nieuwsbrief
Asset 14

Hardvochtig

Vanaf vandaag schrijft Koen Alfons elke twee weken een column voor Hard//hoofd, afgewisseld door Kasper van Royen.

Mail

Op het bankje van de bushalte Marco Polostraat zit een dame in een gele regenjas. Het is vierentwintig graden maar ze heeft de jas tot aan haar hals dichtgeritst. Haar kousen zijn afgezakt en ze leunt op een leeg boodschappenkarretje. Aan het karretje kleeft een uitgedroogd spinnenweb.

Als ik naast haar ga zitten, knijpt ze in mijn arm. Ze zegt dat ze op haar man wacht. Ik vraag of hij soms in de volgende bus zit. Ze knikt. ‘Hij is in Duitsland geweest. In een fabriek voor granaten. Daar kreeg ‘ie alleen maar soep te eten.’

'Dan zal ‘ie flink zijn afgevallen,' zeg ik. Ze knikt, haar blik wordt mistig. Ze probeert zich hem voor te stellen. Ik kijk op mijn horloge.

Toen ik net naar de stad was verhuisd, luisterde ik naar iedereen die mij aanklampte. Niet omdat ik de verhalen wilde horen maar omdat ik bang was. Door naar de mensen te luisteren hoopte ik het geweld te ontwijken.

Nu, jaren later, ben ik wijzer. Ik weet dat bedelen ook een baan is en dat het geweld doorgaans uitblijft. Dus onderbreek ik direct en vraag: 'Wil je geld?' Ik geef het nooit, behalve aan die ene straatgitarist die altijd tokkelend op me afloopt en vraagt: 'Meneer, een eurootje voor de blues?' Boven mijn bureau hangt een foto van Son House. Voor de blues heb ik altijd een euro.

Ben ik hardvochtig geworden? Als hardvochtig betekent 'ongevoelig voor andermans lijden', luidt het antwoord: nee. Maar ik ben een stadsmens geworden, selectief hardvochtig.

'There is just no time for crazy bastards,' zei een Engelse vriend eens. 'Life’s too short.' Hij woont in Birmingham, in een achterstandswijk die ze daar een getto noemen en waar het krioelt van de verhalen die eindigen in een verzoek om geld. Of het leven te kort is, zal moeten blijken. Maar geen tijd voor crazy bastards? Ik denk vooral gewoon geen zin.

Op mijn zeventiende bezocht ik samen met mijn broer (toen nog broertje) de psychiatrische afdeling van een Nijmeegs ziekenhuis. Mijn moeder woonde daar een tijdje. Ze wachtte ons op in een hal. Ze droeg een joggingpak. Haar gezicht was veranderd – later begreep ik dat dat met medicatie te maken had. We konden ons maar moeizaam een houding geven, mijn moeder, mijn broer en ik. We raakten haar aan, het leek op een omhelzing. Ze moest huilen, omdat ze blij was dat we er waren, maar ik dacht omdat ze zich schaamde. Dat we haar zo moesten zien. Later, thuis, schaamde ik me. Omdat ik haar niet fatsoenlijk had omhelsd.

hardvochtig_xf&m

Illustratie: XF&M

Ze liet ons de afdeling zien en we zagen ook haar medebewoners – collega’s noemde mijn moeder ze. Dat luchtte me op. Ze had haar humor nog. Ze was niet helemaal verdwenen, we konden haar nog terugkrijgen.

Veel later, ik ging richting dertig, waren de rollen omgedraaid. Ik rookte in die dagen iedere avond een gram Marokkaanse hasj. Dat heb ik jaren volgehouden. Je zou kunnen zeggen dat ik een nogal gedisciplineerde blower was. Op een maandagochtend in april probeerde ik te bedenken waarom ik het deed. Er kwam geen antwoord. Ik besloot er mee op te houden.

Wat volgde was een reeks slapeloze nachten en de complete ontrafeling van mijn hersenpan. Op een ochtend zag een vriend me lopen over de Albert Cuyp. De kramen werden nog opgebouwd. De vriend hield me tegen.

'Tegen wie praat je?' vroeg hij. 'Er is hier niemand.'

Het duurde een paar seconden voordat ik hem herkende. De blik op zijn gezicht zal ik nooit vergeten. Hij nam me mee naar zijn huis en belde mijn moeder. Toen ze me ’s middags kwam halen omhelsden we elkaar. Ik schaamde me dat ze me zo moest zien.

Herinneringen. Er is een grens tussen een normaal leven, of wat daar voor moet doorgaan, en een ziekenhuis in Nijmegen of een bushalte tegenover de Marco Polostraat. Selectief hardvochtig.

In de verte draait lijn 15 de straat in. Ik zeg: 'Daar komt de bus mevrouw. Misschien zit ‘ie erin.'

Ze glimlacht en recht haar rug. 'Hij heet Jan,' zegt ze. 'Maar hij is vaak te laat hoor.'

In The Quiet American schrijft Graham Greene: 'Rooms don’t change, ornaments stand where you place them: only the heart decays.'

Als die kamers deze stad zijn, en de bushaltes de ornamenten, dan zijn wij het hart. En het hart vergaat. Dat doet het nu eenmaal.

Koen Alfons is sinds 2013 redacteur van Hard//hoofd. Hij schrijft columns en korte verhalen.

XF&M zijn een illustratie duo uit Groningen. Vanuit hun studio/huis werken zij samen aan hun illustraties, laag voor laag, met pen en papier, wat potlood, verf, krijt, inkt, stiften…en misschien nog wat spuitbus…

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer