nieuwsbrief
Asset 14

Brand

In een hete zomer wordt een volkstuinencomplex opgeschrikt door de komst van een onbekende man. Een verhaal in zeven delen. Deze week: Brand in het huis van de vreemdeling.

Mail

De nachtmerrie van Sunshine

Die nacht viel Sunshine in een onrustige slaap. Ze droomde dat ze rechtop zat in haar bed en naar buiten keek. Tegen de achtergrond van de zwarte hemel vloog een brandende reiger.
Ze hoorde stemmen, ging naar buiten en liep over de grindpaden van de tuinen naar waar de rook vandaan kwam. Daar was Nel Schenk in haar nachthemd, ze had haar ogen open maar leek Sunshine niet te zien. Haar vader was er, in boxershort en Jaap in een pyjama. Ze lachten en wezen naar brandende zonnebloemen. Het vuur klom langs de stengels omhoog, tot aan de bloemen zelf. Sunshine droomde dat de knoppen van de zonnebloemen naar beneden vielen, op het dak van het huisje van de vreemdeling en dat het dak ook begon te branden. Ze droomde dat ze de vreemdeling zag, dat hij naakt was en heen en weer liep voor het huis. Er waren flarden van stemmen, geschreeuw en geren over de grindpaden. Het eindigde met een enorme regenbui die de brand bluste en het roet over de muren en de meubels van het huisje spoelde. Het was een nachtmerrie, dat was zeker.

Illustratie: Bette Adriaanse

De volgende ochtens

De volgende ochtend was Avar erg vroeg op, misschien had hij wel helemaal niet geslapen. Hij zat aan de keukentafel, stond op, liep naar raam, keek naar buiten, ging weer zitten, stond weer op, liep naar de kamer van Sunshine, luisterde aan de deur of ze nog sliep en liep weer terug naar de keukentafel.
Nel Schenk zat op de grond naast haar bed met de gordijnen dicht. Ze schreef in haar dagboek. Op de televisie die voor haar bed stond speelde de herhaling van haar serie van de avond ervoor. Het geluid stond hard. Af en toe keek ze op van haar dagboek en volgde ze de serie geconcentreerd, daarna schreef ze weer verder.
In het huisje van Jaap brandden de lichten ook al. Hij zat voor de spiegel in zijn werkkamer. Zijn vingers gleden langs de plooien van zijn huid, over zijn slecht geschoren baard en zijn wenkbrauwen. Toen de deur kraakte schoot hij rechtop in zijn stoel omhoog en verborg de spiegel. Het was de wind maar, het stormde zo hard dat het door de kieren van de huisjes waaide. Het gras waaide plat tegen de grond, de bladeren aan de planten bogen onder de stromende regen. Het was alsof alle broeierigheid van de afgelopen dagen nu tot een ontlading kwam.
Buiten liep Peter over de grindpaden van de tuinen. Zijn kleren waren doorweekt, zijn haren plakten aan zijn voorhoofd. Hij liep snel, want hij had nieuws. Als eerste klopte hij aan bij het huisje van Avar en Sunshine. ‘Er is brand geweest in het huis van de vreemdeling,’ zei hij buiten adem. ‘En Jasper is terug!’

Jasper is terug

Het huisje van de vreemdeling stond zwartgeblakerd in de regen. Het leek op een schedel, door de twee zwarte gaten aan weerszijden van de deur, waar de ramen hadden gezeten. Er zat een gat in het dak en binnen was alles doorweekt en zwart van het roet.
Jasper reed door de platgebrande tuin naar het huisje van de vreemdeling, wat dus eigenlijk zijn huisje was. Hij was terug en zag er uit zoals hij er altijd uit had gezien, voordat hij naar Canada was gegaan. Blond haar, een rozige gelaatskleur en een beetje te dik. Alleen zijn karretje was nieuw. Het was een soort overdekte rolstoel met een joystick, die met een laag zoemend geluid voor en achteruit ging. In het boodschappenrek van de kar lag het reglement van de tuinen. Boven Jaspers hoofd ging de storm gewoon door en een zware donderslag deed de grond trillen. Hij rolde met zijn kar over de drempel van het huis en reed recht op de vreemdeling af, die zijn doorweekte kleden van de muur aan het halen was. ‘Kees,’ zei hij, ‘je broer is er.’

Ik heb het niet gedaan

‘De voorzitter is terug,’ zei Jaap.
Hij, Nel Schenk en Avar stonden in de kantine. Ze stonden tussen met roet besmeurde schemerlampen, kleden, tafels en de halfgesmolten koffer van de vreemdeling; hij had alle spullen uit zijn huisje naar de kantine gesleept. Ze keken uit het raam naar buiten. Ondanks de onophoudelijke regen hield het huis niet op met smeulen. Er kwam een eindeloze dunne rookpluim vanaf.
‘Het schijnt dat de vreemdeling Jasper heeft gebeld na de brand,’ zei Jaap. ‘Het schijnt dat ze echt broers zijn.’
‘Ja,’ zei Nel Schenk. ‘Wel snel, uit Canada. ‘
‘Hij ziet er ook niet echt anders uit,’ zei Jaap.
‘Het schijnt dat hij een keer gezien is,’ zei Avar. ‘Bij de Caltexpomp.’
‘Eigenlijk kan je niet zomaar verdwijnen en dan weer terugkomen, zonder ook maar iets aan te kondigen,’ zei Nel Schenk.
‘En waar moet hij slapen,’ zei Jasper. ‘Ze kunnen daar niet z’n tweeën in.’
‘Misschien gaan ze alletwee wel weg,’ zei Avar hoopvol.
Ze keken naar Jasper en de vreemdeling die uit het verkoolde huisje kwamen.
‘Ik zelf had niet gedacht dat zo’n huisje zo makkelijk af zou branden. Ik bedoel, je zou toch denken dat het niet zo makkelijk gaat,’ zei Nel Schenk. Ze trok haar wollen sjaal dichter om zich heen.
Buiten stonden de vreemdeling en Jasper in de platgebrande tuin, op de plek waar voor de brand de zonnebloemen hadden gestaan. Ze keken naar de kantine.
‘Ik zie de gelijkenis nu ook ineens,’ zei Nel Schenk. ‘Het is iets in hun gelaatsuitdrukking. Iets wantrouwends. Alsof ze altijd op het punt staan iemand van iets te beschuldigen.’
‘Wij kunnen nergens van beschuldigd worden,’ zei Jaap luid. Zijn stem echode door de kantine. Het was stil in de kantine, alleen het geluid van de ventilator was te horen, die al dagen aanstond. Het was niet meer nodig nu, de benauwdheid had plaatsgemaakt voor de frisse geur van natgeregend gras. Boven de tuinen hing een lucht die zo donker was dat overdag de lichten aan moesten.
Nel Schenk stak een nieuwe sigaret op.
Buiten kwam Jasper de bosjes uitgereden. Op zijn schoot lagen twee lege jerrycans.
‘Maar mocht hij wel iemand willen beschuldigen, dan heb ik het niet gedaan,’ zei Jaap.
‘Wat?’ zei Avar.
‘Niks,’ zei Jaap.
Buiten hield Jasper de jerrycan omhoog in het licht.
‘Ik wilde alleen maar even zeggen dat jij wel blij zal zijn,’ zei Jaap. ‘Met de brand.’ Hij keek Avar niet aan. ‘Had jij het niet gisteravond nog over maatregelen, of iets dergelijks?’
‘Hij zei dat hij er wel begrip voor zou hebben als er maatregelen genomen zouden worden,’ zei Nel Schenk. Haar stem klonk hoog en zenuwachtig.
‘Dat moet jij zeggen,’ zei Avar.
‘Wat bedoel je daarmee?’ vroeg Nel Schenk scherp.
‘Helemaal niets,’ zei Avar. ‘Het viel me gewoon op dat jij bijna obsessief met de vreemdeling bezig was. Een beetje zoals iemand die de realiteit uit het oog verliest en tot alles in staat is.’
‘Tot alles in staat!’ zei Nel Schenk. ‘Ik ben juist het type dat helemaal nergens toe in staat is.’
Jaap en Avar zeiden niks. Regen sloeg hard op de ramen van de kantine.
‘Goh,’ zei Nel Schenk na een tijdje, haar keel schrapend. ‘Bewaarde jij niet een aantal jerrycans benzine in jouw schuur, Jaap?’
‘Is dat soms een misdaad?’ vroeg Jaap. ‘Het bewaren van benzine? Bewaren, dat is niet meer dan het nog niet weggooien van iets. Het aansteken, dat is de ware misdaad bij een brand.’
Avar spuugde op de grond. ‘Wat weten jullie nu eigenlijk van wat een misdaad is! Een duim die over het wieltje van een aansteker rolt, is dat een misdaad? Een achteloze beweging van een vinger?’
Hij schudde zijn hoofd.
‘Het mensenlichaam beweegt constant. Wij maken bewegingen zonder dat we het door hebben. Wij kunnen ons niet eens precies herinneren welke bewegingen we op een dag hebben gemaakt. En als zo’n beweging iets in gang zet, wat weer iets anders in gang zet, wat uiteindelijk een bepaald gevolg heeft, is dat dan niet gewoon de natuur, de loop der dingen? Leven en dood, moord en geboorte, regen en brand, dat zijn de dingen die nou eenmaal het leven maken!’
Avar hapte naar adem. Hij veegde zijn mondhoeken af met zijn mouw. Hij had een beetje geschreeuwd.
Nel Schenk en Jaap zeiden niets. Ze keken naar Sunshine, die in de deuropening van de kantine stond.
Met een rood hoofd wees ze naar Avar, Jaap en Nel. ‘Jullie hebben het gedaan,’ zei ze.
‘Nee,’ zei Avar. ‘Nee, nee, kleintje.’ Hij schudde zijn hoofd en maakte een sussend geluidje, hetzelfde geluidje dat hij ook maakte toen ze nog een baby was, toen ze een kleine baby was die boertjes moest laten en hulpeloos naar hem op keek vanuit de wieg. ‘Dat zouden wij nooit doen.’
Maar Sunshine liet zich niet sussen. Ze stampte van kwaadheid op de grond. ‘Jawel,’ gilde ze. ‘Ik heb het toch gezien. Ik heb alles gezien in mijn slaap.’ Met een ruk draaide ze zich om en rende naar buiten, de grindpaden op, naar haar huis naar haar kamer, waar ze de deur op slot draaide en die niet meer open deed, niet voor eten, niet voor Avar.

-

Bette Adriaanse is schrijfster en beeldend kunstenaar. Ze maakt tekeningen, schrijft fabels, verhalen, en heeft net haar eerste boek af. Ze publiceert in Engeland en Nederland. www.betteadriaanse.nl

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer