nieuwsbrief
Asset 14

Stories We Tell

Stories We Tell gaat over de familieverhalen van het gezin van documentairemaakster Sarah Polley en over de pijnlijke gebeurtenissen die daar achter zitten. Rutger, Sanne en Philip keken en leefden mee.

Mail

Sanne: Ik heb vanaf een bepaald moment bijna alleen maar gehuild terwijl ik naar deze film zat te kijken, en dat heb ik echt niet zo heel snel.

Rutger: Ik ook. En mijn vriendin ook een beetje, terwijl die alleen de tweede helft had gezien.

Sanne: De laatste keer was bij die Edith Piaf-film, maar toen zat ik vrij dronken in de bioscoop met mijn moeder en mijn zusje, en we staken elkaar aan.

Philip: Bij de introductie van Michael, de vader, kreeg ik al een brok in mijn keel. Prachtig begin van de film. Hoe alle spelers, de familie, de vrienden, de kennissen, neergezet werden in huiselijke omgeving en hen de opdracht werd gegeven herinneringen op te halen aan Diane - de moeder, de vrouw, de minnares.

Rutger: Ik vond die off camera-eerlijkheid heel sterk. Polley liet zien hoe ze te werk ging, de maakster was zichtbaar, dat kon natuurlijk ook niet anders. Dat citaat van Margaret Atwood (de Canadese schrijver, alle aankleding was Canadees, ook wel eens leuk) vatte de film mooi samen: "When you are in the middle of a story it isn't a story at all, but only a confusion; a dark roaring, a blindness, a wreckage of shattered glass and splintered wood; like a house in a whirlwind, or else a boat crushed by the icebergs or swept over the rapids, and all aboard powerless to stop it. It's only afterwards that it becomes anything like a story at all. When you are telling it, to yourself or to someone else." Met de muziek van Bon Iver (ook Canadees) eronder.

Philip: Ze deed dat goed, die verwarring. Halverwege de film begon ik me te ergeren aan de vorm, aan de volgorde. Aan die archiefbeelden, die iets van argwaan wekken. En terecht, zo blijkt. Het is allemaal case-in-point.

Sanne: Oh, ik kan daar juist altijd heel erg in meegaan. Maar ik ben zo iemand die zelfs bij een aflevering van Hercule Poirot of Baantjer aan het einde nog denkt: “Hé?!” Weinig opmerkzaam, kun je het ook noemen.

Rutger: Een verhaal hoeft toch niet chronologisch te zijn? Zo is een gesprek toch ook niet altijd?

Philip: Precies. Een gesprek gaat van de hak op de tak, deze film ook. En dat is - zeker gezien het feit dat documentaires vaak graag zaken uitkauwen - even wennen. Als Polley uiteindelijk zelf uitlegt waarom ze deze film wilde maken, vallen alle stukjes op zijn plaats. Het is een herinnering, een ode, fictie, een document, een studie naar familiegeschiedenissen.

Rutger: Ik ben altijd bang dat ik onvruchtbaar ben, maar als dat oké blijkt heb ik meteen een nieuwe neurose: ben ik wel de vader?

Sanne: Vergeet niet: ben ik wel echt het kind van mijn ouders?

Philip: Herkenbaar. Als donker kind van een soort van blanke ouders, met een soort van blanke broer. Als jongen werd me steeds gevraagd of ik niet geadopteerd was, vergelijkbaar met de grappen die Sarah en haar vader te verduren kregen. Dat vormt je onbedoeld wel.

Rutger: Maar weet je nu zeker dat je niet geadopteerd bent? DNA-test, alles? Zou ik toch maar even doen Philip.

Philip: Nou ja, als dat zo blijkt te zijn dan heb ik materiaal om zelf een film te maken. Ik weet nu hoe.

Sanne: Hahaha! Oh, sorry. Ik lijd zelf ook wel eens aan het koekoeksjong-syndroom, al is het maar omdat niemand in mijn familie zo’n lastpak is als ik. Zeker als kind is het heel natuurlijk om dan te denken: ik hoor niet bij jullie. Maar goed, dat Friese DNA is zo hardnekkig dat we allemaal wel als twee druppels water op elkaar lijken. Dus die vlieger gaat niet op.

Rutger: Ik was toevallig deze This American Life-aflevering aan het luisteren, over twee meisjes die als baby in het ziekenhuis verwisseld raken en in totaal verschillende gezinnen terechtkomen, en daar dan ook altijd een beetje het buitenbeentje zijn. Soms klopt het dus wel. Mijn moeder dacht altijd dat ze eigenlijk een prinses was, gestald bij gewone mensen door een koning, die haar op een dag zou komen halen.

Philip: En wanneer is je moeder die gedachte ontgroeid? Of hoopt ze stiekem nog steeds dat een prins haar van je vader schaakt?

Rutger: Even dimmen nou Montnor, je hebt het wel over mijn moeder hier…

Philip: Ik wil maar zeggen... In de film zie je hoe moeilijk het is om iemand te doorgronden. Iedereen herinnert zich Diane op een andere manier.

Rutger: Ze was een soort moderne madame Bovary, altijd hopend op meer avontuur, echte romantiek.

Sanne: Ze was volgens mij gewoon een heel leuk wijf. Is een vrouw meteen een Madame Bovary als ze een keer vreemdgaat, omdat haar man denkt dat orale seks "iets wat ze in Frankrijk doen” is?

Rutger: Daar gaan we weer met het feministische verdedigingsmechanisme! Kunnen we nou eens één filmtrialoog zonder dat boze gender-gedoe doen?

Philip: Ik zal maar niet zeggen dat ik Diane hysterisch vond. In eerste instantie in ieder geval. Ik vond haar uiteindelijk vooral tragisch. Een van de zussen vertelde dat ze heel gelukkig was voor haar moeder toen ze zich realiseerde dat ze een relatie had met Harry: “But, you know, I kind of think Dad really was the one she was in love with and he just wasn’t an option. So I’m really glad she was loved. Though I’m not sure she was loved by the person she really wanted to be loved by.”. Ze was verliefd op Michael, maar hij kon haar niet de liefde geven die ze nodig had, dus zocht ze die elders, bij Harry. Ondertussen hield ze wel haar rug recht voor Michael en hun kinderen.

Rutger: Ja, dat is ook nog een ding: soms zijn affaires goed. Ik heb het gevoel alsof dat vroeger meer geaccepteerd werd dan nu. We streven nu naar meer monogamie dan ooit.

Sanne: Een pathetisch vreemdgaande ex van mij noemde dat het 'nieuwe puritanisme'.

Rutger: Ik neem aan dat jij het niet met hem eens was.

Sanne: Nee, ik heb hem toen geloof ik geslagen.

Rutger: Ach, iedereen verzint zijn eigen waarheid om zijn daden te rechtvaardigen.

Sanne: Harry, Dianes minnaar, vindt dat er maar één waarheid is; hij is niet voor niets een ouwe marxist. Hij is het eigenlijk niet eens met het concept van de film, en zegt tegen Sarah: “The crucial function of art is to tell the truth.”

Philip: En dat idee haalt Sarah direct onderuit, toch? Door het hele maakproces van de film te tonen. Dat vond ik ergens wrang voor Harry. Vooral omdat het in die fase van de film voelde alsof je een kant moest kiezen: of voor Michael, de man die haar heeft opgevoed, of Harry, haar biologische vader.

Sanne: Maar eigenlijk zijn ze allebei lief en leuk. Er zijn geen bad guys in deze film.

Rutger: Nee, en dan blijkt ook nog dat al die nostalgische jaren zeventig-beelden niet echt zijn. Kunst vertelt niet ‘de’ waarheid, maar een verzameling van persoonlijke waarheden. Dat was wrang voor die arme Harry, maar hij had het mis. Zijn eigen romance met Diane bewijst al dat het leven chaos is, en nooit in elkaar valt op de manier die je vroeger verwachtte. Maar dat is ook zo mooi eraan.

Sanne: Michael citeerde Pablo Neruda: “Love is so short, forgetting so long.”

Redactie

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer