nieuwsbrief
Asset 14

de zestigste verjaardag

Anna gaat op bezoek bij haar schoonfamilie. Over verboden onderwerpen, slagroomtaart en moderne kunst. "Ik probeer te onthouden wie bij wie hoort en wie aardig is."

Mail

"Hoe kan ik indruk op ze maken?"
We zitten op de bank, mijn vriend en ik. Hij is even stil. "Ik weet het niet."
Hij vertelt dat zijn zus een paar weken geleden met hun ome Joop belde. Hoe het met hun neef ging, informeerde ze.
"Hij heeft net een grote flatscreen tv gekocht", was het antwoord.
"Ik weet echt niet wat ik op zoiets zou moeten zeggen..." peins ik hardop.
We kijken naar ons ouderwetse bakbeestje.
"Je kunt zeggen dat wij altijd heel dicht bij onze tv zitten en dat die daarom groter lijkt? Of dat het geluid heel hard kan?"
Mijn schoonvader heeft twaalf broers en zussen. Twee zijn niet meer in leven.
Ik probeer te onthouden wie bij wie hoort en wie aardig is.
“Zijn er onderwerpen waar ik het niet over mag hebben? De oorlog? Homo's? Moslims?”
Het is voor mijn vriend ook een poos geleden en hij weet het niet zeker.
Wel vermoedt hij dat het oordeel over minderheden niet mals is. En ze stemmen 50+ denkt hij.
"Zal ik uitleggen dat Henk Krol homo is?"
"Liever niet."
We zijn weer stil. We zijn voorbereid. We kunnen naar bed.

Als iedereen zit, zegt mijn schoonmoeder: "Nou, dit is dus Anna!"

Mijn schoonvaders familie is niet ver van de boom gevallen. De meeste broers, zussen en partners wonen in hun geboortedorp. Inmiddels is het een kleine stad. Onderweg probeert mijn vriend mij uit te leggen hoe het dorp vroeger in elkaar zat. Ik zie het niet voor me.
Tante Tineke en oom Piet zijn gastvrouw en -heer bij dit jubileum. Ze ontvangen ons in hun zomerhuis met cv, dat uitkijkt over een tuin met witte beelden, een vijver, geitjes, kippen en de kassen verderop. In de serre staan de tuinstoelen klaar, rond twee grote tafels. We kwamen met de jarige meegereden dus we kunnen kiezen. Door de ramen kunnen we de rest van de familie in de gaten houden. Ze komen op de fiets of lopend.
Als iedereen zit, zegt mijn schoonmoeder: "Nou, dit is dus Anna!"
We lachen om de stilte die volgt op te vullen. Ik moet me inhouden geen kunstje te doen. In plaats daarvan neem ik een stuk slagroomtaart.

Illustratie: Agnes Loonstra

Eerst zit ik veilig ingeklemd tussen mijn vriend en schoonvader, die ik steeds knapper begin te vinden hoe meer broers en zussen ik zie.
Dan schuif ik op en zit ik naast ome Joop.
Ome Joop doet veel vrijwilligerswerk, waar hij redelijk boos van wordt. Monotoon dreunt hij door over zijn ervaringen met mensen met geldproblemen: "Ik zeg, meisje, je hebt toch geen BlackBerry nodig?" Ik knik gedwee en neem een handje cashewnootjes.
En daarna over jongens (die trouwens zwart zijn) in gevangenissen: "Ze zeggen, wat maakt het uit als je auto is gestolen, je bent toch verzekerd?"
Hij wordt niet vaak kwaad, zegt hij, maar hierdoor dus wel. En ze hebben zomaar allerlei kinderen, bij verschillende vrouwen, vertelt hij. Ik probeer iets opbeurends te zeggen over wat ik las over de projecten in de Bijlmer met Surinaamse en Antilliaanse vaders, maar het komt niet echt aan bij ome Joop. "Het kan me niet schelen wat ze beweren, die sociologen enzo, maar je doet er echt niks aan."
Ik neem een blokje kaas van de schaal en haal mijn schouders op terwijl ik het opeet.

Aan moderne kunst heeft hij een hekel.

Waar ome Joop wel blij van wordt, is kunst.
En even praten we een stukje samen op, tot hij vraagt: "Dan ken je zeker Gerard Huysman wel?"
"Nee, helaas."
Ik geloof niet dat oomlief mijn beroep nu nog serieus kan nemen want, zo vervolgt hij, "Gerard Huysman is heel bekend hoor. Hij maakt realistische schilderijen van Amsterdam. De grachten, echt heel knap geschilderd."
Ik denk aan Amsterdam en ik zeg: "Wat mooi."
Ome Joop zelf schilderde Russische iconen, maar hij vond het jammer dat je als schilder een voorbeeld nodig hebt, dat het niet uit het hoofd kan. Nu beeldhouwt hij. Hij is bezig met een menselijke figuur die als het ware uit de steen komt. Met zijn handen beeldt hij het uit. “Wat mooi”, zeg ik.
Aan moderne kunst heeft hij een hekel, zegt hij.
Ik zie hoe mijn kleine neefje zijn vijfde plakje worst neemt van een grote schaal.

Ondertussen hebben de tantes pagina’s gescheurd uit hun agenda’s. Die agenda’s zijn roze en er staan bloemetjes in en op.
Op de losse velletjes schrijven ze iets dat begint met ‘http://www....’ lees ik.
“We wisselen e-mailadressen uit”, licht eentje toe.
Er is een nichtje in Afrika en via dit e-mailadres schijn je haar ervaringen te kunnen nalezen. Ik zie hoe zorgvuldig keer op keer ‘http’ wordt overgeschreven, met de leestekens nemen de dames het minder nauw. Een schuine streep meer of minder, ze malen er niet om.
Als mijn schoonvader aan de beurt is, probeert hij nog: “Nou, ik vind het zelf wel hoor...”, maar daar wil tante Marie niks van weten, ze schrijft het over.
Op het velletje dat hij krijgt staan voorgedrukte hartjes. Ik denk niet dat het iets betekent.

Ik houd me in en stop nog een blokje kaas in mijn mond.

Na een klein intermezzo met geitjes en kippen, ben ik bij roddeltante Wil aangeschoven, een tikkeltje op mijn hoede.
“Mooi huisje heeft mijn zus hier hè?” Ik knik.
“Ze is wel nogal werks hoor, Tineke... Voortdurend in de weer.”
Ik kijk naar de vrouw met het hoog geföhnde geblondeerde haar. Een workaholic? Zij? Ik zie het er niet aan af. Zou zij wel gewoon een filofax hebben zoals mijn moeder?
Roddeltante Wil vertelt verder: “Alles blinkt, ook bij hun thuis, ze is altijd bezig.” Aha.
We vertellen elkaar onze schoonmaakondeugden en ik voel onze band groeien. Bijna wil ik uitweiden over de rouwrand in ons bad, maar ik houd me in en stop nog een blokje kaas in mijn mond.
Mijn neefje wrijft inmiddels huilend over zijn buik. We gaan naar huis.

Anna van Leeuwen is Hard//hoofd-redactielid, freelance kunstjournalist en schrijft korte verhalen. Ze zou graag een alpaca hebben voor op haar balkon. Alvast bedankt.

Agnes Loonstra is een illustrator uit Utrecht die, naast het maken van kleurrijke en humoristische illustraties en animaties, ook zangeres is in de Nu-Folk band Wooden Soldiers en retro-act Charmony. Ze houdt ook erg van katten en elpees.

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer