in onze nationale geschiedenis opgeleverd, maar ook dieptepunten. Die laatste zijn ook onderdeel van ons verleden, en dat besef kan wat mij betreft niet vroeg genoeg bijgebracht worden. En dat gebeurt dus niet door het alleen over ‘Hollandse helden’ te hebben.

Mark Bakker (1984) is historicus en freelance redacteur.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer