nieuwsbrief
Asset 14

Grootvaders huishoudster

Column: Grootvaders huishoudster

Ik kwam een oud interview met mijn grootvader tegen. Voor de kerstbijlage van Vrij Nederland mocht hij in december 1973 – hij was toen 95 - vertellen over hoe het was om al 30 jaar bejaard te zijn. Ter sprake kwam het feit dat hij, na de dood van zijn tweede vrouw, met behulp van een reeks huishoudsters zijn leventje had kunnen voortzetten.

Mail

Huishoudsters? Voor de millennials leg ik het even uit. Een huishoudster was tot diep in de vorige eeuw een alleenstaande, meestal wat oudere dame, die in ruil voor gratis kost en inwoning het huishouden draaiende hield van een alleenstaande heer, meestal een weduwnaar. Het varieerde per geval of seksuele diensten ook tot haar takenpakket behoorden.

De journaliste die mijn grootvader interviewde, vroeg het hem op de man af: ‘Wilden de dames ook seksueel contact?’ Waarop hij zijn kans schoon zag eindelijk eens zijn hart te luchten over een onderwerp – bejaardenseks - dat toentertijd volstrekt onbespreekbaar was.

‘Ja’, antwoordde hij, ‘het is zo. Ik wil niet te veel zeggen, maar misschien dat ze wel graag getrouwd wilden zijn. Dat wilde ik niet.’

‘En u?’, ging de vraagstelster verder, ‘wilde ú seksueel contact?’
‘Het is zo’, antwoordde mijn grootvader weer. ‘Per slot van rekening zijn de mensen ervoor geschapen.’

Er viel een korte stilte. Toen dacht hij blijkbaar: wat kan mij het ook schelen, ik gooi het er gewoon uit. ‘Maar over de negentig,’ ging hij door, ‘is het afgelopen. Dan gaat het verlangen ook weg. Je ziet nog wel graag een aardige vrouw, maar je hebt geen behoefte meer. Ik weet niet waar ’t hem in zit. Je hebt niks meer. Het idee hou je toch altijd wel. Je kan het niet meer, nee. Maar ik was over de negentig hoor, toen het eigenlijk een beetje overging.’

Deze ontboezemingen kwamen hem op een hoop gekrakeel met zijn dochters te staan. Ik hoor mijn moeder en tante nog tegen elkaar sissen: ‘Vader heeft zich laten gaan. Vader heeft de familie te schande gemaakt!’

Wij, zijn puberende kleinkinderen, vonden zijn openheid juist stoer. Hij durfde! We leefden wel in de sixties, maar bij ons thuis werd nooit over seks gepraat.

Van al zijn huishoudsters herinner ik mij alleen tante Tolis, een vrolijke, licht bebaarde volksvrouw, en haar tegenpool tante Dien. Tante Dien, een lieve, elegante dame met grijs opgestoken haar, was grootvaders laatste huishoudster voordat hij naar het bejaardenhuis ging.

Om haar heen hing een zweem van parfum, op feestdagen vermengd met de geur van groentesoep met ballen. Nu ik het interview met hem na bijna vijftig jaar herlees, hoop ik ineens vurig dat het waar is: dat die eigenzinnige oude man, die zijn kleinkinderen op de knie nam om hen bloedstollende, ter plekke uit zijn duim gezogen verhalen te vertellen – dat die grootvader van mij zijn laatste opflakkeringen van lust en liefde beleefde met tante Dien. Mooie, wijze tante Dien, die toen ik elf was in mijn poëziealbum schreef:

Liefde!
Wil nooit je hart voor liefde sluiten.
Zij is ’t, die d’echte adel geeft.
De ware liefde leeft naar buiten,
Waar zelfzucht slechts naar binnen leeft.

Trudy Kunz werd in de jaren tachtig en negentig bekend door haar werk voor Libelle en Marie Claire. Voor Plus Magazine was zij bijna vijftien jaar columniste. Zij publiceerde meerdere interviewbundels en in 2013 verscheen haar eerste roman, Kroniek van een bange liefde. Als pensionado zonder pensioen verdeelt zij haar tijd, net als daarvoor, tussen schrijven, schilderen en ander (on)nuttigs.

Rosanne van Leusden is illustrator, wonend en werkend in Amsterdam.

Lees verder Lees verder

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer