Beeld: Karmanoia Verstopt achterin een kraakpand in Berlijn bevindt zich een surrealistisch totaaltheater voor één bezoeker." /> Beeld: Karmanoia Verstopt achterin een kraakpand in Berlijn bevindt zich een surrealistisch totaaltheater voor één bezoeker." />
nieuwsbrief
Asset 14

Een labyrint in Berlijn

“When you enter the first room, throw the coin you’re holding in your hand into the box on your left side.
Within a few seconds a film will start.
The film has no end.
Your first step is straight ahead.”

Mail

(Uit: Das PERISTAL SINGUM labyrint van theatergroep Karmanoia)

Een kleine, atletische jonge vrouw heeft me net aan de hand begeleid naar een gang achterin een club in Oost-Berlijn. Ik moet al mijn spullen achterlaten: geen tas of telefoon, geen sieraden, bij voorkeur ook geen bril: “Are you able to see clearly about 2 metres ahead of you? Yes? That will do. Are those shoes comfortable? And would you like to use the toilet? You might be away for a while…”

Beeld: Karmanoia

Karmanoia: totaaltheater voor één bezoeker
De Berlijnse theatergroep Karmanoia bouwde ruim 9 maanden lang aan een labyrint dat zich uitstrekt over 4 verdiepingen van een pand in Treptow (een wijk in voormalig Oost-Berlijn). De – deels internationale - groep bestaat uit een wisselende samenstelling van theatermakers, beeldend kunstenaars en muzikanten en functioneert als een idealistisch collectief zonder vaste leider of taakverdelingen.

Op het schemerige terras voor het pand waar 'Das PERISTAL SINGUM labyrint' in verborgen zit, hangt een groepje Berlijners rond in circusachtige outfits. Een meisje van de groep heeft net een assortiment camemberts voor zich uitgestald en concentreert zich nu op het vervaardigen van een joint. Zo nu en dan wordt iemand door haar van het terras opgehaald en aan de hand mee naar binnen genomen. Naast mij komt een van de circusachtige figuren zitten, met wie ik in een nonchalant gesprek beland:

“Een paar jaar terug zijn we begonnen zonder een duidelijk vooropgezet plan: we hadden gewoon zin om iets te maken, een of ander theatraal totaalkunstwerk, dus verspreidden we in eerste instantie simpelweg wat ideeën. Uit alle hoeken vulden mensen ons aan, omdat ze via-via over onze plannen hadden gehoord. De een had een berg oude vrachtwagenonderdelen of opgezette eenden op de kop getikt, een ander kon stalen constructies lassen. Noem maar op. Zo ontstond een enorme hoeveelheid materiaal. […] Met drie man tekenden we uiteindelijk de complexe constructie van een labyrint uit. Belangrijk daarbij was ook de ontwikkeling van een dramatische en theatrale lijn: het verspreidden van symbolen en kruiselingse verwijzingen die de zoektocht door het labyrint zowel onoverzichtelijk maken als richting geven.”

"Das PERISTAL SINGUM" door Malu Peeters
(Bovenstaand fragment is een associatieve audiocollage op basis van mijn herinneringen aan Das PERISTAL SINGUM labyrint. Compositie met dank aan fragmenten van Karmanoia, Heiner Goebbels, e.a.)

Overal zitten speakers onzichtbaar ingebouwd. Sommige ruimtes werken met sensoren die licht en geluid aansturen. Vloeren klappen plotseling om, via een glijbaan val je in een enorm stalen ei waar je na lange omwegen telkens weer opnieuw in blijkt uit te komen. Je kruipt door scheve gangen, achter piepkleine deurtjes klinken sirenes en geschreeuw, je dwaalt af in een glazen koker waar het koud en vochtig is, een tekening aan de muur geeft tegenstrijdige aanwijzingen en plotseling wordt alles donker…

“Landschaft der durch die Luft wehenden Gedanken”

Karmanoia: “We bouwen inmiddels alweer 10 jaar labyrinten (Een eerder labyrint van Karmanoia bevond zich in een kraakpand in Neuköln, dat helaas in juni 2009 werd gesloopt, -red.) en als het aan ons ligt blijven we dat doen, ook buiten Duitsland. Das PERISTAL SINGUM noemen we nu ‘af’, maar we zullen altijd kleine dingen blijven veranderen en aanvullen. […] Een deel van de groep smeedt op dit moment plannen voor een nieuw labyrint in Buenos Aires. Het maakt ons niet uit waar we werken, als we maar voldoende kunnen eten en een dak boven ons hoofd hebben. Dus als er iemand met een stuk bos in Rusland op de proppen komt: Na klar, dann schaffen wir es da!”

De aantrekkingskracht van de angst
Het labyrint of doolhof is al duizenden jaren een 'fysiek' symbool van de menselijke levensloop of spirituele queeste. Gedurende de 18e eeuw won het labyrint opnieuw aan populariteit, vanuit het (Romantische) verlangen van de mens - tijdelijk - de controle uit handen te geven en fysiek angst te beleven. Op de onbekende paden van het labyrint raak je overgeleverd aan primitieve reflexen en instincten: al je zintuigen op scherp.

Hoewel sommige labyrinten, zoals bijvoorbeeld in bepaalde tuinen van Engelse kastelen, meer gericht zijn op het afleggen van een onbekende weg en het pure alleen zijn (alleen kun je je immers niet meer verhouden tot een ander en ben je daadwerkelijk op jezelf teruggeworpen), daagt het labyrint van Karmanoia de bezoeker uit via alle zintuigen de persoonlijke grenzen van de angst op te zoeken. Das PERISTAL SINGUM is belevingstheater tot in het maximale, een volledig gecontroleerde beleving die je voor even alle controle uit handen neemt.

Ik heb ruim 1,5 uur gedwaald door de surrealistische ruimtes van Karmanoia’s labyrint. De overdaad aan lichamelijke en geestelijke indrukken nam mijn rationele denken over en stuurde me op een angstaanjagend realistische trip door een absurde nachtmerrie. En elke seconde was volkomen echt.

___________
Das PERISTAL SINGUM van Karmanoia bevindt zich op de Markgrafendamm 1, in Berlijn (Treptow), achterin club Salon Zur Wilden Renate. Het labyrint is geopend van woensdag t/m zaterdag van 18u tot ca. middernacht. Vanwege het feit dat je geruime tijd volkomen alleen in het labyrint moet kunnen ronddwalen, wordt per avond slechts een beperkt aantal bezoekers tot het labyrint toegelaten. Toegang: 10 euro.

De mensen achter Karmanoia houden ervan onvindbaar en onbereikbaar voor contact te zijn. Voor meer informatie of een routebeschrijving kun je daarom mailen naar: malu@hardhoofd.com.

www.karmanoia.de
http://www.myspace.com/karmanoia
www.renate.cc

Malu

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer