Zowel theatermakers als toeschouwers lijken deze zomer de diepgang enigszins uit de weg te gaan. Het baart Roos zorgen en ze betoogt dan ook: wees geen poffertje in een zweefmolen." /> Zowel theatermakers als toeschouwers lijken deze zomer de diepgang enigszins uit de weg te gaan. Het baart Roos zorgen en ze betoogt dan ook: wees geen poffertje in een zweefmolen." />
nieuwsbrief
Asset 14

Geluk is niet leuk

Geluk is niet leuk, staat op het bordje te lezen dat Eline Kuppens vol overtuiging in de Terschellingse duinen plant. Het is een verhelderende boodschap om voor je kiezen te krijgen op Oerol dit jaar. Want het lijkt wel alsof een festival als Oerol vooral leuk is. Het getuigt dan ook van lef als theatermakers niet leuk willen zijn.

Mail

Nog geen drie weken geleden, voor ik naar Oerol afreisde, schreef ik een TIP waarin ik dit jaarlijkse Terschellinger theaterfestijn met ziel en zaligheid verdedigde. Ondanks de intellectueel verantwoorde, biologische rosé drinkende Randstadbewoners die tien dagen lang het eiland overnemen. Ondanks die 'goh, wat bijzonder' zeggende en Birkenstock dragende types, waar ik er zonder twijfel één van ben, zijn er prachtige dingen te zien, horen en ruiken. Een wolk, een pier of een varken: tijdens Oerol versmelten realiteit en theater soms op wonderlijke wijze. Vervolgens zette ik optimistisch voet aan wal en fietste vol goede moed, met wind mee en wind tegen, het eiland op en neer. Maar ondanks de prachtige voorstellingen die ik ook dit jaar weer zag, ondanks het geluid van de zee en de geur van het bos, stemde Oerol mij dit jaar toch ook pessimistisch.

Want het leek soms wel alsof ik afwisselend op de Libelle Zomerweek, een popfestival en een seniorenwandelvereniging stond in plaats van op een eigenzinnig theaterfestival. Niet alleen de geverfde kapsels, dronken jongeren en afritsbroeken zorgden hiervoor, maar vooral ook het gemak waarmee men de voorstellingen afstrompelde.

En ik was niet de enige. Ook Wouter Hillaert, recensent van de Vlaamse krant De Standaard maakt zich zorgen. In de Oerol krant van donderdag 17 juni kondigde hij een verbod af op het woordje 'leuk'. Na afloop, of zelfs al tijdens een voorstelling hoor je niets anders dan ge-leuk, terwijl theater meer zou moeten zijn dan leuk. Want als theatervoorstellingen niet meer zijn dan een leuke attractie verliezen we het in de strijd om subsidie, schreef hij bezorgd. 'Leuk is per definitie alles waarvoor een publiek bereid is te betalen. Daar heb je geen subsidies voor nodig, repliceert de VVD simpelweg.'. Maar zoals hij ook schreef: sommige voorstellingen waren ook niet zoveel meer dan slechts leuk. Is dat zorgelijk? Misschien, maar het is wellicht een te simpele conclusie. Nog zorgelijker vind ik dat het publiek niet verder leek te willen kijken dan leuk. De respons van het publiek bestond vaak uit niet meer dan 'Oh wat leuk' of 'Aah wat gek!'. En dan worden voorstellingen wel erg makkelijk gereduceerd tot 'leuk', 'grappig' of 'gek', ook als de makers meer willen vertellen.

Onder de naam OPMAAT liet de werkplaats van Oerol dit jaar een programma van tien korte voorstellingen zien, als opmaat voor een volledige voorstelling volgend jaar. Dat leverde prille en experimentele maar vooral ook bijzonder goede presentaties. Want hoewel hun ideeën niet zo hapklaar waren als de meeste festivalvoorstellingen, dwongen ze het publiek verder te kijken dan 'leuk'. Het zorgde voor ongemakkelijk gelach en geschuif toen Eline Kuppens en Nico Boon in een prachtig eindbeeld hun kleren uitgooiden. Hun voorstelling Mens 1,2 , 'een tableaux vivant in verschillende scènes', is als een puzzel die je toch wil proberen op te lossen. Ook het werk van Peerke Malschaert en Barbara Knapper laat zich niet makkelijk vangen. Samen met muzikant Aart Strootman maakten Knapper&Malschaert een fascinerende voorstelling. Zonder veel pretenties maar met niet minder overtuigingskracht gaven zij hun kijk op de mens in zijn omgeving. In Mag ik nog wat langer blijven? deinsden ze niet terug voor abstractie, en dat getuigt van lef.

Theaterfestivals lijken hun voorstellingen steeds meer als leuke, hapklare stukjes te presenteren. Niet te zwaar, niet te lang, laten we het vooral leuk hebben en neem er vooral een drankje bij. Op De Parade ging het publiek al eerder liever voor poffertjes en de zweefmolen dan voor theater en die trend lijkt nu ook Terschelling te hebben bereikt. Maar wat klink ik nu ineens verbitterd. Dat is niet nodig, want er zijn komende zomer veel mooie dingen te zien. Mijn tip: laat je verrassen door de jonge en talentvolle makers die Nederland en België kent, die het lef hebben om niet leuk te zijn. Bewaar het muziekpodium, de attracties en de bar voor het allerlaatst, die zijn immers op ieder festival al te vinden.

Het ITS Festival, voor jonge en/of studerende theatermakers en dansers is net afgelopen, maar komende tijd zijn er onder andere op de volgende festivals interessante voorstellingen te zien van jonge makers:

De Parade staat vanaf 2 juli in Den Haag, en reist daarna nog naar Utrecht en Amsterdam.
www.deparade.nl

Over het IJ Festival is een festival voor (locatie)theater van 1 t/m 11 juli op en rond de NDSM-werf in Amsterdam.
www.overhetij.nl

Karavaan is een reizend festival door Noord-Holland, van 3 t/m 25 juli.
www.karavaan.nl

Festival Boulevardheeft een uitgebreide programmering van theater, dans en muziek, van 6 t/m 15 augustus in Den Bosch.
www.festivalboulevard.nl

Noorderzon is een interdisciplinair festival in Groningen, voor muziek, performance, dans, mime en theater. Van 19 t/m 29 augustus.
www.noorderzon.nl

Zeeland Nazomerfestival brengt van 24 augustus t/m 4 september theater op vele plekken in Zeeland.
www.theaterzeelandia.nl

Roos Euwe

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer