nieuwsbrief
Asset 14

Jaloers

Column: Jaloers

Zodra ik binnenkwam, voelde ik dat er iets anders was. ‘Hoi?’ zei ik terwijl ik mijn jas in het halletje uittrok, maar ik kreeg geen antwoord. In de woonkamer begreep ik waarom: ze luisterde naar Queen en stond te koken. ‘Hé schatje! Ik heb iets heel lekkers gemaakt’, zei ze en kuste me snel. Ik vertrouwde het voor geen cent. Mijn vriendin is lief, maar ook weer niet zo lief. En inderdaad bekende ze al snel: ‘Ik moet je iets vertellen’. Ze zette me in een stoel en drukte me een zak Pombär-chips in de hand – een schaamteloos omkoopmiddel waar ik ondanks mijn verontwaardiging direct uit begon te eten. ‘Ze hebben me een vaste column aangeboden’, bekende ze toen.

Mail

‘Wat? Is dat het? Dat is toch goed nieuws!’ ‘Ja’, lachte ze, ‘maar ik was bang dat je jaloers zou zijn. Jij wil al zo lang een column’. Ik grijnsde. ‘Een betaalde column!’ vulde ze snel aan. ‘Nou en! Dat staat toch los van elkaar? Ik ben vooral trots’, zei ik.

Trots is iets vreemds. Je kunt alleen trots zijn op mensen die dichtbij je staan, of waarmee je je identificeert. Ik kan niet verzuchten: ‘God, ik gloei van trots als ik Barack Obama zie speechen’. Het lijkt een genereuze emotie, maar in feite eigen je jezelf een deel van de prestatie toe. En op zich is daar niets mis mee. Het is beter dan afgunst.

Bij ons in de straat kijken mensen vaak met een schuin oog naar de bezittingen van de ander. ‘Ja, die hebben geld’, wordt er dan gezegd. Mijn buren zijn constant bang dat iemand zich beter voelt dan zij. En dat is niet zo moeilijk, want de meeste van hen zijn arbeidsongeschikt door jarenlang fysiek werk of een auto-ongeluk. Ze hebben schulden, ze hebben pijn. Geen wonder dat ze in eerste instantie wantrouwend waren toen wij hier kwamen wonen, met onze blakende koppen, onze beamer, en het vangnet van onze ouders. We moesten constant aantonen dat we niet arrogant zijn.

Pijn leidt tot afgunst. Primatoloog Frans de Waal voerde een grappig experiment uit met twee apen die verschillende beloningen kregen: een druif of een stuk komkommer. Al snel gooide de minder bedeelde aap woedend de komkommer naar de onderzoeker. Evolutionair gezien is deze emotie niet vreemd: ons hele wezen is erop gericht om onze omstandigheden te verbeteren.

De bezorgdheid van mijn vriendin was ook niet helemaal onterecht: hoewel het beter gaat, ben ik zeer vatbaar voor jaloezie. Tijdens periodes van persoonlijke tegenslag lijkt het alsof alle anderen wel krijgen wat ik wil, sterker nog: ik scroll zelf vrijwillig langs hun geluksfoto’s en triomfantelijke aankondigingen, tot ik me lekker klote voel. Ik moet steeds weer tegen mezelf zeggen dat het geluk van de ander niets met mij te maken heeft, dat ze bovendien net zo onzeker zijn als ik. Of zoals Louis CK zegt: ‘The only reason to look at the plate of the person sitting next to you, is to make sure they have enough’. Maar bij mijn vriendin heb ik nooit last gehad van jaloezie, ondanks het feit dat we allebei schrijven. Door die trots.

Daar schuilt misschien wel de crux. Jaloezie is alleen maar te stoppen door identificatie, door het gevoel dat we successen delen. Daar is patriottisme, onderling contact en zelfrelativering voor nodig: allerlei zaken waar progressieven een hekel aan hebben.

En toch, de buren en ik wonen niet voor niets in dezelfde straat. We zijn door de economische omstandigheden in elkaars armen geduwd en inmiddels is er sprake van een goede band. We hebben veel overeenkomsten: we zijn allemaal tegen de macht van grote banken, we werken het liefst zelfstandig, we houden van de zon, we hebben niets met buitenstaanders die niet echt iets willen opbouwen. De dag na de bekentenis van mijn vriendin deel ik het goede nieuws met overbuurman Patrick. ‘Gefeliciteerd!’ zegt hij meteen. Het was ongemakkelijk in het begin, maar inmiddels ben ik trots op onze buren – en zij op ons.

Foto: Edvard Munch, Jealousy

Rutger Lemm is schrijver, grappenmaker en scenarist. In 2015 verscheen zijn debuut, 'Een grootse mislukking'. Hij is een van de oprichters van Hard//hoofd.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer