Asset 14

Een gesprek met Kronos Quartet

Het wereldberoemde Kronos Quartet is dit jaar artist in residence in het Holland Festival met twee concerten, een workshop/talkshow en een Listening Party. Vincent Kouters had een gesprek met David Harrington, oprichter en eerste violist van het strijkkwartet.

Het Kronos Quartet is een van de bekendste en meest gevraagde strijkkwartetten ter wereld. De helft van het jaar zijn jullie op tournee. Nog geen behoefte om het rustiger aan te doen?
‘Ik hou ervan om in San Francisco te zijn, bij mijn familie, mijn kinderen en kleinkinderen, en ik hou ervan om hier in onze repetitieruimte te zijn. Maar er is niets zo opwindend als muziek spelen voor mensen over de hele wereld. Om naar verschillende steden en culturen te gaan en muzikanten, componisten en publiek te kunnen ontmoeten. Voor mij zijn die ontmoetingen heel belangrijk. Ik spendeer een groot deel van mijn leven aan het ontdekken van nieuwe muziek. Ook als ik thuis ben. Dan probeer ik via YouTube en het internet zo veel mogelijk in contact te blijven met muzikanten en muziek uit iedere uithoek van de muzikale wereld.’

Het Kronos Quartet is dit jaar artist in residence op het Holland Festival. Waarom?
‘Een van de kwaliteiten van het Holland Festival is dat het het Hólland Festival is. Zoveel creativiteit bij elkaar op één plek en in één maand, dat moeten jullie koesteren. Hier in de Verenigde Staten hebben we niets wat daar op lijkt. The American Festival bestaat niet. Het zal hier ook nooit komen, daarvoor is ons land te verdeeld. Dat Kronos op het Holland Festival staat, is geweldig en daarom hebben we besloten om niet alleen concerten te geven maar er een complete residency van te maken: met coachings, een listening party en publieke discussies en praatjes. Voor mij zijn die andere activiteiten geen randprogrammering maar een integraal onderdeel van wat Kronos al jaren doet. Andere kwartetten begeleiden en onze kennis doorgeven is een essentieel onderdeel van ons werk. In de ruim veertig jaar dat Kronos nu bestaat hebben we onnoemelijk veel kennis en ervaring vergaard over het werk van de componisten waar we mee werken. Die willen we graag uitdragen. Daarom zijn we nu begonnen met Fifty for the Future: The Kronos Learning Repertoire. Holland Festival is een van partners die dit project mogelijk maakt.’

The American Festival bestaat niet. Het zal hier ook nooit komen, daarvoor is ons land te verdeeld.

In de komende vijf jaar laat Kronos Quartet vijftig nieuwe werken voor strijkkwartet schrijven, door componisten van over de hele wereld. Vijfentwintig mannen en vijfentwintig vrouwen. Waarom is dat belangrijk voor jullie?
‘Toen ik Kronos in 1973 begon, kende ik niet één vrouwelijke componist. Niet één. Ik kende geen enkele componist uit Azië, evenmin uit Zuid-Amerika. Afrikaanse strijkkwartetmuziek bestond gewoon niet. Al deze dingen zijn nu een integraal onderdeel van ons werk. Ik ben er trots op dat er nu een gelijk aantal mannen en vrouwen composities schrijft voor Kronos. Ontzettend blij was ik met het allereerste werk dat we vorig jaar voor Fifty for the Future ontvingen, van Fodé Lassana Diabaté uit Mali. Wat een geweldig stuk. Ik heb al vier jonge groepen gehoord die het speelden en het blijft fantastisch klinken. En dan hebben we nog Aleksandra Vrebalov, Wu Man, Garth Knox en binnenkort spelen we de première van Tanya Tagaqs nieuwe werk. Ik vind het bijzonder dat we in deze barre tijden van klimaatverandering en Donald Trump ook iets positiefs kunnen vieren, zoals de ontwikkelingen in de wereld van de strijkkwartetmuziek. Een andere reden voor Fifty for the Future is meer praktisch van aard. Heel vaak worden wij door festivals en scholen gevraagd om kwartetten te coachen en telkens blijkt dat de muzikanten niet of nauwelijks toegang hebben tot partituren en andere informatie over de stukken die ze willen spelen. De toegankelijkheid van veel werk voor strijkkwartet was zo slecht dat we besloten om dit probleem eigenhandig op te lossen. Alle vijftig stukken voor Fifty for the Future staan straks op onze website, met complete partituren, opnames van hoe wij de stukken spelen en allerlei achtergrondinformatie van en over de componisten. Het is bedoeld als de ideale ingang tot onze muziek, en alles is voor iedereen gratis te downloaden. De eerste vijf stukken zijn sinds april beschikbaar. Je kan morgen beginnen met spelen als je wilt. Succes daarmee trouwens, want sommige van die stukken zijn nogal een uitdaging, kan ik je vertellen.’
Fifty for the Future - Kronos Quartet in Las Vegas © Erik KabikEnkele van deze nieuwe stukken spelen jullie tijdens de concerten in het Holland Festival. Zoals de wereldpremière van Play van Merlijn Twaalfhoven, een van de componisten in Fifty for the Future. Waarvan ken je hem?
‘Een jaar of zes geleden sprak ik Merlijn na een concert en sindsdien hebben we contact gehouden. Ik ben erg onder de indruk van zijn muzikale ideeën en zijn gedachten over wat een concert of een muzikale ervaring zou moeten zijn. Hij denkt na over het sociale aspect van muziek, dat is bijzonder. Ik kan niet wachten hem weer te zien in Amsterdam.’

Je kan morgen beginnen met spelen als je wilt. Succes daarmee trouwens, want sommige van die stukken zijn nogal een uitdaging, kan ik je vertellen.

Ook bijzonder is de wereldpremière van The Lost Border Dances, een stuk van Yannis Kyriakides, speciaal geschreven voor Kronos Quartet én Ragazze Quartet.
‘Het Ragazze Quartet leerde ik enkele jaren terug kennen tijdens een workshop in Carnegie Hall in New York. Sindsdien volg ik ze. Het idee ontstond om voor het concert in het Muziekgebouw aan ’t IJ een octet te vormen. Dit wordt voor Kronos de eerste keer dat we samen met een ander kwartet op het podium staan. Tot nu toe was dat niet mogelijk, omdat er bij mijn weten geen muziek voor strijkoctet bestond. Dus moesten we eerst iets laten schrijven. Het Holland Festival en het Ragazze Quartet stelden voor om Yannis Kyriakides te vragen. Ik luisterde naar zijn muziek en dacht: dit is fantastisch. Hoe komt het dat ik nog niet eerder van hem heb gehoord?’

Het Ragazze Quartet is daarnaast een van de vier kwartetten die door Kronos gecoacht worden tijdens de voor publiek toegankelijke Kronossessies in het Tolhuistuin. Samen met drie kwartetten van de Nederlandse StrijkKwartet Academie, waaronder het Ebonit Saxofoon Kwartet. Saxofoon?
‘Geweldig. Dit is niet de eerste keer dat ik een saxofoonkwartet coach. Het is ontzettend cool om blazers als strijkers te laten klinken. En leerzaam ook, de technieken van een blazer zijn heel interessant en die kunnen we weer toepassen in onze eigen manier van spelen. Bovendien kan ik niet wachten om het stuk van Fodé Lassana Diabaté gespeeld te horen door een saxofoonkwartet.’

Gebeurt het na ruim veertig jaar Kronos nog vaak dat je iets nieuws leert?
‘Leren is dagelijkse kost. Gisteren hadden we onze eerste repetitie van het nieuwe stuk dat Tanja Tagaq voor ons schreef. Daarin moeten we onze strijkstokken laten klinken alsof ze ademen. Ze moeten zo klinken alsof ze daadwerkelijk ademen. Voor haar, als zangeres, is dat geluid niks nieuws, maar voor ons wel. We gebruiken een live-opname van haar als partituur. Nu moeten we gaan uitzoeken hoe we deze geluiden gaan noteren en vertalen naar een klank die wij uit onze instrumenten kunnen krijgen.’

Onze bossen worden door deze kevers opgevreten dankzij de opwarming van de aarde.
Verontrustend vind ik dat.

Een andere activiteit tijdens het Holland Festival is een listening party in de Stadsschouwburg. Wat ga je draaien?
‘Ik wil de mensen niet de indruk geven dat ik een dj ben. Ik ga gewoon wat plaatjes draaien. Ik wil muziek laten horen die mij beïnvloed heeft en die het Kronos Quartet verder heeft gebracht. Ik wil niet gelijk alles weggeven nu, maar laten we zeggen: muziek van Under The Ocean en een bizarre opname die ik heb van kevers die een boom opvreten in het zuidwesten van Amerika. Een angstaanjagend geluid. Onze bossen worden door deze kevers opgevreten dankzij de opwarming van de aarde. Verontrustend vind ik dat. Misschien draai ik ook iets uit Black Angels van George Crumb. Toen ik dat stuk hoorde in de zomer van 1973 gooide het mijn leven compleet overhoop. Black Angels is de reden dat Kronos Quartet bestaat.’

Wat maakt het geluid van een strijkkwartet zo mooi?
‘Twee violen, een altviool en een cello. Haydn heeft dat geluid zijn leven lang onderzocht. Hij schreef zijn beste en meest persoonlijke stukken voor strijkkwartet. Het kwartet is mijn instrument geworden. Ik zie mezelf nauwelijks nog als een violist. Als ik denk aan muziek, dan hoor ik het geluid van een strijkkwartet. Ik zit nu in onze repetitieruimte en ik kijk uit over de stoelen en
lessenaars van Sunny, Hank en John. En het enige wat ik nu kan denken is: ik kan niet wachten om zo te repeteren, om met zijn vieren een stuk bij elkaar te brengen. Soms is het zwaar. Soms is het moeilijk. Maar ik hou ervan.’

Kan een strijkkwartet alles spelen?
‘Met een beetje hulp wel. Ik heb althans nog nooit iets gevonden dat ik wilde spelen, maar dat we niet bleken te kunnen spelen. Of het nu de muziek van de pygmeeën uit Centraal-Afrika is of de ongelofelijk vioolmuziek van Ram Narayan uit India. Met genoeg inventiviteit en hulp en studie kan het strijkkwartet zich oneindig lang opnieuw uitvinden.’

Mail

Holland Festival is een internationaal festival voor theater, muziek, dans, opera, film en beeldende kunsten. Het festival vindt sinds 1947 jaarlijks plaats in juni en wordt gehouden in Amsterdam.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar

Notice: Undefined variable: articleCount in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200503005100/public/content/themes/hardhoofd6/components/ctas/latest-posts.php on line 24
het laatste
10 jaar HH

10 jaar HH

Hard//hoofd is een vrije ruimte voor verbeelding en verhalen. Een niet-commercieel platform waar talent online en offline de ruimte krijgt om te experimenteren en zich te ontwikkelen. Het bestaan van zo’n plek is niet vanzelfsprekend. Sluit je daarom bij ons aan. We zijn bewust gratis toegankelijk en advertentievrij. Wij geloven dat nieuwe makers vooral een... Lees meer

Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer