Jongeren lijken hedonistisch en onverschillig, maar dat is niet waar. Drie nieuwe theatervoorstellingen laten zien dat engagement inmiddels ook andere vormen kent dan leuzen scanderen. " /> Jongeren lijken hedonistisch en onverschillig, maar dat is niet waar. Drie nieuwe theatervoorstellingen laten zien dat engagement inmiddels ook andere vormen kent dan leuzen scanderen. " />
Asset 14

En de moraal van het verhaal...

Jongeren zijn de laatste tien jaar in toenemende mate gefascineerd geraakt door uiterlijk, status, gemak, kicks en geld. Hedonisme en individualisme nemen toe, de belangstelling voor maatschappij en milieu neemt af.
Volgens nieuw onderzoek is het slecht gesteld met de huidige generatie jongeren in Nederland. In plaats van ons zorgen te maken over onze toekomst, de politiek of het klimaat kopen we liever een iPod. In plaats van ouderwetsche aktie houden we ons liever bezig met onze vrienden op Facebook. Maar zijn we echt zo lui en onverschillig?

Kritiek op de jeugd van tegenwoordig is natuurlijk al zo oud als de mensheid zelf. Altijd is er genoeg reden tot zorg over het gedrag van de roekeloze jongelingen. Egoïstisch, hedonistisch en zonder moraal; het zijn de bekende verschijnselen. Iedere generatie geeft weer een aanleiding voor scepsis, groeit op, om zich vervolgens weer zorgen te maken over de jongere generatie. Maar nu maakt de jeugd het wel heel bont. Volgens de sociologen Frits Spangenberg en Martijn Lampert zijn de huidige jongeren te hedonistisch en egoïstisch geworden. In het onlangs verschenen boek De Grenzeloze Generatie brengen ze de waarden van de Nederlandse jongeren tussen 15 en 23 jaar in kaart. Uiterlijk, geld, en status scoren volgens hen duizelingwekkend hoog, terwijl politiek, maatschappij en milieu niet belangrijk worden gevonden. Volgens de onderzoekers is de uitkomst het bewijs van de opmars van de zelfgenoegzaamheid en excessief individualisme.

Ook dit horen we natuurlijk niet voor het eerst. De stijgende welvaart en snelle ontzuiling zorgde al eerder voor losgeslagen generaties. Zo kennen we al Generatie X (geboren tussen 1960 en 1975) en Generatie Y (geboren tussen 1975 en 1990). Ook deze generaties werden verweten egocentrisch en niet idealistisch te zijn. Die trend heeft zich volgens de onderzoekers doorgezet in de huidige grenzeloze generatie, ook wel Generatie Z genoemd.

Het lijkt wel of er sinds de babyboomers geen generatie meer echt idealistisch is geweest. De protestgeneratie ging de straat op, voerde actie en maakte geëngageerde kunst. Ze stond voor een wereld met minder autoriteit en meer zeggenschap op school, in de politiek en in eigen buik. Vergeleken met de grote demonstraties tegen kernwapens en de universiteitsbezettingen van toen, zijn de acties van afgelopen jaren weinig indrukwekkend. Zo kun je gemakkelijk concluderen dat alle jongeren lui, gezapig en ongeïnteresseerd zijn. Maar dat is onterecht. Het lijkt zo omdat de protestgeneratie de norm voor engagement heeft bepaald. Maar de jongere generatie doet het anders. Het verschil in aanpak is duidelijk te zien bij een aantal jonge, geëngageerde theatermakers.

Deze maand zijn er drie nieuwe voorstellingen in première gegaan, van theatermakers die zich bezighouden met de maatschappij. De eerste is Mightysociety7 van Eric de Vroedt, een voorstelling over de vergrijzing. De Vroedt gaf zichzelf de opdracht om Nederland vast te leggen in tien verschillende voorstellingen. Geen klassiekers of kunst om de kunst maar nieuw geëngageerd theater over brandende actuele kwesties, is op de site te lezen. Nadat onder andere populisme, zelfmoordterrorisme en de oorlog in Afghanistan aan bod kwamen is het nu tijd voor nummer zeven. Bovendien is Mightysociety een uitgebreid evenement met behalve de voorstelling ook een magazine, debatten, films en meer.

Ook de groep Wunderbaum houdt zich bezig met de maatschappij. In hun vorige project Venlo vestigde de groep zich wekenlang in Venlo om op onderzoek uit te gaan naar de stand van zaken in de stad van Geert Wilders. Bovendien betrokken ze lokale bewoners in de theatervoorstelling. Wunderbaum verwijst naar de politieke realiteit, door de locatie waar ze spelen en door hun teksten. De nieuwste locatievoorstelling Railgourmet is speciaal voor Wunderbaum geschreven door de jonge Vlaamse schrijfster Annelies Verbeke en gaat over geluk, onthechting en misantropie in onze chaotische maatschappij.

De werkwijze van deze verschillende theatermakers doet denken aan groepen uit de jaren '70, zoals Het Werkteater, Proloog en Sater. Actuele thema's waren de basis voor hun voorstellingen. Net als Eric de Vroedt nu, maakte ook Het Werkteater in 1974 een beroemde voorstelling over ouderdom. Net als Wunderbaum trok Het Werkteater het land in om inspiratie op te doen. En net als de groepen Proloog en Sater schrijven de jonge theatermakers vaak hun eigen teksten.

Maar er is een belangrijk verschil tussen de groepen van de protestgeneratie en de huidige generatie van geëngageerde theatermakers. De babyboomers die in de jaren '70 politiek theater maakten hadden een missie. Ze wilden vastgeroeste denkbeelden loswringen en het publiek overtuigen van nieuwe ideeën. Het was vaak theater met kritiek en een boodschap, op het moralistische af. De huidige generatie theatermakers heeft geen idealistische boodschap die ze het publiek willen meegeven. Uit de voorstellingen spreekt geen duidelijk standpunt en de teksten bevatten vaak een flinke dosis relativering en humor.

Die houding is ook typerend voor theatermaakster en twintiger Sanne Vogel. Voor haar is de verlammende vertwijfeling het probleem van onze generatie. De twijfel die toeslaat als je niet meer weet of je het goed kan doen, als je het te druk hebt om te demonstreren maar toch idealen hebt. Haar nieuwe toneelstuk Late Avond Idealen gaat over de tegenstrijdigheid van goede bedoelingen en tegelijkertijd de realiteit van de een luxe maatschappij. Een huis vol spaarlampen, die je toch aanlaat omdat de cavia anders in het donker zit. Toch heeft Sanne Vogel geen politieke missie. Liever dan een moralistische boodschap over een betere wereld, laat ze de twijfels zien waar we mee worstelen.

Dat betekent niet dat deze makers geen politieke ideeën hebben. De voorstellingen van Eric de Vroedt, Wunderbaum en Sanne Vogel laten zien dat er geen kant-en-klaar antwoord is op de problemen die ze ons voorleggen. Geen communisme, geen flowerpower, geen religie, maar al helemaal geen onverschilligheid. Het enige waar ze tot oproepen is zelfreflectie. Als het pas engagement heet wanneer we leuzen scanderen, dan wordt het tijd dat we die regel afschaffen. Politieke en maatschappelijke betrokkenheid kent inmiddels vele vormen. Dus neem komende tijd eens een kijkje voor geëngageerd theater zonder moralisme.

Mail

Roos Euwe

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer