nieuwsbrief
Asset 14

IJsbloemen

Column: IJsbloemen

Halverwege een etentje bij vrienden kwam het gesprek op de dood. Iedere leeftijd kent nu eenmaal zijn favoriete thema’s. Nadat we een aantal dierbare overledenen hadden behandeld, kwamen kwesties als reïncarnatie, euthanasie en donorregistratie ter tafel. Al babbelend gaven we elkaar de sla door en schonk de gastheer ons nog eens bij.

Mail

En terwijl de meningen en inzichten over elkaar heen buitelden, klopte een oude herinnering aan mijn deur - zo hard dat ik hem wel moest binnenlaten.

Ik zal een jaar of acht, negen geweest zijn. Het was winter en zo koud, dat de ijsbloemen al op de ramen hadden gestaan toen mijn vader me ’s avonds was komen instoppen. Ik had even geslapen maar nu lag ik al een tijdje wakker. Mijn kruik was gelukkig niet meer zo heet.

En ineens overviel het me, vanuit het niets: een verstikkende, peilloze angst, alsof ik ergens heel erg van geschrokken was. Maar er was niets gebeurd. Er was me alleen maar een woord ingevallen. Eerst lag ik nog heerlijk opgerold onder de dekens, en ineens was het woord er: dood. Of eigenlijk waren het twee woorden: ‘ik’ en ‘dood’. Tot dan toe had ‘dood’ alleen in verband gestaan met opa, oma en oom Jo. Het overweldigende besef dat ik zelf ook dood kon gaan, was in een flits tot me doorgedrongen en liet me niet meer los.

Ik hield het al snel niet meer uit en kroop uit bed - weg van het donker, de trap af naar de veilige huiskamer. Mijn moeder stond te strijken, mijn vader zat aan tafel de krant te lezen. Ze keken allebei op, zonder te schrikken, alsof ze het heel gewoon vonden dat ik daar stond te bibberen in mijn kikkerpyjama. Mijn vader legde zijn krant neer en klopte op zijn knie. Hij dacht waarschijnlijk dat ik ‘eng gedroomd’ had – de enige legitieme reden om halverwege de avond nog even bij ze aan tafel te komen zitten.

Maar ik had niet eng gedroomd, ik was zomaar bang geworden. Eenmaal op zijn knie probeerde ik het hem uit te leggen. Mijn moeder ging door met strijken, wetend dat mijn vader het enige juiste antwoord zou geven. ‘Lieverd,’ zei hij, terwijl hij over mijn bol streek, ‘maak je maar geen zorgen. Kinderen gaan niet dood, alleen oude mensen gaan dood. En ga nu maar lekker slapen’.

Het ploffen van een wijnkurk bracht me weer terug in het nu.

‘Laatst had ik ’s nachts zoiets raars’, klonk de stem van de gastvrouw. ‘Heel beangstigend. Ik lag al een tijdje wakker en ineens had ik een soort inzicht. Een glashelder besef: als ik straks doodga, is alles weg.’
Weer hoorde ik de echo van mijn vaders woorden - achteraf een liefdevolle leugen, maar wel een verbluffend heilzame. Geen godsdienst, goeroe of filosofie zou in mijn latere leven kunnen tippen aan de kracht van zijn troost.

We keken elkaar aan en zwegen. Haar man sloeg een arm om haar heen, zoals hij dat waarschijnlijk ook in die bewuste nacht had gedaan.

Liefde. Een ander antwoord was er niet op de dood.
Nu hoefden we ons er alleen nog maar mee te verzoenen.

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Rosanne van Leusden is illustrator, wonend en werkend in Amsterdam.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer