Warning: array_intersect(): Expected parameter 1 to be an array, null given in /home/hardhoof/staging.hardhoofd.com/releases/20200107002828/public/content/themes/hardhoofd6/single.php on line 14
Hard//hoofd - Je ome Tonnie Foto: Robin Vogel Sanne Vogel maakte een voorstelling over 'onze generatie'. Het ging bewust over niks en het werd dus drie keer niks." /> Foto: Robin Vogel Sanne Vogel maakte een voorstelling over 'onze generatie'. Het ging bewust over niks en het werd dus drie keer niks." />
tickets
Asset 14

Je ome Tonnie

Sanne Vogel maakte een theatervoorstelling over de huidige generatie twintigers. Zowel deze generatie zelf als de gevestigde orde om haar heen worstelt met de vraag: wie zijn deze verwende jongeren eigenlijk? Maar de voorstelling Late Avond Idealen geeft geen antwoorden en stelt daarom teleur.

De twintiger van nu heeft veel weg van een pas ontdekte diersoort. We kunnen ons de laatste tijd steeds meer verheugen over de publieke aandacht. Net als bij een nieuwe, onooglijke vissoort die ineens ergens blijkt te leven is er onderzoek gaande naar ons: hoe bewegen wij ons in de onze natuurlijke habitat? Wat zijn onze gemeenschappelijke kenmerken? Wat ons onderscheidt van de dieren is dat wij daar zelf ook over nadenken. En voorlopig weten we het antwoord niet. Maar reclamemakers breken zich reeds het hoofd over hoe ze ons moeten benaderen en de traditionele media schijnen iedere twintiger op straat aan te klampen met de vraag hoe ze ons nog kunnen bereiken. Het zal niet lang meer duren voor we worden opgenomen in een catalogus, gelabeld en gearchiveerd. Willen we daar zelf wat inspraak in hebben, dan zullen we moeten nadenken over wat ‘onze generatie’ onderscheidt.

In het theater zijn de eerste pogingen om dit te doen al zichtbaar. De Vogelfabriek speelt momenteel de voorstelling Late Avond Idealen, bedacht en geregisseerd door Sanne Vogel. Een voorstelling over de ‘overgevoelige generatie’ zoals op de flyer staat vermeld. Ik ging dus met een generatiegenoot naar het Rozentheater, alwaar wij een warm bad van herkenning en confrontatie verwachtten. Het ging immers eindelijk eens over ons! En nu zouden we misschien ook gaan snappen wat dat ‘ons’ dan precies betekent. Bij binnenkomst bleek eigenlijk alleen het kassameisje een twintiger. “Misschien zijn alle mensen van onze leeftijd al geweest” opperde mijn generatiegenoot, wat maar weer eens illustreert dat wij geen idee hebben met hoeveel mensen wij in de grote-generatie-vergaarbak liggen. In de zaal stond op ieders stoel een goody bag te wachten, met daarin Fair Trade thee en chocola, een clownsneus van de Cliniclowns en een onwaarschijnlijke hoeveelheid folders over bont, zieke kinderen en het milieu. Naast mij kwam een dikke man in een blauwe fleece-trui zitten, hij begon vast aan de reep chocola. De (oude) mensen om ons heen vermaakten zich prima met de clownsneuzen. Aangezien wij het idee hadden dat ‘onze generatie’, zoals veel andere generaties voor ons, wel eens gedefinieerd zou kunnen worden als jong en arrogant, keken we slechts zwijgend naar het decor: een stralend witte catwalk.

Wat volgde was een nogal ongemakkelijke anderhalf uur. Zes bloedmooie acteurs in prachtige kostuums speelden losse scènes’s rond het hebben van idealen. Ze spraken elkaar aan met hun eigen namen, maar speelden tegelijkertijd nogal overdreven, wat de vraag opwierp of ze daar nu als zichzelf of als personages stonden. Het geheel bestond uit allerlei korte scènes, wat in de persmap wordt vergeleken met het zappen langs verschillende zenders. Hierdoor was het lastig een gemene deler te vinden, iets wat al die losse stukjes verbond en tot een kloppend geheel maakte. Elk ‘stukje’ leek een leuke vondst uit het repetitielokaal, maar oversteeg dat niet, waardoor de voorstelling onaf voelde. Natuurlijk zijn we ondertussen gewend aan montagetheater, maar ook dan heeft het publiek een bindend element nodig, anders bestaat er het risico dat de voorstelling vrijblijvend wordt. Na zoveel aankondigingen en grote uitspraken in de pers dat deze voorstelling over onze generatie zou gaan, zijn de verwachtingen hooggespannen. Wat werd ons nu precies verteld?

Dat leken de spelers niet echt te weten. De scènes’s waren geschreven door de acteurs en regisseuse zelf, maar ook door andere bekende en minder bekende theaterauteurs. De omgang van ‘onze’ generatie met idealen leek het hoofdthema, maar het was niet Sanne Vogel’s bedoeling om een boodschap uit te dragen, zo vertelde ze in de NL20: ”Nou, ik wil absoluut niet dat mensen die mijn voorstelling zien denken dat er een boodschap is. Zo van: een beter milieu begint bij jezelf. Meer wil ik al die twijfels laten zien die er bij komen kijken. Onze generatie is er een met heel veel mogelijkheden en keuzes. Er zijn zoveel mensen die niet meer weten wat ze moeten kiezen en daarom maar niets doen. Hetzelfde lot treft idealen. (…) Het probleem van deze generatie is die verlammende vertwijfeling.”


Foto: Robin Vogel

In Late Avond Idealen vormde elke scène een nieuwe poging om iets te zeggen die nergens op uitliep, door die verlammende vertwijfeling dus. In de publiciteitstekst staat: ”Late Avond Idealen is een opeenstapeling van pogingen om iets te zeggen, maar dat maakt niet uit want het ziet er lekker uit toch?” De toon van dit tekstje geeft aan dat de makers op een luchtige en zelfkritische manier met het thema om hebben willen gaan, door er een soort parodie van te maken. Een parodie op de twintiger van nu. Het punt van een parodie is om datgene dat je wil parodiëren tot op bepaalde hoogte na te bootsen en hier vervolgens tussen de regels door een bepaalde kritiek in te verwerken. Dit vormt dus een diepere laag. Zit dit kritische laagje niet in de parodie, dan is het een kopie. Het is ongeveer het verschil tussen Koefnoen en je Ome Tonnie die met tranen in de ogen Hazes nadoet op feestjes. Een kopie heeft geen eigen zeggingskracht, omdat er verder niks achter zit. Een kopie is dan ook een weinig inspirerend uitgangspunt voor een theatervoorstelling.

Late Avond Idealen wil een parodie zijn op jongeren van nu, maar blijft tussen kopie en parodie in hangen. De kopie is natuurgetrouw, een groot deel van de makers is jong en staat dus dicht bij het onderwerp van de voorstelling. Alles gebeurt op dezelfde jolige toon en zonder al teveel drama. Maar als publiek heb je wel iets nodig om je tanden in te zetten, een kritische onderlaag die het geheel boven alle twijfels uit tilt en een uitspraak doet. Maar dat doet de voorstelling nadrukkelijk niet. Het publiek wordt overspoeld met beelden, folders, muziek en loze teksten, maar niets beklijft. Volgens de makers was dit de bedoeling, het publiek overladen met een ‘teveel aan niks’, omdat dit exemplarisch zou moeten zijn voor de levensvisie van onze generatie. Maar ‘niks’ blijft altijd niks, nul, noppes. Er zit geen betekenis in ‘niks’.

Herkenden mijn generatiegenoot en ik ons in deze voorstelling, voelden wij ons betrapt of geconfronteerd met de harde waarheid over onze in nevelen gehulde generatie? Driewerf neen. Deze voorstelling biedt niet de langverwachte antwoorden over onze generatie, roept geen nieuwe vragen op, wat achterblijft is, inderdaad, niks.

Opvallend was dat het ‘oude’ publiek de voorstelling heel grappig vond. De meesten lachten zich een ongeluk: wat zijn die jonghe menschen toch naïef ende koddig in hun verlammende vertwijfeling! Wellicht was deze voorstelling niet voor ons gemaakt en waren wij, de twintigers, helemaal niet de doelgroep. Misschien is het een voorstelling over ons voor de andere generaties, zodat die kunnen zeggen dat we inderdaad geen idealen hebben. Dat we lui en verwend zijn en niet weten wat het is om hard te werken, op houten banden te fietsen, ergens voor te vechten of honger te hebben. Volgens deze voorstelling zijn we misschien hip en mooi maar vooral hypocriet en oppervlakkig. Daarmee doet de voorstelling toch een uitspraak en laat dat nou precies de uitspraak zijn waar de oudere generaties al op hoopten, maar waar ik me absoluut niet in kan vinden.

Mail

Rosanne

We willen je iets vertellen. Hard//hoofd is al bijna tien jaar een vrijhaven voor jonge en experimentele kunst, journalistiek en literatuur. Een walhalla voor hemelbestormers en constructieve twijfelaars, een speeltuin voor talentvolle dromers en ontheemde jonge honden. Elke dag verschijnen op onze site eigenzinnige artikelen, verhalen, poëzie, kunst, fotografie en illustraties van onze jonge makers. Én onze site is helemaal gratis.

Hoe graag we ook zouden willen; zonder jou kunnen we dit niet blijven doen. We hebben namelijk te weinig inkomsten om dit vol te houden. Met jouw hulp kunnen we de journalistiek, kunst en literatuur van de toekomst mogelijk blijven maken, en zelfs versterken.

Als je ons steunt, dan maken wij jou meteen kunstverzamelaar door je speciaal geselecteerde kunstwerken toe te sturen. Verzamel kunst en help je favoriete tijdschrift het volgende decennium door. We zullen je eeuwig dankbaar zijn. Draag Hard//hoofd een warm hart toe.

Word kunstverzamelaar
het laatste
Tip: Kijk slechte televisie

Kijk slechte televisie

'Ik heb afleveringen van The Real Housewives waar Shakespeares beste stukken niet aan kunnen tippen.' Lees meer

 Kamikazeplastics

Kamikazeplastics

Immuuncellen die de minuscule deeltjes onschadelijk proberen te maken, bekopen dat vervolgens met hun eigen leven. Lees meer

Alles vijf sterren: DEZE SERIE IS GEWOON ZO GOED

Het voert te ver om het hele verhaal uit te leggen

Deze week worden we blij van stekjes, een queer Lees meer

Over wulken en burgemeesters 2

Over wulken en burgemeesters

'Een huis is een constructie, maar een huis is ook een gevoel dat gedeeld wordt. Er blijven sporen achter wanneer bewoners sterven. Een huis verandert terwijl het blijft staan.' Lees meer

We laten ons niet sussen 1

We laten ons niet sussen

Twee weken geleden onthaalden politici en de media 2500 protesterende boeren met open armen op het Malieveld. De 35.000 klimaatstakers en de bezorgde burgers van Extinction Rebellion konden rekenen op een stuk minder steun. Wat is er nodig om de urgentie van de klimaatcrisis echt te laten voelen?, vraagt Jarmo Berkhout zich af. De legers... Lees meer

Tip: Leer een ambacht

Leer een ambacht

Nora van Arkel ging spontaan een dag in de leer bij een Berlijnse Meisterbacker. Daar leerde ze minder te denken en meer te doen. Een tip om eens te vragen of iemand je een ambacht wil leren. Lees meer

 Staakt-het-boeren

Staakt-het-boeren

Duizenden boeren toogden naar het Malieveld met hooivork en tractor. Lees meer

Column: September Blues

September Blues

De maand september is weer voorbij en dat betekent voor Trudy afscheid nemen en opnieuw beginnen. Van haar zomerhuisje op het platteland keert ze terug naar het leven in de stad. Lees meer

Filmtrialoog: Manta Ray

Manta Ray

Redacteuren Eva van den Boogaard, Mat Hoogenboom en Oscar Spaans bezochten de bioscoop om het speelfilmdebuut van de Thaise regisseur Phuttiphong Aroonpheng te zien. Het werd een magische ervaring: Manta Ray bleek een even eenvoudige als betoverende vertelling over een voor dood achtergelaten man die door een visser uit de mangrove wordt gered. Mat: Wat... Lees meer

Hard//talk: Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

Bij gelijke geschiktheid tellen kwaliteit en capaciteit net zo goed

De wereld staat in brand en dat mag niet onbeschreven blijven. In tegenstelling tot Ella Kuijpers ziet Gatool Katawazi er wél het belang van in om voorkeur te geven aan de sollicitant die de diversiteit binnen een organisatie versterkt. Afgelopen zomer schreef Ella Kuijpers een Hard//talk waarin zij pleit tegen positieve discriminatie in sollicitatieprocedures. Juist... Lees meer

Inclusiviteit

Echte inclusiviteit is nog ver weg

Het debat over diversiteit en inclusiviteit in de culturele sector gaat niet ver genoeg. Lees meer

Tip: Geef het voordeel van de twijfel

Geef het voordeel van de twijfel

Redacteur Else Boer schippert tussen cynisme en naïviteit. 'Om naïviteit te vermijden, besloot ik dat cynisme een adequate reactie op de wereld was. Maar het continu bevragen van mensen en hun beweegredenen is vermoeiend.' Lees meer

Alles vijf sterren: 14

Geen douche, geen geloof, geen adem

Deze week worden we blij van een zeiltripje naar het Markermeer, een serie over verkeerd geplaatste bewijslast, en een dansvoorstelling van Arnhemse meisjes. Lees meer

Hard//talk: Greta Thunbergs requiem voor een droom

Greta Thunbergs requiem voor een droom

Thunberg deinst er niet voor terug een onderdeel te worden van haar eigen verhaal. Lees meer

Automatische concepten 26

Over de column (niets dan goeds?)

Iduna schrijft al jaren columns voor Hard//hoofd en vraagt zich af: hoe komt het toch dat ze ergens alsnog verwarde gevoelens heeft bij het fenomeen 'column'? Een overpeinzing die terugvoert naar Iduna's jaren op de universiteit en de twijfel over de plek die ze in mag nemen in de wereld. Lees meer

Het verlies van succes 2

Het verlies van succes

In een tijd waarin het steeds noodzakelijker lijkt te worden om prestaties te etaleren, denkt Mare Groen na over het systeem achter onze opvattingen aangaande succes dan wel mislukking. Ik lig nog steeds op bed en ben de hele dag niet buiten geweest. Het is 20.00 uur. Ik heb afgesproken om naar de film te... Lees meer

Tip: Durf hardop te dromen

Durf hardop te dromen

Rose Doolan vertrok jaren geleden naar San Francisco, met wilde plannen en weinig budget. Lees meer

 De blinddoek komt af

De blinddoek komt af

Vrouwe Justitia heeft haar blinddoek afgenomen. Lees meer

Column: Mammie

Mammie

'Arme mammie, sorry mammie!', hoort Trudy in de wachtkamer van het ziekenhuis. De irritatie die dit oproept komt vanuit een nooit gedichte kloof in het verleden. En dat heeft alles met het woord 'mammie' te maken. Lees meer

Alles vijf sterren: Lava, zonlicht en Dracula

Lava, zonlicht en Dracula

Deze week sterren voor twee klassieke films en een zonnige wekker. Lees meer